Ủy ban Kiểm tra Trung ương được tăng quyền kỷ luật cán bộ diện Bộ Chính trị quản lý

Hai văn bản này, theo ông Trần Sỹ Thanh là “hành lang pháp lý”, “nền móng vận hành” công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng cho cả nhiệm kỳ Đại hội XIV và giai đoạn mới.

Không khoán trắng, không đùn đẩy trách nhiệm cho cơ quan kiểm tra

Với Nghị quyết về đổi mới, nâng cao hiệu lực công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương cho biết, nghị quyết có nhiều điểm mới nổi bật.

Trong đó, Nghị quyết nêu rõ kiểm tra, giám sát phải là một trong những phương thức, chức năng lãnh đạo quan trọng nhất, là cơ chế để Đảng tự chỉnh đốn, tự hoàn thiện và nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền.

Kiểm tra, giám sát cũng là công cụ để kiểm soát quyền lực, giữ vững kỷ luật, kỷ cương của Đảng; là yếu tố bảo đảm đường lối của Đảng được thực hiện nghiêm túc, hiệu quả trong thực tiễn.

Đây cũng là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục của toàn Đảng, của mỗi cấp ủy, tổ chức đảng và ủy ban kiểm tra các cấp mà trực tiếp, trước hết là người đứng đầu cấp ủy với tinh thần “toàn Đảng thực hiện công tác kiểm tra, giám sát”.

“Kiểm tra, giám sát không phải là việc riêng của ủy ban kiểm tra các cấp, không khoán trắng, không đùn đẩy trách nhiệm cho cơ quan kiểm tra”, ông Trần Sỹ Thanh nhấn mạnh.

Ông Trần Sỹ Thanh đồng thời nhấn mạnh quan điểm kiểm tra, giám sát phải góp phần kiến tạo, thúc đẩy phát triển, phát hiện và bảo vệ những nhân tố mới tích cực, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Mọi tổ chức đảng và đảng viên phải thường xuyên tự soi, tự sửa, tự phê bình và phê bình, tự kiểm tra, giám sát và chịu sự kiểm tra, giám sát của Đảng, đảm bảo phương châm “không có vùng cấm”, “không có ngoại lệ”.

Cùng với đó, kiên quyết kiểm tra, xử lý nghiêm minh, kịp thời các dấu hiệu vi phạm suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

“Quan điểm chỉ đạo mới này đòi hỏi công tác kiểm tra, giám sát vừa nghiêm minh, vừa góp phần kiến tạo khơi thông nguồn lực, thúc đẩy phát triển đất nước; kiên quyết xử lý các sai phạm; song phải bảo vệ người dám đổi mới, dám đột phá, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung”, theo Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương.

Vi phạm phát hiện sớm ngay tại chi bộ sẽ không tích tụ thành sai phạm lớn

Để đạt được mục tiêu đề ra, theo ông Thanh, Nghị quyết đã xác định 6 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong thời gian tới.

Trong đó, Trung ương yêu cầu đổi mới tư duy, phương pháp công tác kiểm tra, giám sát của Đảng, gắn kiểm tra, giám sát với các phương thức kiểm soát quyền lực bảo đảm giữ vững kỷ luật, kỷ cương của Đảng.

Ông Thanh cho hay, với cấp ủy, tổ chức đảng cần tăng cường kiểm tra, giám sát tổ chức đảng và đảng viên, nhất là cấp ủy viên, cán bộ thuộc diện cấp ủy quản lý trong việc thực hiện nghị quyết, chỉ thị, kết luận của cấp ủy cấp trên và cấp mình.

Cấp ủy, tổ chức đảng cũng phải chú trọng công tác tự kiểm tra, tự giám sát; chủ động và phát huy vai trò của chi bộ.

“Chi bộ chính là nền tảng của Đảng, phải là nơi thực hiện giám sát thường xuyên, gần gũi, trực tiếp nhất đối với cán bộ, đảng viên. Mọi biểu hiện suy thoái, vi phạm nếu được phát hiện từ sớm ngay tại chi bộ sẽ không tích tụ thành sai phạm lớn”, theo lời Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương.

Với Ủy ban kiểm tra các cấp, ông Trần Sỹ Thanh nêu rõ, tập trung kiểm tra các vấn đề cấp bách theo yêu cầu nhiệm vụ và thực tiễn đặt ra; các lĩnh vực trọng yếu, nhạy cảm, phức tạp, dễ phát sinh tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; các nhiệm vụ, thẩm quyền mới như kiểm soát tài sản, thu nhập và thu hồi tài sản do tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Ông cũng lưu ý cần đổi mới phương pháp, cách thức tiến hành công tác kiểm tra, giám sát, chuyển trọng tâm sang công tác phòng ngừa, cảnh báo vi phạm để phát hiện các nguy cơ có thể dẫn đến sai phạm.

