Các trung tâm dịch vụ công ở Thanh Hóa đang tiên phong đưa "sổ đỏ" lên VNeID. Ảnh: Hà Phương
Làm sạch dữ liệu, tạo nền móng chuyển đổi số
Trong chuyển đổi số, đất đai được xem là lĩnh vực khó bởi dữ liệu lớn, hình thành qua nhiều thời kỳ và gắn trực tiếp với quyền, lợi ích của người dân. Vì vậy, số hóa đất đai không chỉ là đưa hồ sơ giấy lên môi trường điện tử mà quan trọng hơn là tạo lập dữ liệu chính xác, đầy đủ, được cập nhật thường xuyên và có khả năng kết nối, dùng chung.
Đó cũng là bài toán Thanh Hóa tập trung giải quyết thời gian qua. Từ hoàn thiện hồ sơ, số hóa, làm sạch đến đồng bộ, dữ liệu đất đai đang từng bước được chuẩn hóa, kết nối với hệ thống quốc gia. Trên nền tảng đó, địa phương tiếp tục đi xa hơn khi thí điểm tích hợp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lên VNeID, hướng thành quả chuyển đổi số trực tiếp phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Muốn đưa “sổ đỏ” lên môi trường điện tử, trước hết phải bảo đảm dữ liệu đúng thửa đất, đúng thông tin và đúng chủ sử dụng. Đây là phần việc khó nhất bởi hồ sơ đất đai trải qua nhiều lần đăng ký, cấp đổi, chuyển nhượng, biến động; thông tin cũ có thể thiếu hoặc chưa thống nhất trong khi dữ liệu mới liên tục phát sinh.
Thanh Hóa xác định hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai là nhiệm vụ nền tảng trong thực hiện Nghị quyết 57 và Đề án 06. Hằng tuần, Tổ công tác Đề án 06 tỉnh tổ chức giao ban để kiểm đếm tiến độ, nhận diện điểm nghẽn, làm rõ nguyên nhân và tháo gỡ khó khăn cho từng địa phương, đơn vị.
Cách làm được đặt ra là “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả”. Tỉnh không chạy theo số lượng hay coi việc hoàn thành trên hệ thống là đích đến, mà yêu cầu kết quả phải được đo bằng chất lượng dữ liệu, sản phẩm cụ thể và hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Đến ngày 30/7/2026, Thanh Hóa đã làm giàu, làm sạch 1.235.905/1.394.334 thửa đất, đạt 88,64%, xếp thứ 13/34 tỉnh, thành phố.
Trước yêu cầu mới về chuẩn hóa, làm sạch và đồng bộ dữ liệu theo tiêu chí của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Thanh Hóa tiếp tục rà soát, hoàn thiện. Đến ngày 8/8, có 711.996 thửa đất đáp ứng tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống” thuộc Nhóm 1, đưa Thanh Hóa lên vị trí thứ 7/34 tỉnh, thành phố trên toàn quốc. Trong đó, 385.303 thửa đất đã có trong cơ sở dữ liệu, đạt 27,6%, và 326.693 thửa đất đang chờ xác thực.
Không chỉ là khối lượng dữ liệu lớn được làm sạch, kết quả này còn tạo nền tảng để Thanh Hóa chuyển sang giai đoạn mới, từ “có dữ liệu” sang “dùng dữ liệu”.
Từ “có dữ liệu” đến “dùng dữ liệu”
Bình quân mỗi ngày, Thanh Hóa phát sinh gần 3.000 hồ sơ trong lĩnh vực đất đai. Đằng sau con số này là hàng trăm nghìn lượt người dân thực hiện các thủ tục đăng ký, cấp đổi, chuyển nhượng, thế chấp, cập nhật biến động...
Trong nhiều giao dịch, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bản giấy vẫn phải xuất trình, sao chụp, đối chiếu. Một số trường hợp việc xác minh còn thực hiện thủ công; bản giấy cũng tiềm ẩn nguy cơ hư hỏng, thất lạc, làm giả. Những bất cập này vừa làm tăng thủ tục cho người dân, vừa tạo áp lực cho cơ quan quản lý.
Từ ngày 1/7/2026, Thanh Hóa triển khai Kế hoạch số 207 của UBND tỉnh về công bố, kết nối cơ sở dữ liệu đất đai và thí điểm cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực đăng ký biện pháp bảo đảm. Theo đó, tỉnh thí điểm tiếp nhận, xử lý trực tuyến 5 thủ tục đăng ký biện pháp bảo đảm.
Điểm đáng chú ý là dữ liệu đã được số hóa và chia sẻ từ các cơ sở dữ liệu của cơ quan Nhà nước được tăng cường khai thác, tái sử dụng, từng bước thay thế việc yêu cầu người dân, doanh nghiệp nộp lại những giấy tờ mà cơ quan Nhà nước đã có.
