Toàn cảnh hội nghị. Ảnh: Đình Tuệ
Sáng 27/8, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì hội nghị tổng kết năm học 2025-2026, triển khai nhiệm vụ năm học 2026-2027. Hội nghị được kết nối trực tuyến từ trụ sở Chính phủ đến 34 tỉnh, thành phố.
Giảm 50,5% cơ sở giáo dục
Phát biểu khai mạc, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chia sẻ, hội nghị được tổ chức vào thời điểm cả nước chuẩn bị vào năm học đầu tiên sau Đại hội 14 của Đảng, đồng thời tròn 1 năm thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
Trong 1 năm với khối lượng công việc rất lớn, toàn ngành đã nỗ lực duy trì hoạt động dạy và học ổn định, tích cực hoàn thiện thể chế, sắp xếp tổ chức bộ máy, ban hành nhiều chính sách thiết thực đối với nhà giáo, người học.
Đồng thời, mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục, duy trì chất lượng giáo dục đại trà, giáo dục mũi nhọn, đẩy mạnh chuyển đổi số, tự chủ và đào tạo nhân lực cho các lĩnh vực công nghệ chiến lược.
“Những kết quả đó tạo nền tảng quan trọng để giáo dục và đào tạo tiếp tục đổi mới, phát triển trong giai đoạn mới; đồng thời thể hiện tinh thần trách nhiệm và nỗ lực của ngành giáo dục - đào tạo, các bộ, ngành và các địa phương”, theo Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu.
Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu phát biểu khai mạc hội nghị. Ảnh: Đình Tuệ
Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ năm học, Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng cho biết: Năm học 2025 - 2026 là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, vận hành chính quyền địa phương hai cấp và thực hiện nhiều chủ trương lớn về sắp xếp tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền.
Đến nay, các nhiệm vụ năm học cơ bản được hoàn thành. Riêng Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 71, đến nay đã hoàn thành 35/76 nhiệm vụ, không có nhiệm vụ quá hạn.
Tính đến ngày 20/8, có 16 địa phương đã cơ bản hoàn thành sắp xếp trường lớp; cả nước dự kiến hoàn thành trước ngày 30/8. Số cơ sở giáo dục dự kiến giảm từ 37.515 xuống 18.575 cơ sở, tương ứng giảm 50,5%.
Việc sắp xếp đồng thời tạo điều kiện bố trí lại đội ngũ; dự kiến giảm 32.625 hiệu trưởng, hiệu phó và 11.041 nhân viên. Trong đó, nhiều cán bộ quản lý được bố trí trở lại giảng dạy.
Từ đó, số biên chế dự kiến bổ sung cho năm học 2026-2027 giảm từ 104.516 giáo viên xuống còn 43.267 giáo viên, tương đương với số biên chế giáo viên được giao năm 2025 chưa tuyển dụng và gần bằng số giáo viên đang hợp đồng.
Năm học 2025 - 2026 có khoảng 4,82 triệu trẻ mầm non và 19,08 triệu học sinh phổ thông đến trường; số học sinh vào lớp 10 năm học 2026 - 2027 tăng hơn 24% so với năm trước. Chất lượng giáo dục mũi nhọn tiếp tục được khẳng định.
Chính sách đối với nhà giáo tiếp tục được hoàn thiện; chương trình xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới được triển khai quyết liệt.
108 trường đợt đầu dự kiến đưa vào sử dụng từ đầu năm học mới, bổ sung 4.396 phòng học, 102 thư viện, bảo đảm điều kiện học tập cho khoảng 113.000 học sinh.
Từ năm học 2026 - 2027, sử dụng một bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông thống nhất, giá bán giảm trung bình 13,3%.
Theo Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng, giáo dục đại học và đào tạo nhân lực chiến lược có chuyển biến rõ nét.
