Thanh tra Chính phủ góp ý hoàn thiện thể chế đấu thầu. Ảnh: H.T
Đề xuất giữ cơ chế hoàn trả chi phí giải quyết kiến nghị đúng
Một nội dung nhận được sự quan tâm lớn từ Thanh tra Chính phủ là đề xuất bãi bỏ khoản 2 và khoản 3 Điều 15 của Nghị định số 214/2025/NĐ-CP liên quan đến hoàn trả chi phí giải quyết kiến nghị.
Thanh tra Chính phủ đánh giá việc bãi bỏ hoàn toàn cơ chế hoàn trả khi nhà thầu kiến nghị đúng sẽ trực tiếp ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp, làm giảm tính ràng buộc trách nhiệm của các chủ thể có sai phạm.
Thanh tra Chính phủ đề xuất tiếp tục duy trì cơ chế hoàn trả này, đồng thời bổ sung quy định cụ thể về nguồn kinh phí thực hiện phù hợp, bảo đảm công bằng và trách nhiệm giải trình.
Đồng quan điểm, Bộ Tư pháp cũng đề nghị cân nhắc kỹ việc bãi bỏ quy định này. Đại diện Bộ Tư pháp khẳng định, giải pháp ở đây là cần ban hành quy định rõ ràng về nguồn kinh phí để thực hiện việc hoàn trả khi nhà thầu được kết luận là đúng, chứ không phải chọn phương án bãi bỏ hoàn toàn quyền lợi chính đáng của nhà thầu.
Từ góc độ địa phương, UBND tỉnh Vĩnh Long thẳng thắn chỉ ra rằng, việc không hoàn trả chi phí khi nhà thầu kiến nghị đúng là chưa bảo đảm nguyên tắc công bằng. Tỉnh Vĩnh Long đề xuất nghiên cứu quy định rõ trách nhiệm tài chính của chủ đầu tư, bên mời thầu hoặc đơn vị tư vấn khi xảy ra sai sót. Điều này không chỉ bảo vệ lợi ích chính đáng của nhà thầu mà còn nâng cao tính chuyên nghiệp, hạn chế việc đánh giá hồ sơ thiếu khách quan.
Tháo gỡ vướng mắc trong xác định giá gói thầu
Về phương pháp xác định giá gói thầu (Điều 18), Thanh tra Chính phủ đồng thuận với việc lược bỏ các yêu cầu bóc tách chi phí cấu thành quá chi tiết đối với hàng hóa nhập khẩu (như chi phí phân phối, quản lý nội bộ, lợi nhuận dự kiến...) vì không khả thi trong thực tế và dễ gây ách tắc cho chủ đầu tư.
Góp ý về vấn đề này, Bộ Y tế đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ căn cứ, phương pháp đánh giá các thành phần chi phí do nhà thầu cung cấp để chủ đầu tư có cơ sở thực hiện thống nhất. Đặc biệt, đối với quy định cho phép chủ đầu tư chọn báo giá cao nhất khi có từ 2 báo giá trở lên, Bộ Y tế yêu cầu bổ sung quy định làm rõ trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc giải trình, chứng minh sự cần thiết chuyên môn để bảo đảm hiệu quả sử dụng nguồn ngân sách và Quỹ bảo hiểm y tế.
Ở góc độ địa phương, UBND tỉnh Bắc Ninh đề nghị sửa đổi cụm từ “chủ đầu tư yêu cầu nhà thầu cung cấp báo giá” thành “chủ đầu tư yêu cầu đơn vị cung cấp báo giá” để phù hợp với quy định pháp luật vì thời điểm này chưa tổ chức lựa chọn nhà thầu.
Đối với danh mục thiết bị y tế chuyên sâu có tính độc quyền, Bắc Ninh đề xuất cho phép thay thế bảng thuyết minh chi phí bằng văn bản cam kết giá hợp lý của hãng sản xuất tại Việt Nam nhằm tháo gỡ khó khăn thực tiễn cho các cơ sở y tế công lập.
Sự tham gia tích cực từ Thanh tra Chính phủ, các bộ ngành và địa phương đang giúp cơ quan soạn thảo hoàn thiện dự thảo nghị định, bảo đảm sự thống nhất, tính khả thi cao khi đi vào cuộc sống.
