Công tác rà soát, cắm biển cảnh báo tại các khu vực nguy hiểm đang được nhiều địa phương triển khai nhằm phòng ngừa tai nạn đuối nước trẻ em. Đồ họa: Dương Nguyễn
Bước vào mùa nắng nóng, nhu cầu bơi lội, vui chơi dưới nước của trẻ em gia tăng, trong khi nhiều khu vực tiềm ẩn rủi ro vẫn thiếu sự quản lý, giám sát chặt chẽ. Chỉ trong thời gian ngắn, nhiều vụ đuối nước đặc biệt nghiêm trọng đã liên tiếp xảy ra tại nhiều địa phương. Ngày 16/5, 4 học sinh tử vong do đuối nước tại xã Hòa Mỹ, tỉnh Đắk Lắk; tiếp đó, ngày 18/5, 5 học sinh tử vong tại xã Sông Lô, tỉnh Phú Thọ.
Trước đó, tại tỉnh Lạng Sơn, chỉ trong ngày 11/4 đã xảy ra hai vụ đuối nước trẻ em tại xã Đoàn Kết khiến 3 người tử vong. Trong khi đó, theo UBND TPHCM, từ tháng 6/2025 đến nay đã ghi nhận 5 trường hợp tử vong tại các hồ chứa thủy lợi, nguyên nhân chủ yếu do người dân tự ý vào khu vực nguy hiểm để tắm, bơi và câu cá.
Thực tế cho thấy, đuối nước vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở trẻ em, để lại hậu quả nặng nề cho gia đình và xã hội, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tăng cường các biện pháp quản lý, giám sát và phòng ngừa tai nạn trong dịp hè.
Khoảng trống trong quản lý trẻ em dịp hè
Công tác quản lý và phòng, chống đuối nước, tai nạn thương tích cho trẻ em hiện đang đối mặt với nhiều khó khăn, vướng mắc từ điều kiện cơ sở vật chất đến khâu phối hợp giám sát.
Theo báo cáo từ Trường Trung học cơ sở Lam Sơn (phường Bình Phú, TPHCM), việc phối hợp quản lý học sinh ngoài nhà trường đối với các tai nạn giao thông, đuối nước hoặc sinh hoạt vẫn phụ thuộc nhiều vào gia đình và cộng đồng.
Đơn vị này hiện chưa thể tổ chức hoạt động dạy bơi do hạn chế về cơ sở vật chất, kinh phí; trong khi đó, việc liên kết dạy bơi bên ngoài cũng gặp vướng mắc về thời gian và sự tham gia đồng bộ của học sinh.
Tương tự, Trường Trung học cơ sở Lê Lợi (xã Xuân Sơn, TPHCM) cho biết điều kiện hồ bơi còn hạn chế, tỷ lệ học sinh biết bơi chưa cao do kinh phí tổ chức khó khăn. Bên cạnh đó, tại nhiều khu vực nông thôn, một bộ phận phụ huynh còn gặp khó khăn về kinh tế hoặc chưa thực sự quan tâm đến việc cho con em học bơi và trang bị kỹ năng phòng, chống đuối nước.
Không chỉ trong môi trường giáo dục, công tác quản lý trẻ em tại cộng đồng trong thời điểm nghỉ hè, nắng nóng và mùa mưa bão cũng bộc lộ nhiều thách thức.
Bộ Y tế cảnh báo các khu vực sông, suối, ao hồ, công trình chứa nước, vùng ngập lụt và các điểm vui chơi tự phát chưa bảo đảm an toàn luôn tiềm ẩn nguy cơ cao gây tai nạn cho trẻ em. Trong khi đó, việc thiếu cơ sở vật chất phục vụ dạy bơi cùng những hạn chế trong công tác giám sát trẻ ngoài giờ học đang trở thành những “khoảng trống” lớn trong bảo đảm an toàn cho trẻ em hiện nay.
