Khởi động cuộc thi tìm giải pháp kiến trúc thích ứng thiên tai vì một Việt Nam an toàn hơn

Các đại biểu tham dự Lễ phát động Cuộc thi "Thiết kế công trình và giải pháp thích ứng, phòng, chống thiên tai tại Việt Nam". Ảnh: Hoài Nam

Sáng 1/7, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương (UBTƯ) Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam chỉ đạo Hội Kiến trúc sư Việt Nam phối hợp với Ban Công tác xã hội cùng các đơn vị liên quan tổ chức Lễ phát động Cuộc thi "Thiết kế công trình và giải pháp thích ứng, phòng, chống thiên tai tại Việt Nam".

Sự kiện có sự tham dự của lãnh đạo các bộ, ngành, tổ chức chính trị - xã hội, các chuyên gia, nhà khoa học, kiến trúc sư, kỹ sư, giảng viên, sinh viên và đại diện nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực xây dựng, quy hoạch, công nghệ.

Chuyển từ ứng phó sang chủ động phòng ngừa thiên tai

Phát biểu tại lễ phát động, Phó Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam Cao Xuân Thạo cho biết, cuộc thi được tổ chức trên cơ sở phát huy thế mạnh của hai đơn vị.

Hội Kiến trúc sư Việt Nam là nơi hội tụ đội ngũ chuyên gia đầu ngành, bảo đảm các yếu tố chuyên môn, kỹ thuật và mỹ thuật; trong khi Ban Công tác xã hội của MTTQ Việt Nam có nhiều kinh nghiệm trong công tác cứu trợ, kết nối với các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp để triển khai các chương trình hỗ trợ người dân vùng thiên tai.

Nhấn mạnh những năm qua, Đảng và Nhà nước luôn đặc biệt quan tâm công tác phòng, chống thiên tai, ông Thạo dẫn lại tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với Đảng ủy Chính phủ và các cơ quan về công tác phòng, chống bão, lũ, thiên tai cực đoan và biến đổi khí hậu từ nay đến hết năm 2026, chiều 29/6, đã nhấn mạnh  phòng, chống thiên tai cần được coi là một cấu phần quan trọng của phát triển bền vững.

Điều này cho thấy phát triển bền vững không thể tách rời việc nâng cao năng lực ứng phó và thích ứng với thiên tai.

Từ thực tiễn nhiều lần trực tiếp đến các địa phương bị ảnh hưởng bởi bão, lũ và sạt lở, ông Thạo chia sẻ những hình ảnh đau xót về sự tàn phá của thiên nhiên tại các tỉnh ven biển miền Trung hay khu vực miền núi phía Bắc; những vùng đất vốn yên bình, tươi đẹp có thể trở nên tan hoang chỉ sau một trận bão hoặc lũ quét.

Phó Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam Cao Xuân Thạo phát biểu tại lễ phát động. Ảnh: Hoài Nam

Ông cho biết, thời gian qua MTTQ Việt Nam đã phát huy vai trò là cầu nối, huy động sự chung tay của các tổ chức, doanh nghiệp, nhà hảo tâm và Nhân dân trong, ngoài nước để hỗ trợ đồng bào chịu ảnh hưởng bởi bão Yagi năm 2024, các đợt mưa lũ năm 2025 cũng như chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát.

Tuy nhiên, theo ông, nhận thức về phòng, chống thiên tai đang có sự thay đổi căn bản. Nếu trước đây trọng tâm là huy động nguồn lực khắc phục hậu quả thì nay cần chuyển sang chủ động phòng ngừa, nâng cao năng lực chống chịu ngay từ trước khi thiên tai xảy ra.

"Cuộc thi lần này chính là nhằm hiện thực hóa tư duy đó, huy động trí tuệ của đội ngũ kiến trúc sư, kỹ sư, nhà khoa học và toàn xã hội để tạo ra những giải pháp thiết thực, có thể áp dụng ngay trong cuộc sống", ông Cao Xuân Thạo nhấn mạnh.

Hướng tới những "công trình của hạnh phúc"

Điểm nổi bật của cuộc thi là mở rộng đối tượng tham gia tới mọi tầng lớp trong xã hội.

Bên cạnh các kiến trúc sư, kỹ sư, nhà quy hoạch, viện nghiên cứu, trường đại học và sinh viên chuyên ngành, Ban Tổ chức còn khuyến khích học sinh, sinh viên các lĩnh vực khác, cộng đồng dân cư, đoàn viên thanh niên, người Việt Nam ở nước ngoài và mọi cá nhân có ý tưởng sáng tạo cùng tham gia.

Theo Ban Tổ chức, các tác phẩm dự thi tập trung vào bốn nhóm nội dung gồm: nhà cộng đồng đa năng phòng, chống thiên tai; công trình dân sinh tránh lũ; nhà ở chống chịu thiên tai cho hộ gia đình; cùng các giải pháp sáng tạo như công trình khẩn cấp, vật liệu mới, mô-đun lắp ghép, ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số.

Phó Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam Cao Xuân Thạo cho rằng, mục tiêu của cuộc thi không chỉ là tìm kiếm những công trình đẹp về kiến trúc hay những ý tưởng mới lạ, mà quan trọng hơn là lan tỏa tinh thần đại đoàn kết, khơi dậy trách nhiệm cộng đồng và tạo ra các giải pháp có khả năng nhân rộng.

Ông bày tỏ mong muốn các tác phẩm dự thi không chỉ đáp ứng yêu cầu kỹ thuật mà còn mang bản sắc văn hóa vùng miền, hài hòa với thiên nhiên, thân thiện với môi trường và phục vụ đời sống hằng ngày của người dân.

Tại lễ phát động, có nhiều đại biểu, chuyên gia, kiến trúc sư đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết, hoàn thiện thể lệ và nâng cao chất lượng cuộc thi. Ảnh: Hoài Nam

"Chúng ta không chỉ xây dựng những nhà cộng đồng tránh lũ bằng bê tông khô cứng. Chúng tôi mong muốn đó phải là những công trình xanh, gần gũi với thiên nhiên, có giá trị thẩm mỹ, để người dân muốn đến, muốn sử dụng và gắn bó. Đó phải là những công trình của hạnh phúc", ông nói.

Theo ông Thạo, Ban Tổ chức cũng hướng tới xây dựng một "ngân hàng" các mẫu thiết kế và giải pháp thích ứng với thiên tai. Không chỉ những phương án đoạt giải mà cả các ý tưởng có giá trị sẽ được nghiên cứu, lưu trữ thành cơ sở dữ liệu mở để các địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng có thể tham khảo, ứng dụng và phát triển thành các công trình cụ thể.