Nhiễm vi rút Nipah có nguy cơ tử vong tới 75%
Trước việc Ấn Độ ghi nhận các ca nghi nhiễm vi rút Nipah, bệnh truyền nhiễm nguy hiểm chưa có vắc xin và thuốc điều trị đặc hiệu, Bộ Y tế yêu cầu tăng cường giám sát, phòng chống dịch, đặc biệt trong dịp Tết Nguyên đán và mùa lễ hội đầu năm 2026.
Ảnh minh họa: T.L
Trước nguy cơ dịch bệnh xâm nhập vào Việt Nam, Bộ Y tế vừa ban hành Công văn khẩn số 545/BYT-PB về việc tăng cường giám sát, phòng chống dịch bệnh do vi rút Nipah gửi UBND các tỉnh, thành phố; các Viện Vệ sinh dịch tễ/Pasteur và các bệnh viện trực thuộc Bộ.
Theo đó, Bộ Y tế đề nghị các địa phương chỉ đạo tăng cường giám sát, phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh ngay tại cửa khẩu, các cơ sở y tế và trong cộng đồng.
Khi ghi nhận ca nghi ngờ, cần tổ chức quản lý, thu dung, điều trị kịp thời; khoanh vùng, xử lý triệt để ngay từ trường hợp đầu tiên, không để dịch bệnh lây lan trong cộng đồng.
Công tác giám sát được yêu cầu triển khai ở mức cao, đặc biệt trong dịp Tết Nguyên đán và mùa lễ hội đầu năm 2026, thời điểm nhu cầu đi lại, giao lưu, giao thương tăng mạnh, tiềm ẩn nguy cơ xâm nhập dịch bệnh từ bên ngoài.
Các địa phương cần phối hợp chặt chẽ với các Viện Vệ sinh dịch tễ và Viện Pasteur trong việc lấy mẫu, xét nghiệm chẩn đoán khi phát hiện trường hợp nghi ngờ.
Bộ Y tế yêu cầu thực hiện nghiêm công tác phòng, chống nhiễm khuẩn và phòng, chống lây nhiễm tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; bảo đảm đầy đủ các biện pháp phòng hộ cá nhân đối với nhân viên y tế và những người tiếp xúc với ca nghi ngờ hoặc mắc bệnh.
Bên cạnh đó, các địa phương cần tổ chức tập huấn cho cán bộ y tế các tuyến về biện pháp phòng, chống dịch bệnh do vi rút Nipah và các quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn; xây dựng kế hoạch phòng, chống dịch tại cửa khẩu theo các tình huống; sẵn sàng nhân lực, vật tư, thuốc, hóa chất, thiết bị và phương tiện để đáp ứng kịp thời khi có dịch xảy ra.
Song song với các biện pháp chuyên môn, Bộ Y tế nhấn mạnh vai trò của công tác truyền thông nhằm giúp người dân hiểu đúng về dịch bệnh, không hoang mang, lo lắng, đồng thời chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh, đặc biệt đối với người đi về từ các quốc gia, khu vực đang có dịch.
Đối với hệ thống các Viện Vệ sinh dịch tễ và Viện Pasteur, Bộ Y tế yêu cầu theo dõi chặt chẽ tình hình dịch bệnh trên thế giới, kịp thời tham mưu các biện pháp phòng, chống phù hợp và hiệu quả; hướng dẫn, tập huấn, hỗ trợ địa phương trong công tác giám sát, xét nghiệm và phòng, chống dịch; tiếp tục tăng cường năng lực xét nghiệm, chẩn đoán vi rút Nipah và tiếp nhận mẫu bệnh phẩm từ các địa phương.
Các viện được yêu cầu rà soát, củng cố đội phản ứng nhanh, sẵn sàng đáp ứng khi ghi nhận trường hợp nghi ngờ hoặc mắc bệnh tại các địa phương.
Đối với các bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế, nhiệm vụ trọng tâm là sẵn sàng thu dung, điều trị các trường hợp mắc hoặc nghi ngờ mắc bệnh do vi rút Nipah; bảo đảm nghiêm ngặt công tác phòng, chống nhiễm khuẩn, phòng, chống lây nhiễm trong bệnh viện.
Đồng thời, phối hợp với các Viện Vệ sinh dịch tễ/Pasteur trong điều tra, giám sát, lấy mẫu xét nghiệm và chuẩn bị sẵn sàng các đội cấp cứu lưu động để hỗ trợ địa phương khi cần thiết.
Bộ Y tế khẳng định, việc chủ động tăng cường giám sát và triển khai các biện pháp phòng, chống từ sớm là yếu tố then chốt nhằm bảo vệ sức khỏe Nhân dân, hạn chế tối đa nguy cơ xâm nhập và lây lan của bệnh do vi rút Nipah trong bối cảnh tình hình dịch bệnh trên thế giới còn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp.
Nhiễm vi rút Nipah có tỷ lệ tử vong rất cao
Theo Hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, trong khoảng thời gian từ ngày 27/12/2025 đến ngày 27/1/2026, Ấn Độ đã ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do nhiễm vi rút Nipah, trong đó có 2 trường hợp được xét nghiệm khẳng định. Các ca bệnh được phát hiện tại một bệnh viện ở bang Tây Bengal.
Vi rút Nipah là bệnh truyền nhiễm nhóm A, có khả năng lây lan nhanh và mức độ nguy hiểm cao. Tại Ấn Độ, vi rút được xác định lây truyền chủ yếu từ động vật sang người, đặc biệt là loài dơi ăn quả, hoặc thông qua tiếp xúc với thực phẩm, vật phẩm bị nhiễm vi rút.
Đáng lưu ý, bệnh cũng có thể lây truyền từ người sang người qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của người bệnh.
Thời gian ủ bệnh của vi rút Nipah dao động từ 4 - 14 ngày. Người nhiễm có thể xuất hiện các triệu chứng ban đầu như sốt, đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng. Sau đó, bệnh có thể tiến triển nặng với các biểu hiện chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh, cho thấy tình trạng viêm não cấp tính.
Theo đánh giá của ngành Y tế, tỷ lệ tử vong của bệnh do vi rút Nipah ước tính từ 40 - 75%.
Hiện nay, bệnh chưa có vắc xin và cũng chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho cả người và động vật, khiến công tác phát hiện sớm, giám sát và kiểm soát dịch có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