Đồ họa: Dương Nguyễn
Trước tình hình trên, ngày 19/5/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành công điện hỏa tốc yêu cầu các bộ, ngành và địa phương khẩn trương triển khai các biện pháp hỗ trợ gia đình nạn nhân, đồng thời siết chặt công tác phòng, chống đuối nước trẻ em.
Theo đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao nhiệm vụ đẩy mạnh phong trào dạy bơi an toàn, tăng cường tuyên truyền nâng cao ý thức phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong việc quản lý trẻ em trong thời gian nghỉ hè.
Cùng với đó, Bộ Y tế ban hành công văn đề nghị các tỉnh, thành phố rà soát, cắm biển cảnh báo tại các địa điểm nguy hiểm, khuyến khích tổ chức sinh hoạt hè lành mạnh và chỉ đạo các cơ sở y tế chuẩn bị đầy đủ nhân lực, phương tiện để kịp thời cấp cứu các trường hợp trẻ em bị nạn.
Thủ tướng cũng đề nghị Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương chỉ đạo hệ thống báo chí tăng thời lượng phát sóng, đăng tải nội dung giáo dục kiến thức kỹ năng phòng, chống đuối nước cho cộng đồng.
Hoàn thiện cơ chế phòng ngừa từ cơ sở
Để chủ động phòng ngừa tai nạn đuối nước đối với trẻ em, học sinh, các cơ chế cần được cụ thể hóa bằng sự phân công trách nhiệm rõ ràng từ các bộ, ngành trung ương đến từng địa phương cơ sở.
Ở tuyến đầu, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo cần đẩy mạnh phổ cập bơi, tăng cường giáo dục kỹ năng an toàn cho học sinh.
Bộ Y tế giao tăng cường thanh tra, kiểm tra việc thực hiện công tác phòng, chống đuối nước trẻ em tại các địa phương, nhất là các địa phương thường xuyên xảy ra đuối nước trẻ em. Các địa phương có trách nhiệm cắm biển cảnh báo, kiểm tra các điểm vui chơi tự phát và tăng cường quản lý trẻ em dịp hè.
Tại TPHCM, UBND TP đã giao Sở Nông nghiệp và Môi trường giám sát an toàn tại các công trình thủy lợi, yêu cầu Sở Giáo dục và Đào tạo bảo đảm toàn bộ học sinh được giáo dục kỹ năng phòng chống đuối nước, đồng thời giao Công an TP sẵn sàng lực lượng cứu nạn, điều tra các vụ tai nạn khi xảy ra.
Tại Lạng Sơn, UBND xã Hữu Lũng phân công Công an xã rà soát lập rào chắn tại ao hồ, sông suối; yêu cầu Phòng Kinh tế giám sát các tổ chức, cá nhân sở hữu công trình có hố nước sâu tiến hành lắp biển cảnh báo nguy hiểm. Đồng thời, tổ chức kiểm tra, điều tra tất cả vụ đuối nước trẻ em xảy ra trên địa bàn, làm rõ nguyên nhân, xử lý trách nhiệm liên quan, đề ra biện pháp ngăn ngừa tai nạn tương tự tái diễn và thông tin tuyên truyền để người dân, gia đình và trẻ em có ý thức phòng tránh.
Trong khi đó, tại Bắc Ninh, UBND xã Sơn Hải đã ban hành Kế hoạch phòng, chống tai nạn thương tích trẻ em giai đoạn 2026-2030; giao Phòng Văn hóa Xã hội trực tiếp tổ chức các lớp dạy bơi tại cộng đồng, Trạm Y tế xã tập huấn kỹ thuật sơ cứu ban đầu cho nhân viên y tế thôn, hướng tới mục tiêu đạt tỷ lệ 70% trẻ em từ 6 đến dưới 16 tuổi biết kỹ năng an toàn trong môi trường nước vào năm 2030.
