Thanh tra TPHCM đã xây dựng phần mềm hướng dẫn về kê khai tài sản, thu nhập nhưng những hội nghị hướng dẫn trực tiếp vẫn đóng vai trò chủ đạo. Ảnh: ĐQ
Ba trụ cột tạo nền tảng chuyển đổi số
Sau khi được thành lập trên cơ sở sáp nhập Thanh tra TPHCM, Thanh tra tỉnh Bình Dương và Thanh tra tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, Thanh tra TPHCM hiện có Văn phòng, Phòng Tổ chức cán bộ cùng 10 phòng chuyên môn phụ trách nhiều lĩnh vực từ xây dựng, tài chính, công thương, y tế, giáo dục đến nội chính, khoa học - công nghệ.
Khối lượng hồ sơ, dữ liệu và yêu cầu xử lý công việc vì thế tăng mạnh, nhất là trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Theo đánh giá của Thanh tra TPHCM, phương thức quản lý dựa trên hồ sơ giấy truyền thống đã bộc lộ nhiều hạn chế, không còn đáp ứng yêu cầu xử lý nhanh, chính xác và minh bạch.
Vì vậy, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số được xác định là yêu cầu bắt buộc nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi công vụ của đội ngũ cán bộ, công chức.
Thanh tra TPHCM đã ban hành nhiều kế hoạch triển khai Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị, kiện toàn Ban Chỉ đạo cải cách hành chính, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06; đồng thời từng bước ứng dụng các nền tảng số trong xử lý hồ sơ công việc.
Tuy nhiên, đơn vị cũng nhìn nhận còn nhiều khó khăn như hạ tầng công nghệ đã cũ, các phần mềm chưa đáp ứng yêu cầu nghiệp vụ chuyên sâu, dữ liệu sau sáp nhập chưa đồng bộ, năng lực số của đội ngũ chưa đồng đều và áp lực tiến độ chuyên môn ngày càng lớn.
Để tạo bước đột phá, Thanh tra TPHCM xác định triển khai đồng bộ ba trụ cột gồm: hoàn thiện thể chế, đầu tư công nghệ và phát triển nguồn nhân lực.
Theo Thanh tra TPHCM, việc tăng tốc chuyển đổi số sẽ giữ vai trò quan trọng xây dựng ngành thanh tra hiện đại, hạn chế việc "cầm tay chỉ việc" (Ảnh: ĐQ)
Trong đó, hoàn thiện thể chế được xem là yếu tố "đi trước mở đường", tạo hành lang pháp lý cho thanh tra điện tử, giá trị pháp lý của văn bản số và cơ chế chia sẻ dữ liệu.
Song song đó là đầu tư hạ tầng công nghệ theo hướng hiện đại, bảo đảm an toàn, bảo mật đối với dữ liệu thanh tra, khiếu nại, tố cáo; xây dựng các phần mềm chuyên sâu phục vụ quản lý hồ sơ, theo dõi, đôn đốc sau thanh tra.
Yếu tố quyết định là phát triển nguồn nhân lực, giúp đội ngũ thanh tra viên thành thạo kỹ năng số, khai thác hiệu quả các nền tảng công nghệ trong thực hiện nhiệm vụ.
Thanh tra TPHCM cũng đặt mục tiêu khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu dùng chung của TP, cơ sở dữ liệu quốc gia và dữ liệu mở, kết nối với cơ sở dữ liệu dân cư, đất đai, đăng ký doanh nghiệp nhằm phục vụ xác minh thông tin, giám sát và nâng cao chất lượng tham mưu.
Đồng thời, dữ liệu liên thông sẽ hỗ trợ lãnh đạo theo dõi tiến độ giải quyết vụ việc theo thời gian thực, hạn chế chồng chéo trong kế hoạch thanh tra giữa các cơ quan.
Kiến tạo nền thanh tra số hiện đại
Thanh tra TPHCM đề ra bốn nhóm giải pháp trọng tâm để thúc đẩy chuyển đổi số trong giai đoạn tới, kiến tạo nền thanh tra số hiện đại.
Thứ nhất, xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung và ứng dụng công nghệ số trong quản lý, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, phản ánh, kiến nghị. Dữ liệu sẽ được liên thông giữa bộ phận tiếp công dân với các phòng nghiệp vụ, giúp cập nhật tiến độ xử lý theo thời gian thực, kiểm soát chặt chẽ thời hạn giải quyết, đồng thời hỗ trợ sàng lọc thông minh nhằm hạn chế các vụ việc khiếu nại kéo dài, lặp lại.
Thứ hai, chuyển đổi số trong công tác kiểm soát tài sản, thu nhập và phòng, chống tham nhũng. Theo đó, đơn vị sẽ nâng cấp hạ tầng trực tuyến phục vụ tuyên truyền, tập huấn kê khai tài sản, đồng bộ dữ liệu kê khai của các cơ quan, đơn vị trên địa bàn và ứng dụng phần mềm trong lựa chọn ngẫu nhiên đối tượng xác minh, góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch.
Để các giải pháp phát huy hiệu quả, Thanh tra TPHCM kiến nghị Thanh tra Chính phủ tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng, nghiệp vụ và ban hành hướng dẫn thống nhất về việc ứng dụng công nghệ thông tin trong việc liên thông biểu mẫu theo dõi giữa các địa phương và trung ương.
Đồng thời, kiến nghị Thanh tra Chính phủ sớm hoàn thiện 5 nền tảng số dùng chung tập trung thống nhất triển khai của ngành do Thanh tra Chính phủ chủ trì.
Thứ ba, triển khai mô hình tiếp công dân trực tuyến. Thanh tra TPHCM sẽ nghiên cứu hoàn thiện cơ sở pháp lý về tiếp công dân trực tuyến, xây dựng quy chế, công nhận giá trị pháp lý của biên bản điện tử, xác thực tài khoản qua VNeID, đầu tư hệ thống họp trực tuyến kết nối Thanh tra TP với các xã, phường, đặc khu và các sở, ngành.
Mục tiêu là tạo điều kiện để người dân có thể tham gia các buổi tiếp công dân ngay tại địa phương, giảm thời gian, chi phí đi lại và giảm áp lực tại trụ sở cơ quan thanh tra.
Thứ tư, nâng cao kỹ năng số gắn với Đề án vị trí việc làm. Thanh tra TPHCM sẽ tiếp tục phối hợp tổ chức đào tạo chuyên sâu về công nghệ, quản lý dữ liệu số, xây dựng bộ tiêu chí đánh giá định kỳ gắn với mức độ ứng dụng công nghệ trong thực hiện nhiệm vụ, qua đó chuẩn hóa năng lực số của toàn bộ đội ngũ thanh tra viên.
Thanh tra TP cũng đề nghị UBND TPHCM và các sở, ngành tăng cường chia sẻ dữ liệu chuyên ngành, bảo đảm nguồn dữ liệu "đúng - đủ - sạch - sống" phục vụ hoạt động thanh tra. Bên cạnh đó, Thanh tra TP khuyến khích cán bộ, công chức thường xuyên sử dụng các nền tảng số và chủ động nâng cao kỹ năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ thông tin trong xử lý công việc.
Với định hướng lấy chuyển đổi số làm động lực đổi mới phương thức quản lý, Thanh tra TPHCM kỳ vọng xây dựng nền thanh tra hiện đại, chuyên nghiệp, minh bạch.
