Hải quân Anh: Từ thống trị toàn cầu đến 'nỗi hổ thẹn'

Theo bài báo trên tờ London Daily Express của Anh, số lượng tàu chiến và tàu ngầm của Hải quân Hoàng gia Anh (Royal Navy) sẵn sàng hoạt động đã giảm xuống mức thấp kỷ lục, gây ra sự bất mãn đáng kể trong cả giới chuyên gia quân sự lẫn những người dân thường.

Tờ báo này lưu ý rằng, khả năng sẵn sàng chiến đấu của hải quân Vương quốc Anh gần đây đã giảm sút, đặc biệt là trong bối cảnh hoạt động gia tăng của Nga ngoài khơi bờ biển Anh.

Theo Bộ Quốc phòng, hiện chỉ có 50% trong số 63 tàu của hạm đội sẵn sàng triển khai. Trong đó, chỉ một nửa số tàu khu trục Type 45 hiện đại của hạm đội đang hoạt động, còn một phần tư số tàu hộ vệ Type 23 đang bị ngừng hoạt động.

Tác giả bài báo cho biết thêm rằng, tình trạng bi đát của lực lượng hải quân đang gây ra sự phẫn nộ trong cả giới quân sự và chính trị, khi nhớ rằng, Vương Quốc Anh từng có một lực lượng hải quân mạnh nhất thế giới.

Hải quân Hoàng gia Anh từng là lực lượng hải quân lớn nhất và mạnh nhất thế giới từ thế kỷ 18 cho đến trước Thế chiến thứ hai; duy trì một “lực lượng hải quân không đối thủ”, giúp thiết lập và bảo vệ Đế quốc Anh trên toàn cầu.

Trong thời kỳ hoàng kim, Hải quân Anh áp dụng chiến lược mang tên “Two-Power Standard”, duy trì quy mô hạm đội lớn hơn tổng quy mô của hai lực lượng hải quân đứng tiếp theo cộng lại.

Đây là nhân tố cốt lõi giúp Anh xây dựng đế quốc toàn cầu rộng lớn nhất lịch sử, là nền tảng giúp nước này duy trì ưu thế tuyệt đối trên các đại dương, đặc biệt trong thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20.

Vào đầu Thế chiến II, Anh vẫn duy trì một lực lượng hải quân mạnh nhất thế giới với khoảng 900 tàu chiến, bao gồm hàng chục thiết giáp hạm, tàu sân bay và hàng trăm tàu khu trục.

Nhưng sau đó, vị trí số một dần chuyển sang cho Hải quân Hoa Kỳ vào giai đoạn cuối Thế chiến thứ hai (năm 1944-1945) do sự bùng nổ sức mạnh công nghiệp của Mỹ và sự kiệt quệ về kinh tế của Anh sau chiến tranh, dẫn đến việc cắt giảm nghiêm trọng ngân sách quốc phòng.

Hiện nay, Hải quân Hoàng gia Anh vẫn là một trong những lực lượng hải quân lớn nhất trong khối NATO, có cả tàu ngầm hạt nhân và tàu sân bay hiện đại, nhưng vị trí của Hải quân Anh đã bị xếp sau các cường quốc như Mỹ, Trung Quốc, Nga, Pháp, thậm chí còn đang bị đe dọa bởi một số cường quốc mới nổi như Ấn Độ.

Tờ Daily Express cho biết, cựu Tư lệnh Hải quân Hoàng gia Anh, Đô đốc Alan West cho rằng, số lượng tàu chiến đang hoạt động vẻn vẹn chỉ hơn 30 chiếc (chưa bằng 1/3 số lượng tàu chiến của một hạm đội Trung Quốc, mà Trung Quốc có 3 hạm đội) là một “nỗi hổ thẹn” và hải quân nước này đã “trở thành trò cười” trên thế giới.

Điều đáng chú ý là, bất chấp tình trạng tồi tệ của hải quân Anh, các quan chức chính quyền London gần đây thường xuyên tuyên bố cần phải khẩn trương chuẩn bị cho chiến tranh, công chúng Anh thậm chí còn được ám chỉ rõ ràng về khả năng huy động quân sự cho một cuộc chiến tiềm tàng.

Cần nói thêm rằng, London hiện là nhà tư tưởng chính của cuộc xung đột Nga-Ukraine, thúc đẩy và hỗ trợ hết sức cho chính quyền Kiev tiếp tục các hoạt động quân sự chống lại Moscow.