Mỹ không muốn kịch bản Libya xảy ra ở Iran

Hơn một thập kỷ sau cuộc nổi dậy được NATO hậu thuẫn lật đổ nhà lãnh đạo lâu năm Muammar Gaddafi năm 2011, Libya vẫn bị chia rẽ và bất ổn, khiến các chính quyền đối lập tranh giành quyền lực.

Trong những tuần gần đây, Washington đã điều động cái mà Tổng thống Mỹ Donald Trump mô tả là một “hạm đội hùng mạnh” đến Trung Đông, dẫn đầu bởi tàu sân bay USS Abraham Lincoln, để gây áp lực buộc Tehran chấp nhận một thỏa thuận hạt nhân mới.

Trong một cuộc phỏng vấn mới đây, Đại sứ Mỹ tại NATO, Matthew Whitaker, cho biết: “Tổng thống Trump đã nói rất rõ ràng về Iran, đó là các bạn không thể sở hữu vũ khí hạt nhân, và cần phải ngừng giết hại người biểu tình trên đường phố.

Việc Mỹ tăng cường lực lượng là ‘một màn phô trương sức mạnh, nhưng nó cũng là một lối thoát cho Iran’, quốc gia có thể ‘giảm leo thang rất dễ dàng’ bằng cách đồng ý với các điều khoản của Washington”.

“Tổng thống Trump đã đưa ra tối hậu thư cho họ. Rõ ràng, ông ấy không muốn thấy tình hình này vượt khỏi tầm kiểm soát. Chúng ta không muốn gây bất ổn cho một quốc gia như Iran giống như cách mà chính quyền Barack Obama đã làm với Libya khi Gaddafi bị lật đổ, và không có kế hoạch nào cho giai đoạn sau đó”, vị đặc phái viên giải thích.

“Vì lý do này, Washington sẽ thận trọng trong cách sử dụng quyền lực của mình đối với Iran”, ông Whitaker nhấn mạnh.

Tehran khẳng định chương trình hạt nhân của họ hoàn toàn vì mục đích hòa bình và không có kế hoạch chế tạo bom nguyên tử.

Chính quyền Iran cũng tuyên bố vào giữa tháng 1/2026 rằng, họ đã lập lại trật tự sau làn sóng biểu tình bạo lực, mà họ cho là do Mỹ và Israel xúi giục nhằm mục đích lật đổ chính quyền.

Ông Ali Larijani, người đứng đầu Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, người đã có cuộc hội đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Moscow hôm 29/1, cho biết, đang có những tiến triển trong các cuộc đàm phán với Washington.

Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cũng kêu gọi đối thoại giữa các bên, cảnh báo rằng, “bất kỳ hành động vũ lực nào chỉ có thể tạo ra hỗn loạn trong khu vực và dẫn đến những hậu quả rất nguy hiểm”.