Vi rút Nipah tái xuất ở Ấn Độ, Bộ Y tế Việt Nam phát cảnh báo khẩn
Trước việc Ấn Độ ghi nhận các ca nghi nhiễm vi rút Nipah, loại vi rút có tỷ lệ tử vong rất cao, Bộ Y tế khẳng định chưa có ca bệnh trong nước nhưng đã kích hoạt các biện pháp giám sát, phòng chống dịch ở mức cao nhất.
Ảnh minh họa: T.L
Nipah, vi rút nguy hiểm với tỷ lệ tử vong lên tới 75%
Vi rút Nipah là một trong những tác nhân truyền nhiễm nguy hiểm được Tổ chức Y tế thế giới (WHO) xếp vào nhóm có nguy cơ cao đối với sức khỏe cộng đồng toàn cầu. Loại vi rút này được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1999 tại Malaysia, sau đó ghi nhận ca bệnh ở người tại Bangladesh từ năm 2001 và tiếp tục xuất hiện rải rác tại Ấn Độ.
Theo WHO, bệnh do vi rút Nipah thường không bùng phát thành dịch lớn, song mỗi khi xuất hiện đều gây lo ngại đặc biệt do tỷ lệ tử vong rất cao, dao động từ 40-75% ở các trường hợp nhập viện. Hiện nay, chưa có vắc xin phòng bệnh và cũng chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho cả người và động vật.
Đáng chú ý, trong khoảng thời gian từ ngày 27/12/2025 - 26/1/2026, hệ thống giám sát dịch bệnh của Ấn Độ ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do vi rút Nipah, trong đó 2 ca đã có kết quả xét nghiệm, khẳng định xảy ra tại một bệnh viện thuộc bang Tây Bengal.
Thông tin này ngay lập tức được các quốc gia trong khu vực theo dõi sát sao, trong đó có Việt Nam.
Theo cơ quan y tế, vi rút Nipah thuộc nhóm bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm (nhóm A). Vi rút này chủ yếu lây từ động vật sang người, trong đó dơi ăn quả được xác định là ổ chứa tự nhiên tại Ấn Độ và một số quốc gia Nam Á.
Con người có thể nhiễm vi rút khi tiếp xúc trực tiếp với động vật mang mầm bệnh; sử dụng thực phẩm, trái cây, nước uống bị nhiễm vi rút; tiếp xúc với dịch tiết, dịch bài tiết của người mắc bệnh.
Đáng lo ngại, bệnh cũng có khả năng lây từ người sang người, đặc biệt trong môi trường bệnh viện hoặc khi chăm sóc người bệnh không đảm bảo phòng hộ.
Thời gian ủ bệnh trung bình từ 4 - 14 ngày. Người nhiễm có thể xuất hiện các triệu chứng ban đầu như đau đầu, đau cơ, đau họng, nôn mửa. Sau đó, bệnh có thể tiến triển nhanh với biểu hiện thần kinh như chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức, thậm chí viêm não cấp tính, nguyên nhân chính dẫn đến tử vong.
Việt Nam chưa ghi nhận ca bệnh, nhưng không chủ quan
Đến ngày 26/1, Bộ Y tế khẳng định Việt Nam chưa ghi nhận bất kỳ trường hợp nào mắc bệnh do vi rút Nipah.
Tuy nhiên, trước diễn biến dịch bệnh tại khu vực, Bộ Y tế đã chỉ đạo các địa phương tăng cường giám sát ở mức cao, đặc biệt tại cửa khẩu quốc tế, cơ sở y tế, hệ thống giám sát cộng đồng.
Các đơn vị y tế được yêu cầu sẵn sàng phương án thu dung, cách ly, xử lý ca bệnh nghi ngờ; đồng thời tăng cường truyền thông để người dân không hoang mang nhưng cũng không chủ quan.
Bộ Y tế cho biết sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến dịch, phối hợp thường xuyên với WHO và các quốc gia để kịp thời điều chỉnh biện pháp phòng chống phù hợp, hiệu quả.
Trước các thông tin liên quan đến vi rút Nipah, nhiều người dân bày tỏ sự quan tâm và lo ngại, nhất là trong bối cảnh giao thương, du lịch quốc tế ngày càng mở rộng.
Chị Vũ Thị Huyền (Cầu Giấy, Hà Nội) chia sẻ: “Tôi đọc tin thấy vi rút Nipah có tỷ lệ tử vong rất cao nên thực sự lo. Gia đình có con nhỏ nên chỉ cần nghe đến bệnh chưa có vắc xin là đã thấy bất an. Người dân chúng tôi mong ngành Y tế thông tin kịp thời, rõ ràng để người dân biết cách phòng tránh. Quan trọng nhất là kiểm soát chặt tại cửa khẩu và bệnh viện, tránh để dịch xâm nhập rồi mới xử lý thì rất nguy hiểm”.
Theo Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), dù Việt Nam hiện chưa ghi nhận ca mắc, song việc chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa là yếu tố quyết định nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Người dân được khuyến cáo bình tĩnh, không lan truyền thông tin chưa kiểm chứng, đồng thời nâng cao ý thức phòng bệnh để cùng ngành Y tế kiểm soát nguy cơ dịch xâm nhập.
Bộ Y tế khuyến cáo 5 biện pháp phòng bệnh quan trọng
Để chủ động phòng, chống dịch bệnh do vi rút Nipah, Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện nghiêm các biện pháp gồm:
Thứ nhất, hạn chế đến khu vực đang có dịch nếu không thực sự cần thiết.
Thứ hai, tự theo dõi sức khỏe trong vòng 14 ngày sau khi trở về từ vùng có dịch. Nếu xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng, chóng mặt, lú lẫn hoặc co giật, cần đến ngay cơ sở y tế và thông báo rõ yếu tố dịch tễ.
Thứ ba, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm: Ăn chín, uống sôi; rửa sạch, gọt vỏ trái cây trước khi ăn; tuyệt đối không sử dụng trái cây có dấu hiệu bị dơi hoặc chim cắn, gặm; tránh uống các loại nhựa cây tươi chưa qua chế biến.
Thứ tư, không tiếp xúc gần với dơi ăn quả và các động vật có nguy cơ cao; rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi tiếp xúc với động vật.
Thứ năm, hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người nghi mắc bệnh; khi chăm sóc người bệnh cần sử dụng khẩu trang, găng tay, đồ bảo hộ cá nhân và rửa tay sạch sau tiếp xúc.
