Ban Quản lý Khu công nghệ cao TPHCM ưu tiên tháo gỡ điểm nghẽn về thủ tục hành chính và đất đai cho các dự án FDI. Ảnh: Thu Huyền
Theo Sở Tài chính TPHCM, tính đến cuối tháng 8/2026, tổng vốn FDI đăng ký vào TP đạt hơn 10 tỷ USD, tương đương 91,5% kế hoạch thu hút FDI năm 2026. Trong đó, tỷ lệ vốn thực hiện của khu vực FDI mới đạt 66,4% so với vốn đăng ký. Như vậy, vẫn còn 33,6% trong tổng số hơn 10 tỷ USD vốn FDI đã đăng ký nhưng chưa được triển khai.
Kết quả nói trên cho thấy dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đăng ký vào TPHCM đang từng bước được chuyển hóa thành nguồn lực phục vụ hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh trên địa bàn TP. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục thúc đẩy tiến độ triển khai để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.
Sở Tài chính TPHCM cho biết, độ trễ trong việc chuyển vốn FDI từ đăng ký sang thực hiện thường phát sinh ở các dự án có quy mô lớn, sử dụng nhiều đất, yêu cầu đầu tư đồng bộ về xây dựng, giao thông, năng lượng hoặc phải thực hiện nhiều thủ tục liên quan đến quy hoạch, đất đai, xây dựng, môi trường và phòng cháy, chữa cháy. Một số dự án công nghệ cao, sản xuất, logistics và trung tâm dữ liệu cũng cần thời gian chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật, nhập khẩu máy móc, thiết bị và tuyển dụng nhân lực chuyên môn.
Trên địa bàn TPHCM, Khu Công nghệ cao TP là một trong những nơi thu hút lượng lớn vốn FDI. Đến nay, Khu Công nghệ cao có 165 dự án được cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư còn hiệu lực, với tổng vốn đầu tư tương đương 13,863 tỷ USD, trong đó có 57 dự án FDI.
Theo Ban Quản lý Khu Công nghệ cao TPHCM, điểm nghẽn lớn nhất khiến một dự án FDI mất nhiều thời gian từ cam kết vốn đến triển khai thực tế là các thủ tục hành chính về đất đai sau cấp phép, nhất là thủ tục cho thuê đất, bàn giao đất và thực hiện các nghĩa vụ tài chính liên quan.
Hiện nay, theo pháp luật đất đai, Ban Quản lý Công nghệ cao TPHCM chưa có thẩm quyền quyết định giao đất, cho thuê đất. Sau khi được cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, nhà đầu tư vẫn phải thực hiện thủ tục thuê đất. Hồ sơ được cơ quan chuyên môn thẩm định, trình cơ quan có thẩm quyền quyết định.
Sau đó, các cơ quan liên quan xác định tiền thuê đất và nghĩa vụ tài chính, bao gồm việc xem xét miễn, giảm tiền thuê đất nếu dự án đáp ứng điều kiện pháp luật. Đây là chuỗi thủ tục có sự tham gia của nhiều cơ quan trước khi nhà đầu tư được bàn giao đất theo quy định.
Trong 8 tháng năm 2026, các khu công nghiệp, khu chế xuất tại TPHCM thu hút hơn 4 tỷ USD vốn FDI (trong ảnh là Khu công nghiệp Sóng Thần). Ảnh: Thu Huyền
Khi chưa hoàn tất thủ tục thuê đất và bàn giao đất, các bước tiếp theo về xây dựng, đấu nối hạ tầng, lắp đặt thiết bị và tổ chức sản xuất đều bị ảnh hưởng. Đây cũng là khâu nhà đầu tư khó dự báo nhất về thời gian và chi phí.
Để tháo gỡ điểm nghẽn nhằm đẩy nhanh tiến độ đưa vốn FDI đã đăng ký vào thực hiện, Sở Tài chính TPHCM đang phối hợp với các sở, ngành, địa phương và các ban quản lý tăng cường theo dõi tình hình triển khai sau cấp phép; phân nhóm các dự án trọng điểm, dự án quy mô vốn lớn để tập trung đôn đốc; kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện thủ tục đầu tư.
Đối với các vướng mắc vượt thẩm quyền, Sở Tài chính sẽ tổng hợp, báo cáo UBND TPHCM xem xét, chỉ đạo xử lý nhằm sớm đưa vốn đăng ký vào thực hiện.
Bên cạnh đó, TPHCM cũng đang tích cực đầu tư đồng bộ hạ tầng giữa các khu vực sau sáp nhập để theo kịp nhu cầu của các dòng vốn FDI thế hệ mới. Theo đó, TP tập trung đẩy nhanh các tuyến giao thông liên vùng, vành đai và cao tốc; tăng cường kết nối giữa cảng biển, sân bay, trung tâm logistics và các khu công nghiệp; đồng thời quan tâm bảo đảm hạ tầng điện, nước, viễn thông, dữ liệu và các dịch vụ hỗ trợ sản xuất.
Tại Khu công nghệ cao TPHCM, Ban Quản lý Khu công nghệ cao đang ưu tiên tháo gỡ điểm nghẽn về thủ tục hành chính và đất đai cho các dự án FDI thông qua cơ chế một cửa, một cửa liên thông tại chỗ. Ban Quản lý làm đầu mối rà soát hồ sơ từ sớm, theo dõi xuyên suốt và phối hợp với cơ quan chuyên môn về đất đai, cơ quan thuế cùng các đơn vị liên quan, hạn chế việc nhà đầu tư phải tự liên hệ với nhiều đầu mối.
Theo Ban Quản lý Khu công nghệ cao TPHCM, mục tiêu là rút ngắn khoảng thời gian từ khi dự án được cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư đến khi nhà đầu tư hoàn tất cơ sở pháp lý về đất và có thể triển khai trên thực địa.
Bên cạnh việc tăng cường phối hợp trong quy trình hiện hành, giải pháp căn cơ là tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân cấp đối với thủ tục đất đai trong Khu Công nghệ cao. Ban Quản lý Khu công nghệ cao cho biết đang nghiên cứu, xây dựng dự thảo để tham mưu cơ quan có thẩm quyền xem xét cơ chế phân cấp phù hợp về giao đất, cho thuê đất theo hướng giảm khâu chuyển tiếp giữa thủ tục đầu tư và thủ tục đất đai, tạo điều kiện thực hiện thực chất hơn mô hình một cửa tại chỗ và rút ngắn thời gian từ cấp phép đến bàn giao đất.
