Mục tiêu của kế hoạch là chủ động phòng ngừa, tăng cường giám sát, kiểm soát các cơ sở có nguồn thải lớn, khu vực tập trung nhiều nguồn thải, các điểm nóng về ô nhiễm môi trường và cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cao; kịp thời phát hiện và ngăn chặn, xử lý những hành vi vi phạm. Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và tăng cường phối hợp giữa các cơ quan trong công tác phòng ngừa, giám sát, kiểm soát các cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường. Đồng thời, nâng cao ý thức, trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc tuân thủ pháp luật bảo vệ môi trường, góp phần bảo vệ môi trường, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Thời gian thực hiện là giai đoạn năm 2026 đến năm 2030 (thực hiện hàng năm và đột xuất theo yêu cầu của lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường và chỉ đạo của cấp có thẩm quyền).
Theo kế hoạch, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục giám sát đối với 5 cơ sở có công suất lớn, có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cao theo chỉ đạo của cơ quan có thẩm quyền gồm: Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh, Công ty TNHH MTV Nhôm Lâm Đồng - TKV, Công ty Nhôm Đắk Nông - TKV, Trung tâm điện lực Vĩnh Tân, Công ty CP Bột - Giấy VNT19.
Tập trung kiểm soát, đánh giá, cập nhật việc thực hiện công tác bảo vệ môi trường tại các cơ sở nhiệt điện than và sản xuất xi măng; các cơ sở sản xuất giấy và các sản phẩm về giấy; các cơ sở sản xuất kim loại; các cơ sở dịch vụ tái chế, xử lý chất thải sinh hoạt…
Trong giai đoạn 2026 - 2030, Cục Môi trường sẽ phối hợp với các tỉnh Hà Tĩnh, Lâm Đồng, Quảng Ngãi giám sát, đánh giá việc tuân thủ các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường của các cơ sở; kịp thời phát hiện những vấn đề, tồn tại trong công tác bảo vệ môi trường để cơ sở khắc phục kịp thời và xử lý vi phạm theo quy định. Qua đó, tăng cường công tác phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường phát sinh, giảm thiểu tác động xấu đến môi trường.
Riêng đối với Trung tâm điện lực Vĩnh Tân, kế hoạch đặt mục tiêu đánh giá được tổng lượng thải và xác định phạm vi ảnh hưởng từ hoạt động của các cơ sở Trung tâm điện lực Vĩnh Tân đến khu dân cư xung quanh theo chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ tại công văn số 6709/VPCP-NN ngày 19/9/2024 về việc xác định khoảng cách ly vệ sinh đối với Trung tâm điện lực Vĩnh Tân.
Căn cứ kết quả giám sát hàng năm đối với các cơ sở trên, Cục Môi trường có trách nhiệm rà soát, đánh giá và báo cáo Bộ Nông nghiệp và Môi trường xem xét dừng, tiếp tục thực hiện giám sát các đối tượng nêu trên hoặc bổ sung theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền (nếu có).
Bên cạnh đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng sẽ tập trung kiểm soát chặt chẽ (hàng năm) về môi trường đối với các cơ sở có nguồn thải lớn tại những khu vực nhạy cảm về môi trường, có vùng tác động lớn, đặc biệt tại những khu vực trọng yếu, tập trung dân cư lớn như Hà Nội, TPHCM...
Cục Môi trường cũng sẽ phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tại 34 tỉnh, thành phố và các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức kiểm soát các cơ sở, khu vực sản xuất hoạt động có nguy cơ cao gây ô nhiễm môi trường, gây ô nhiễm môi trường kéo dài, có nhiều phản ánh, kiến nghị của cử tri, cơ quan truyền thông và người dân; xử lý những điểm nóng, sự cố môi trường phát sinh.
Trong đó, tập trung kiểm soát, đánh giá, cập nhật việc thực hiện công tác bảo vệ môi trường tại các cơ sở thuộc 4 lĩnh vực sản xuất gồm: các cơ sở sản xuất giấy và các sản phẩm về giấy (có công đoạn sản xuất bột giấy hoặc có sử dụng nguyên liệu tái chế); các cơ sở nhiệt điện than và sản xuất xi măng; các cơ sở sản xuất kim loại; các cơ sở dịch vụ tái chế, xử lý chất thải sinh hoạt, xử lý chất thải rắn công nghiệp thông thường, chất thải nguy hại.
Đức Dũng
