Ứng dụng Khoa học Công nghệ trong hệ thống thủy lợi của TPHCM. Ảnh: Phú Đức
Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW tạo chuyển biến về đổi mới sáng tạo
Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư diễn ra mạnh mẽ, TPHCM xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm nhằm tạo dư địa tăng trưởng mới và nâng cao hiệu quả quản trị.
Ngay sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW, Thành phố đã xây dựng nhiều chương trình, kế hoạch cụ thể, phân công rõ trách nhiệm cho từng sở, ngành và địa phương, tạo chuyển biến từ chủ trương đến hành động thực tiễn.
Một dấu mốc quan trọng là Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TPHCM đi vào hoạt động trong năm 2025, đóng vai trò kết nối doanh nghiệp khởi nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu, chuyên gia và nhà đầu tư trong nước, quốc tế. Đến nay, Thành phố đã phát triển 55 trung tâm và vườn ươm đổi mới sáng tạo công lập và tư nhân; có 143 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, chiếm khoảng 20% tổng số doanh nghiệp khoa học và công nghệ của cả nước. Đây là nền tảng quan trọng để khoa học công nghệ TPHCM trở thành một trong những lĩnh vực phát triển năng động nhất, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Song song với việc phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, Thành phố cũng đa dạng hóa nguồn lực đầu tư. Quỹ đầu tư mạo hiểm cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được khởi động với 150 tỷ đồng vốn cam kết nhằm hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp và thúc đẩy thương mại hóa các sản phẩm nghiên cứu.
Theo đánh giá của Thành phố, 100% cán bộ, đảng viên đã được quán triệt nội dung Nghị quyết số 57-NQ/TW, góp phần hình thành tư duy đổi mới sáng tạo trong quản lý và điều hành. Theo bà Văn Thị Bạch Tuyết, Phó Bí thư Thành ủy TPHCM, sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Thành phố đã đạt nhiều kết quả tích cực trong cải cách hành chính và chuyển đổi số, nhiều quy trình được chuẩn hóa, thủ tục hành chính được đơn giản hóa, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.
TPHCM tiếp tục triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW
Song hành với phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, TPHCM xác định cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và cải thiện chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Người dân TPHCM láy số tự động tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Sài Gòn. Ảnh: Phú Đức
Theo bà Văn Thị Bạch Tuyết, Phó Bí thư Thành ủy TPHCM, sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Thành phố đã cắt giảm, đơn giản hóa 441 thủ tục hành chính, đồng thời 100% thủ tục hành chính được hoàn thành quy trình nội bộ trước thời hạn. Những kết quả này góp phần rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ, giảm chi phí thực hiện thủ tục hành chính và nâng cao mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp.
Cùng với cải cách thủ tục hành chính, hạ tầng dữ liệu số tiếp tục được đầu tư đồng bộ. Thành phố đã hoàn thành số hóa hơn 15,4 triệu dữ liệu hộ tịch, đồng bộ 99,5% dữ liệu bảo hiểm xã hội, kết nối 5,7 triệu dữ liệu đất đai với các cơ sở dữ liệu quốc gia và triển khai ký số, xử lý văn bản điện tử tại 187 cơ quan, đơn vị. Việc hình thành hệ thống dữ liệu dùng chung không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành mà còn tạo nền tảng để phát triển chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, hướng tới mục tiêu lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm trong cung cấp dịch vụ công.
Tinh thần đổi mới sáng tạo cũng đang lan tỏa mạnh mẽ đến từng địa phương. Tại phường An Lạc, mô hình "Một cửa thông minh" ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đã hỗ trợ cán bộ tiếp nhận, xử lý hồ sơ nhanh hơn, đồng thời giúp người dân dễ dàng tiếp cận thông tin. Bên cạnh đó, các mô hình như "Ngày công dân số", "Bình dân học vụ số" và sàn thương mại điện tử An Lạc Business Hub bước đầu phát huy hiệu quả trong việc nâng cao kỹ năng số cho người dân, hỗ trợ hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ tiếp cận thương mại điện tử, mở rộng thị trường. Những mô hình này cho thấy chuyển đổi số chỉ thực sự thành công khi mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp ngay từ cơ sở.
Hướng tới trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của khu vực
Theo Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được, năm 2026, Thành phố tiếp tục xác định triển khai hiệu quả Nghị quyết số 57-NQ/TW là nhiệm vụ trọng tâm, đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực trung tâm của tăng trưởng. Theo đó, Thành phố sẽ chuyển từ tư duy "tạo nền tảng" sang "tạo giá trị", tập trung phát triển các động lực tăng trưởng mới dựa trên công nghệ, dữ liệu và đổi mới sáng tạo.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, UBND Thành phố đã ban hành Kế hoạch số 147/KH-UBND, xác định rõ trách nhiệm của từng sở, ngành và địa phương. Kế hoạch tập trung vào các nhóm nhiệm vụ trọng tâm gồm phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số; đầu tư hạ tầng số hiện đại; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; tăng cường liên kết vùng và hội nhập quốc tế.
Thành phố cũng đặt ra nhiều chỉ tiêu cụ thể cho năm 2026 như quy mô kinh tế số đạt từ 30% GRDP; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đóng góp khoảng 18% GRDP; tỷ lệ phủ sóng 5G đạt trên 95% dân số; bố trí từ 4 - 5% chi ngân sách địa phương cho lĩnh vực khoa học, công nghệ; đồng thời phấn đấu có từ 120 doanh nghiệp khoa học và công nghệ hoạt động hiệu quả. Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục được giao vai trò nòng cốt trong tham mưu chính sách, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ.
Với những kết quả bước đầu cùng định hướng phát triển rõ ràng, khoa học công nghệ TPHCM đang từng bước trở thành động lực tăng trưởng mới của đầu tàu kinh tế cả nước. Khi các nguồn lực về con người, công nghệ, dữ liệu và đổi mới sáng tạo được phát huy đồng bộ, Thành phố không chỉ tiếp tục khẳng định vị thế trung tâm kinh tế lớn nhất Việt Nam mà còn hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo có tầm ảnh hưởng trong khu vực, đóng góp tích cực vào quá trình phát triển nhanh và bền vững của đất nước.
