Thanh tra Chính phủ tổ chức hội nghị góp ý về Bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả thực hiện trách nhiệm giải trình. Ảnh: H.T
Mới đây, Thanh tra Chính phủ ban hành Quyết định số 968/QĐ-TTCP về việc ban hành Bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả thực hiện trách nhiệm giải trình trong thực hiện nhiệm vụ, công vụ thuộc lĩnh vực quản lý Nhà nước của Thanh tra Chính phủ, kèm theo Phụ lục hướng dẫn thực hiện.
Quyết định được ban hành trên cơ sở các quy định của pháp luật về phòng, chống tham nhũng, chức năng, nhiệm vụ của Thanh tra Chính phủ và Thông tư số 02/2026/TT-TTCP ngày 30/6/2026 quy định Khung tiêu chí đánh giá hiệu quả thực hiện trách nhiệm giải trình trong thực hiện nhiệm vụ, công vụ.
Theo Quyết định, Bộ tiêu chí áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân thuộc các cơ quan thanh tra và các cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân khác thực hiện nhiệm vụ, công vụ thuộc các lĩnh vực tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.
Việc đánh giá nhằm xem xét hiệu quả thực hiện trách nhiệm giải trình đối với từng vụ việc, yêu cầu giải trình; đồng thời phục vụ đánh giá định kỳ hằng năm hoặc theo yêu cầu của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền theo quy định.
5 nhóm tiêu chí, tổng điểm tối đa 100
Bộ tiêu chí được thiết kế theo 5 nhóm nội dung, với thang điểm cụ thể nhằm đánh giá toàn diện quá trình thực hiện trách nhiệm giải trình.
Trong đó, tính đầy đủ, chính xác, kịp thời của việc thực hiện giải trình có tổng điểm tối đa 30 điểm. Nội dung đánh giá tập trung vào căn cứ pháp lý, thẩm quyền, nội dung, phương thức thực hiện, mục đích, lý do và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân liên quan; tính chính xác của thông tin, tài liệu, dữ liệu, số liệu và việc thực hiện giải trình đúng thời hạn.
Mức độ tuân thủ trình tự, thủ tục giải trình có tổng điểm tối đa 20 điểm, bao gồm việc tiếp nhận, thông báo tiếp nhận yêu cầu giải trình đúng hạn; phân công đúng thẩm quyền; kiểm tra, đôn đốc; thực hiện đúng hình thức, các bước giải trình; báo cáo người đứng đầu và ban hành, gửi văn bản giải trình theo quy định.
Mức độ công khai, minh bạch trong giải trình có tổng điểm tối đa 15 điểm, tập trung vào việc cung cấp đầy đủ thông tin, tài liệu, dữ liệu liên quan và cung cấp kết quả giải trình theo quy định của pháp luật.
Đối với mức độ đáp ứng yêu cầu của cơ quan, tổ chức, cá nhân có yêu cầu giải trình, Bộ tiêu chí dành tối đa 25 điểm. Các nội dung được xem xét gồm việc phản hồi, giải thích có căn cứ hoặc tiếp thu những ý kiến có căn cứ; bảo đảm văn bản giải trình, biên bản làm việc rõ ràng, dễ hiểu, làm rõ vấn đề trọng tâm; kết quả xử lý các phản ánh, khiếu nại, tố cáo phát sinh sau giải trình.
Nhóm thứ năm là việc xử lý vi phạm trong thực hiện trách nhiệm giải trình, có tổng điểm tối đa 10 điểm. Đối với cơ quan, tổ chức, đơn vị, tiêu chí tập trung vào việc xử lý hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý đầy đủ, đúng quy định và chỉ đạo khắc phục hậu quả. Đối với cá nhân, nội dung đánh giá gồm việc tự phát hiện, báo cáo kịp thời dấu hiệu vi phạm, thiếu sót và chủ động kiến nghị biện pháp xử lý, thực hiện cam kết khắc phục hậu quả theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền.
Như vậy, tổng điểm tối đa của các nhóm tiêu chí là 100 điểm. Việc chấm điểm được thực hiện theo hướng dẫn tại Phụ lục ban hành kèm Quyết định, trên cơ sở hồ sơ, tài liệu và dữ liệu kiểm chứng của từng vụ việc, yêu cầu giải trình được đánh giá.
Tổ chức đánh giá định kỳ hằng năm và theo yêu cầu
Quyết định kèm theo Phụ lục hướng dẫn cụ thể trình tự, thủ tục đánh giá, phương pháp tổng hợp dữ liệu, rà soát kết quả và quản lý hồ sơ đánh giá.
Theo hướng dẫn, việc đánh giá định kỳ hằng năm được triển khai qua 4 bước: ban hành kế hoạch đánh giá; tổ chức tự đánh giá; rà soát, kiểm tra kết quả tự đánh giá; tổng hợp, báo cáo kết quả đánh giá.
Đối với Thanh tra Chính phủ, Cục Phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực được giao tham mưu xây dựng kế hoạch tổ chức đánh giá. Tại các bộ, cơ quan ngang bộ và UBND cấp tỉnh, cơ quan thanh tra hoặc đơn vị được phân công có trách nhiệm tham mưu, tổ chức thực hiện theo hướng dẫn.
Mỗi vụ việc, yêu cầu giải trình được đánh giá phải lập thành hồ sơ riêng, có mã số để bảo đảm thống nhất trong quá trình theo dõi, tổng hợp. Cá nhân, cơ quan, tổ chức, đơn vị thực hiện tự đánh giá theo bộ tiêu chí và biểu mẫu kèm theo; kết quả được gửi đơn vị đầu mối để rà soát, kiểm tra.
Đối với đánh giá định kỳ, Phụ lục hướng dẫn quy định việc hoàn thành đánh giá và báo cáo kết quả trước ngày 25/1 của năm liền kề sau năm đánh giá. Trường hợp không phát sinh vụ việc, yêu cầu giải trình hoặc các vụ việc phát sinh không đáp ứng điều kiện giải trình theo quy định, cơ quan, đơn vị không tổ chức đánh giá, xếp loại nhưng vẫn thực hiện báo cáo theo hướng dẫn.
Bên cạnh đánh giá định kỳ, Bộ tiêu chí cũng quy định trình tự đánh giá theo yêu cầu của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền. Yêu cầu đánh giá phải bằng văn bản, nêu rõ đối tượng, vụ việc cần đánh giá, lý do, thời hạn hoàn thành và báo cáo kết quả cùng các nội dung cần thiết khác.
Về hồ sơ, tài liệu phục vụ đánh giá, Phụ lục xác định các nguồn kiểm chứng gồm văn bản yêu cầu và kết quả giải trình; hồ sơ thực hiện nhiệm vụ, công vụ; hồ sơ thanh tra, giám sát, thẩm định và theo dõi sau thanh tra; hồ sơ tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; hồ sơ xử lý vụ việc tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và các tài liệu liên quan khác.
Hồ sơ đánh giá được quản lý, lưu trữ dưới dạng bản giấy hoặc bản điện tử. Khi đáp ứng điều kiện về cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật và công nghệ, việc số hóa, cập nhật trên hệ thống dữ liệu dùng chung và lưu trữ điện tử được thực hiện theo yêu cầu bảo mật, quy định của pháp luật.