Đây là bước chuyển từ số hóa thủ tục sang thay đổi cách giải quyết thủ tục. Bởi nếu hồ sơ được nộp trực tuyến nhưng người dân vẫn phải tự sao chụp, tải lên những giấy tờ Nhà nước đã có thì chuyển đổi số mới chỉ thay đổi phương thức nộp hồ sơ. Giá trị thực sự của dữ liệu nằm ở khả năng tái sử dụng để giảm thành phần hồ sơ, giảm số lần đi lại, tiết kiệm thời gian và chi phí.
Trên cơ sở đó, UBND tỉnh Thanh Hóa chủ động đề xuất Bộ Công an, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tư pháp cho thí điểm “Giải pháp cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất điện tử trên VNeID”.
Theo đề xuất, Giấy chứng nhận điện tử có thể được xây dựng trên cơ chế xác thực đa tầng, kết hợp chữ ký số, mã định danh, mã QR và truy xuất dữ liệu gốc. Khi được kết nối, dữ liệu có cấu trúc sẽ tạo điều kiện kiểm tra tính hợp lệ, đối chiếu với cơ sở dữ liệu đất đai và từng bước phục vụ các lĩnh vực liên quan như công chứng, ngân hàng, thuế, tòa án.
Thanh Hóa cũng nhìn nhận những vấn đề cần tiếp tục tháo gỡ, nhất là hướng dẫn chuyển đổi từ bản giấy sang bản điện tử đối với hồ sơ cũ, hồ sơ thiếu thông tin; cơ chế liên thông với công chứng, ngân hàng, thuế, tòa án.
Do đó, việc thí điểm không chỉ nhằm chứng minh giải pháp công nghệ có thể thực hiện, mà còn để kiểm nghiệm cách thức triển khai an toàn, chính xác, có giá trị pháp lý và đủ điều kiện nhân rộng.
An Nông mở đường từ dữ liệu đến VNeID
Xã An Nông được Thanh Hóa lựa chọn là địa bàn đầu tiên triển khai thí điểm. Dữ liệu Giấy chứng nhận được cập nhật tại địa phương đã đồng bộ lên Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai VNLIS, tạo nền tảng kết nối với VNeID. Chủ trương này đã được Cục Chuyển đổi số, Bộ Nông nghiệp và Môi trường thống nhất.
Ngày 23/7/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa trực tiếp làm việc với các cơ quan Trung ương để được hướng dẫn quy trình kỹ thuật.
Kết quả bước đầu, An Nông đã đồng bộ thành công 32.414 thửa đất lên VNLIS; trong đó 6.416 thửa đất được đồng bộ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư của Bộ Công an, tạo tiền đề tích hợp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lên VNeID.
Đây là bước tiến quan trọng bởi dữ liệu sau khi được làm sạch, chuẩn hóa đã có thể kết nối với danh tính điện tử của người dân. Giá trị của giải pháp không chỉ nằm ở việc đưa “sổ đỏ” từ bản giấy lên môi trường điện tử mà còn mở ra khả năng giảm xuất trình, sao chụp giấy tờ; giảm nhập liệu, đối chiếu thủ công và nâng cao khả năng xác thực thông tin trong các giao dịch.
Từ thực tiễn tại An Nông, một phần dữ liệu đất đai đã đi qua trọn quá trình từ làm sạch, đồng bộ đến tích hợp trên VNeID. Kết quả bước đầu này giúp kiểm chứng tính khả thi của giải pháp, tạo cơ sở để Thanh Hóa tiếp tục hoàn thiện và xem xét mở rộng triển khai.
Dẫu vậy, từ một địa bàn thí điểm đến quy mô toàn tỉnh vẫn còn khoảng cách lớn. Cùng với việc tiếp tục làm sạch hàng trăm nghìn bản ghi, Thanh Hóa còn phải giải quyết các vấn đề về quy trình nghiệp vụ, hạ tầng, an toàn dữ liệu, quyền khai thác thông tin và hành lang pháp lý.
Tỉnh kiến nghị Bộ Công an và Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục hoàn thiện giải pháp kỹ thuật, cơ chế kết nối; Bộ Tư pháp đánh giá cơ sở pháp lý để lấy kết quả thí điểm làm căn cứ hoàn thiện mô hình trước khi xem xét nhân rộng.
Từ “làm sạch” dữ liệu đến tích hợp “sổ đỏ” trên VNeID, Thanh Hóa đang từng bước chuyển cách tiếp cận từ xây dựng dữ liệu sang khai thác dữ liệu. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là có một kho dữ liệu đất đai lớn, mà là biến dữ liệu thành công cụ phục vụ người dân, doanh nghiệp, giảm giấy tờ, giảm thời gian và chi phí trong các giao dịch, thủ tục hành chính.
Đó cũng là hướng đi thể hiện rõ tinh thần tiên phong: Đi trước trong việc khó, tạo ra sản phẩm cụ thể và đưa thành quả chuyển đổi số trở lại phục vụ người dân.