Hơn 90 chương trình tài năng kỹ sư, thạc sĩ STEM được triển khai tại 23 cơ sở giáo dục đại học; tỷ lệ sinh viên STEM nhập học năm 2026 đạt 33,6%, tiến sát mục tiêu 35% vào năm 2030.
Xử lý các “điểm nghẽn”, đầu tư 3-5 đại học tinh hoa
Tuy nhiên, theo Bộ GD&ĐT, bên cạnh kết quả đạt được, ngành Giáo dục còn một số hạn chế, “điểm nghẽn” cần tập trung giải quyết.
Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng báo cáo tại hội nghị. Ảnh: Đình Tuệ
Đáng chú ý, tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ chưa được khắc phục triệt để. Sau sắp xếp, dự báo năm học 2026 - 2027 còn cần bổ sung khoảng 43.267 biên chế giáo viên, trong khi còn 44.770 chỉ tiêu biên chế được giao nhưng chưa tuyển dụng và đang có khoảng 48.374 giáo viên hợp đồng.
Bên cạnh đó, cơ sở vật chất còn hạn chế. Cả nước còn thiếu khoảng 45.691 phòng học và 27.084 phòng học chức năng; vùng khó khăn còn 6.477 phòng học nhờ, mượn; mức đáp ứng thiết bị dạy học tối thiểu bình quân mới khoảng 50,6%.
“Bệnh thành tích, áp lực thi cử, dạy thêm học thêm không đúng quy định, đặc biệt là gian lận thi cử vẫn xảy ra, có nơi rất nghiêm trọng”, Bộ GD&ĐT thẳng thắn nhìn nhận.
Ngoài ra, giáo dục nghề nghiệp chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu nhân lực kỹ năng cao; liên kết đào tạo - doanh nghiệp và đặt hàng đào tạo chưa phổ biến.
Hạ tầng giáo dục đại học còn phân tán; chuyển dịch sang STEM rõ về quy mô nhưng chưa đồng đều về chất lượng; nghiên cứu, chuyển giao và quốc tế hóa còn khoảng cách so với yêu cầu.
Kỷ cương, an toàn trường học, chất lượng dữ liệu và năng lực khai thác công nghệ vẫn còn những vấn đề cần xử lý quyết liệt, hiệu quả hơn.
Đề cập tới nhiệm vụ năm học 2026 - 2027, Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng cho biết, toàn ngành Giáo dục xác định chủ đề: “Đổi mới tư duy - Chuyển biến mạnh mẽ - Kết quả thực chất”.
Trọng tâm là chuyển mạnh từ hoàn thiện thể chế sang tổ chức thực hiện, tập trung xử lý các “điểm nghẽn” và đo lường kết quả bằng sự tiến bộ của người học, điều kiện làm việc của nhà giáo, hiệu quả hoạt động của nhà trường và chất lượng nguồn nhân lực.
Trong đó, đổi mới mạnh mẽ quản trị giáo dục; xử lý các “điểm nghẽn” về đội ngũ và cơ sở vật chất cũng như nâng cao chất lượng giáo dục mầm non, phổ thông, kỷ cương và an toàn trường học.
Đặc biệt, lãnh đạo bộ cho biết, sẽ giảm hồ sơ, hội họp không cần thiết; đổi mới kiểm tra, đánh giá; siết kỷ cương thi cử, tuyển sinh, quản lý tốt dạy thêm - học thêm, thu chi; tăng tư vấn tâm lý, y tế trường học, an toàn thực phẩm, phòng chống bạo lực, xâm hại và bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng.
Mô hình thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học, cao đẳng sẽ được hoàn thiện bảo đảm gọn nhẹ, thực chất, phòng chống gian lận, tiêu cực.
Giáo dục đại học sẽ được hiện đại hoá theo hướng phát triển nhân lực trình độ cao. Đồng thời, đẩy nhanh tái cấu trúc hệ thống cơ sở giáo dục đại học công lập, đầu tư 3-5 đại học tinh hoa…