“Theo dõi, đôn đốc thực hiện nghiêm các kết luận sau kiểm tra, giám sát. Kiên quyết xử lý vi phạm, kỷ luật các trường hợp gây trì trệ, né tránh, đùn đẩy trách nhiệm trong thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước”, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương đề cập.

Xây dựng mô hình tổ chức bộ máy cơ quan ủy ban kiểm tra từ Trung ương đến xã, phường, đặc khu và tương đương bảo đảm đồng bộ, tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả cũng là nội dung Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương đề cập.

Khi kiểm tra, giám sát được ghi âm, ghi hình

Với Quy định về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng, ông Trần Sỹ Thanh nhấn mạnh nguyên tắc “ở đâu có hoạt động của tổ chức đảng, đảng viên thì ở đó phải được kiểm tra, giám sát”, không để bỏ trống, bỏ lọt các địa bàn, lĩnh vực; không để “khoảng trống”, “vùng tối” mà công tác kiểm tra, giám sát của Đảng không vươn tới được.

Quy định mới có bổ sung, lược bỏ một số nội dung không còn phù hợp, đảm bảo đồng bộ, thống nhất với Nghị quyết Đại hội XIV, các quy định mới của Trung ương, pháp luật của Nhà nước.

Trong đó, theo Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương, quy định mới bổ sung nguyên tắc tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn của ủy ban kiểm tra các cấp.

Cụ thể, khi cần bổ sung Ủy viên Ủy ban kiểm tra, Phó Chủ nhiệm còn thiếu so với đề án nhân sự được phê duyệt thì Ban Thường vụ cấp ủy thực hiện quy trình giới thiệu nhân sự và báo cáo ban thường vụ cấp ủy cấp trên để xem xét, quyết định (không phải xin chủ trương).

Khi thay đổi Chủ nhiệm Ủy ban kiểm tra thì phải trao đổi với Ủy ban kiểm tra cấp trên để báo cáo ban thường vụ cấp ủy xem xét, quyết định, trước khi giới thiệu để bầu bổ sung chủ nhiệm.

Đáng chú ý, Quy định mới cũng quy định rõ khi tiến hành công tác kiểm tra, giám sát được sử dụng một số biện pháp: ghi âm, ghi hình; niêm phong hồ sơ, tài liệu; yêu cầu cơ quan chức năng phong toả tài khoản, kê biên tài sản, tạm hoãn xuất cảnh và các biện pháp khác theo quy định của pháp luật.

Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương cho biết, quy định này để “thể chế hóa” một trong những nhiệm vụ, giải pháp của Nghị quyết về đổi mới, nâng cao hiệu lực công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng; phục vụ mục tiêu ngăn chặn, phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa.

Biện pháp mới áp dụng như ghi âm, ghi hình (ví dụ quy định về người thực hiện, biện pháp, thiết bị ghi âm, ghi hình…), theo ông Thanh, sẽ được quy định chi tiết trong hướng dẫn của Ban Bí thư thực hiện Quy định về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng.

Ông Thanh cũng nhấn mạnh trong quá trình kiểm tra, giám sát nếu phát hiện tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị hoặc cá nhân có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự thì báo cáo, xin ý kiến cấp có thẩm quyền và chuyển hồ sơ, tài liệu liên quan cho cơ quan điều tra để thụ lý, xử lý theo quy định của pháp luật.

Đáng chú ý, theo ông Thanh, Quy định mới đã phân cấp, tăng thẩm quyền cho Ủy ban Kiểm tra Trung ương trong việc thi hành kỷ luật đảng viên vi phạm.

Theo đó, Ủy ban Kiểm tra Trung ương quyết định các hình thức kỷ luật đối với đảng viên, cấp ủy viên cấp trên cơ sở trở xuống; khiển trách, cảnh cáo, cách chức cấp ủy viên Tỉnh ủy, Thành ủy và đảng ủy trực thuộc Trung ương (kể cả Bí thư, Phó Bí thư, Ủy viên Ban Thường vụ đương chức và nghỉ hưu), đảng viên là cán bộ thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý nhưng không phải là ủy viên Trung ương Đảng.

Ngoài ra, Quy định mới quy định rõ hơn về thẩm quyền thi hành kỷ luật đảng viên vi phạm của ban thường vụ, đảng ủy cấp trên trực tiếp cơ sở và ủy ban kiểm tra tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương.

Quy định mới cũng bổ sung nguyên tắc, nội dung giải quyết tố cáo phù hợp với tình hình thực tiễn.

Trên cơ sở Nghị quyết, Quy định mới, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương cho rằng cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy chế, quy trình công tác kiểm tra, giám sát bảo đảm tính đồng bộ.