Lấp đầy “khoảng trống” bằng giáo dục sớm và môi trường an toàn
Để khắc phục những “khoảng trống” trong bảo vệ trẻ em hiện nay, công tác giáo dục kỹ năng và tạo sân chơi an toàn cần được đặt lên hàng đầu. Cô giáo Trương Quỳnh Anh, giáo viên Trường mầm non SOL Preschool, chỉ ra rằng việc phòng, chống đuối nước cần bắt đầu từ giáo dục sớm bằng những bài học phù hợp với lứa tuổi như nhận biết khu vực nguy hiểm, không tự ý xuống nước và biết gọi người lớn khi gặp sự cố.
Theo cô Quỳnh Anh, các trường học cần tăng cường lồng ghép kỹ năng phòng tránh tai nạn thương tích vào hoạt động ngoại khóa, đồng thời các địa phương nên mở thêm lớp học bơi cộng đồng với chi phí phù hợp để trẻ em vùng nông thôn dễ dàng tiếp cận.
Đồ họa: Dương Nguyễn
Cùng chung quan điểm, cô Hoàng Ngọc Trang, giáo viên Trường TH School cho rằng, để phòng chống đuối nước hiệu quả, không thể chỉ nhắc nhở trẻ tránh xa ao hồ, sông suối mà cần tạo ra môi trường vui chơi an toàn, bổ ích trong dịp hè. Theo cô Trang, việc dạy bơi cần đi kèm hướng dẫn mặc áo phao đúng cách, kỹ năng sơ cứu và xử lý tình huống cơ bản khi gặp sự cố dưới nước.
Đáng chú ý, cô Trang cho rằng công tác tuyên truyền cần được đổi mới theo hướng trực quan, sinh động và tăng tính tương tác để trẻ dễ tiếp cận hơn. Các cuộc thi thiết kế poster, infographic, khẩu hiệu, làm video ngắn hoặc những hoạt động như trò chơi tương tác, rung chuông vàng, thử thách xử lý tình huống hay sân chơi trải nghiệm thực tế sẽ giúp trẻ vừa học vừa chơi, từ đó ghi nhớ kỹ năng an toàn một cách tự nhiên.
“Quan trọng nhất, phòng chống đuối nước sẽ hiệu quả hơn khi trẻ em không chỉ là đối tượng được bảo vệ mà còn trở thành những ‘đại sứ an toàn’, cùng tham gia lan tỏa ý thức và kỹ năng phòng tránh tai nạn tới cộng đồng”, cô Trang nhấn mạnh.
Đồ họa: Dương Nguyễn
Không chỉ từ phía nhà trường, vai trò của tổ chức Đoàn và các hoạt động cộng đồng trong dịp hè là yếu tố quan trọng để hạn chế nguy cơ tai nạn thương tích ở trẻ em.
Theo anh Nguyễn Khắc Chinh, Bí thư Đoàn Thanh niên Trường Đại học Luật (Đại học Quốc gia Hà Nội), để hạn chế tai nạn đuối nước dịp hè, bên cạnh công tác tuyên truyền thì việc tạo ra không gian sinh hoạt an toàn ngay tại cộng đồng là vô cùng cấp thiết. Thực tế cho thấy, do thiếu sân chơi công cộng và các hoạt động hè có tổ chức, nhiều trẻ em vẫn tụ tập tự phát tại ao hồ, sông suối nguy hiểm. Vì vậy, tổ chức Đoàn cần phối hợp với địa phương triển khai lớp kỹ năng sống, hướng dẫn phòng chống đuối nước, tập huấn sơ cứu và phát huy vai trò của sinh viên tình nguyện trong hỗ trợ, giám sát trẻ em tại khu dân cư.
Đồ họa: Dương Nguyễn
Những vụ đuối nước liên tiếp xảy ra thời gian qua là lời cảnh báo về sự cần thiết phải hoàn thiện cơ chế bảo vệ trẻ em ngay từ cơ sở. Từ việc phổ cập dạy bơi, tăng cường kỹ năng an toàn đến tổ chức hoạt động hè thiết thực cho thiếu nhi, mọi giải pháp chỉ thực sự hiệu quả khi có sự phối hợp đồng bộ giữa chính quyền, nhà trường, tổ chức đoàn thể và mỗi gia đình.
