Cô học trò người Dao và cánh cửa tương lai mở ra từ nghị lực

Từ những phận đời chông chênh nơi biên viễn

Sinh ra tại xã Sơn Kim 2 – vùng biên giới xa xôi của tỉnh Hà Tĩnh, tuổi thơ của Trần Bảo Ngọc gắn liền với những triền núi mờ sương và cuộc sống thiếu thốn đủ bề. Con đường đến trường của em không chỉ dài bởi khoảng cách địa lý hơn 100km từ nhà đến Trường THCS&THPT Dân tộc nội trú Hà Tĩnh, mà còn dài bởi những biến cố sớm đổ xuống vai một cô bé chưa kịp lớn.

Bảy năm trước, gia đình Ngọc rơi vào đổ vỡ khi bố mẹ ly hôn. Người mẹ gồng gánh nuôi con, đi thêm bước nữa với hy vọng có điểm tựa, nhưng hạnh phúc ngắn ngủi, cuộc hôn nhân thứ hai cũng không trọn vẹn. Người phụ nữ lam lũ lại trở về vạch xuất phát, một mình nuôi ba con nhỏ và mẹ già yếu trong căn nhà tạm bợ giữa vùng biên viễn.

Nỗi vất vả chưa dừng lại ở đó khi em trai thứ hai của Ngọc mắc chứng tăng động kèm trầm cảm. Những cơn kích động bất thường, những lần phải chạy chữa thuốc men khiến gánh nặng gia đình càng thêm chồng chất. Là chị cả, Ngọc sớm phải già dặn trước tuổi, vừa thay mẹ chăm sóc bà ngoại, vừa làm chỗ dựa tinh thần cho các em.

Đã có những đêm mưa rừng xối xả, nhìn mẹ kiệt sức, nhìn em thơ ngơ ngác, Ngọc từng nghĩ đến việc gác lại giấc mơ học tập để đi làm thuê, phụ giúp gia đình. Nhưng rồi, hình ảnh người bà già yếu ngồi tựa cửa, ánh mắt đầy hy vọng vào đứa cháu gái nhỏ khiến em không cho phép mình bỏ cuộc. “Chỉ có học mới thoát nghèo, mới có tiền chữa bệnh cho em và chăm lo cho bà”, suy nghĩ ấy đã níu Ngọc ở lại với con chữ.

Rời bản làng, xuống học tập tại Trường THCS&THPT Dân tộc nội trú Hà Tĩnh, Ngọc mang theo cả những lo toan của gia đình lẫn quyết tâm đổi đời. Với em, mỗi trang sách không chỉ là kiến thức mà còn là con đường duy nhất để thoát khỏi vòng luẩn quẩn của cái nghèo.

Bản lĩnh vượt khó và cánh cửa mở ra tương lai

Trong môi trường nội trú, Trần Bảo Ngọc không để hoàn cảnh riêng trở thành rào cản. Trái lại, em biến những thiếu thốn, thiệt thòi thành động lực để phấn đấu. Suốt những năm học THCS, Ngọc duy trì kết quả học tập khá, giỏi, luôn nằm trong nhóm học sinh có ý thức tự giác cao.

Không chỉ học tốt, Ngọc còn là gương mặt năng nổ trong các hoạt động tập thể. Em thường xuyên hỗ trợ thầy cô quản lý nề nếp lớp học, nhắc nhở bạn bè học bài, giữ gìn vệ sinh ký túc xá và quan tâm, sẻ chia với những học sinh có hoàn cảnh khó khăn hơn mình. Chính sự trách nhiệm và chín chắn ấy đã giúp Ngọc nhận được sự tin tưởng của thầy cô và bạn bè.

Bước vào lớp 10, em được tín nhiệm giữ vai trò Lớp trưởng kiêm Bí thư Chi đoàn. Thầy Nguyễn Mạnh Hùng (giáo viên chủ nhiệm của Ngọc) nhận xét: “Ngọc có ý chí rất vững. Em không than vãn, không bi quan mà luôn chủ động vượt khó. Ẩn sau dáng người nhỏ nhắn là tinh thần kỷ luật, trách nhiệm và khả năng lan tỏa năng lượng tích cực đến tập thể”.

Cơ hội lớn đến với Trần Bảo Ngọc khi Quỹ học bổng Vừ A Dính phối hợp Tổ chức VinaCapital Foundation triển khai chương trình học bổng “Mở đường đến tương lai” – Thế hệ mới. Dưới sự hướng dẫn tận tình của Ban giám hiệu và thầy cô giáo, Ngọc hoàn thiện hồ sơ và bước vào vòng phỏng vấn trực tuyến với Hội đồng xét duyệt.

Qua màn hình máy tính, cô học trò người Dao đã dũng cảm kể lại câu chuyện đời mình: người mẹ tảo tần hai lần dang dở, người bà già yếu cần chăm sóc từng bữa ăn giấc ngủ, và người em trai bệnh tật phải uống thuốc mỗi ngày. Em nói về khát vọng được học hành đến nơi đến chốn, trở về giúp đỡ bản làng, góp phần xóa bỏ hủ tục lạc hậu và cái nghèo đeo bám đồng bào vùng cao.

Sự chân thành, nghị lực cùng ước mơ rõ ràng của Ngọc đã chạm đến trái tim Hội đồng xét duyệt. Kết quả, em trở thành đại diện duy nhất của tỉnh Hà Tĩnh nhận học bổng “Mở đường đến tương lai” với gói hỗ trợ kéo dài 7 năm, tổng trị giá gần 150 triệu đồng gồm 3 năm THPT và 4 năm đại học.

“Khi nghe tin mình được chọn, em đã khóc. Với gia đình em, số tiền này quá lớn. Từ nay mẹ sẽ bớt gánh lo, có thể mua thuốc cho em trai, mua sữa cho bà. Em sẽ cố gắng học thật tốt để không phụ lòng mọi người”, Ngọc xúc động chia sẻ.

Thành quả của Trần Bảo Ngọc cũng là minh chứng cho triết lý giáo dục “không để học sinh nào bị bỏ lại phía sau” mà Trường THCS&THPT Dân tộc nội trú Hà Tĩnh đang theo đuổi. Đằng sau học bổng là sự đồng hành bền bỉ của các thầy cô, những người dẫn đường âm thầm mở lối cho học sinh vùng cao tiếp cận tri thức và cơ hội.

Con đường hơn 100km từ Sơn Kim 2 đến mái trường nội trú vẫn còn đó những khúc quanh, nhưng với Trần Bảo Ngọc, phía trước đã hiện rõ một lối đi mới. Từ đại ngàn biên viễn, “đóa hoa Dao” ấy đang từng ngày vươn lên mạnh mẽ, mang theo hy vọng về một tương lai tươi sáng cho bản làng và chính cuộc đời mình.