Ông Lê Văn Chung, đại diện Vụ Bưu chính, Bộ Khoa học và Công nghệ, thông tin tại họp báo. Ảnh: Phan Hoàng
Sáng 30/9, tại họp báo thường kỳ tháng 9 của Bộ Khoa học và Công nghệ, ông Lê Văn Chung, đại diện Vụ Bưu chính, đã thông tin về các nhóm điểm mới của dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi).
Dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi) gồm 8 chương, 52 điều, kế thừa những quy định còn phù hợp của Luật Bưu chính năm 2010, đồng thời hoàn thiện khuôn khổ pháp lý nhằm phát triển hạ tầng bưu chính, đáp ứng nhu cầu gửi, nhận hàng hóa ngày càng tăng, thúc đẩy thương mại điện tử, chuyển đổi số và bảo đảm an toàn, an ninh trong hoạt động bưu chính.
Làm rõ dịch vụ bưu chính, phát triển mạng thành hạ tầng thiết yếu
Dự thảo làm rõ phạm vi dịch vụ bưu chính, qua đó phân định với hoạt động vận tải, kho bãi và logistics.
Theo dự thảo, dịch vụ bưu chính được tổ chức, vận hành trên mạng bưu chính, bao gồm các công đoạn chấp nhận, chia chọn, vận chuyển, phát bưu gửi và có thể gồm các công đoạn khác liên quan trực tiếp đến từng bưu gửi trong quá trình cung cấp dịch vụ.
Dịch vụ bưu chính được nhận diện thông qua việc bưu gửi được xử lý riêng lẻ, có định danh và bảo đảm khả năng theo dõi, trừ trường hợp không thực hiện định danh theo quy định; bưu gửi được phát đến người nhận theo địa chỉ hoặc địa điểm nhận theo thỏa thuận.
Trong khi đó, hoạt động vận tải hàng hóa, kho bãi, logistics độc lập và các dịch vụ không có những đặc trưng nêu trên không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Bưu chính.
Dự thảo đồng thời xác định phát triển mạng bưu chính trở thành hạ tầng thiết yếu phục vụ thương mại điện tử và kinh tế số.
Trên cơ sở cách thức tổ chức hoạt động, doanh nghiệp bưu chính được phân loại thành doanh nghiệp vận hành mạng và doanh nghiệp không vận hành mạng để quy định điều kiện, quyền và nghĩa vụ phù hợp.
Doanh nghiệp không vận hành mạng được sử dụng mạng hoặc thành phần mạng của doanh nghiệp vận hành mạng theo thỏa thuận để cung cấp dịch vụ, đồng thời được khuyến khích đầu tư, phát triển năng lực để trở thành doanh nghiệp vận hành mạng.
Toàn cảnh họp báo thường kì tháng 9 của Bộ Khoa học và Công nghệ. Ảnh: T.L
Dự thảo cũng xác định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp trong chuỗi cung cấp dịch vụ. Theo đó, doanh nghiệp giao kết hợp đồng với người sử dụng dịch vụ chịu trách nhiệm về việc cung cấp dịch vụ và bồi thường thiệt hại, kể cả trong trường hợp doanh nghiệp thuê, hợp tác hoặc sử dụng mạng bưu chính của chủ thể khác.
Cách quy định này nhằm xác định rõ đầu mối chịu trách nhiệm với người sử dụng dịch vụ khi phát sinh vấn đề trong quá trình cung cấp dịch vụ.
Đơn giản thủ tục, mở rộng bưu chính phổ cập và tăng yêu cầu về dữ liệu
Một điểm mới khác là dự thảo chuyển từ cơ chế cấp phép sang đăng ký cung cấp dịch vụ bưu chính bằng phương thức điện tử, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp gia nhập thị trường.
Cơ quan có thẩm quyền kiểm tra tính đầy đủ của hồ sơ, không thẩm định nội dung đăng ký. Doanh nghiệp chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực của thông tin kê khai và việc đáp ứng các điều kiện kinh doanh trong suốt quá trình hoạt động.
Thông tin đăng ký được công khai để phục vụ quản lý, giám sát. Việc đáp ứng điều kiện kinh doanh được kiểm tra trong quá trình hoạt động, qua đó gắn việc đơn giản hóa thủ tục với trách nhiệm của doanh nghiệp và hiệu quả quản lý Nhà nước.
Đối với dịch vụ bưu chính phổ cập, dự thảo đề xuất mở rộng từ thư sang gói, kiện hàng hóa, phù hợp với nhu cầu gửi, nhận trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển.
Chính sách này nhằm bảo đảm người dân trên cả nước, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, được tiếp cận dịch vụ với chất lượng theo quy định và mức thu thống nhất toàn quốc, không cao hơn giá cước bình quân của dịch vụ thương mại tương đương.
Để bảo đảm khả năng cung cấp dịch vụ trên toàn quốc, Nhà nước hỗ trợ doanh nghiệp bưu chính được chỉ định duy trì quy mô và năng lực phục vụ tối thiểu của mạng bưu chính công cộng.
Mức hỗ trợ được xác định trên cơ sở chi phí khấu hao tài sản cố định và chi phí nhân công tại các điểm phục vụ thuộc quy mô tối thiểu của mạng, đáp ứng yêu cầu chất lượng dịch vụ; không tính theo sản lượng bưu gửi phát sinh.
Dự thảo cũng yêu cầu doanh nghiệp bưu chính được chỉ định theo dõi riêng hoạt động công ích và hoạt động kinh doanh ngoài phạm vi công ích, không sử dụng nguồn lực hỗ trợ công ích để bù chéo cho hoạt động kinh doanh.
Bên cạnh đó, dự thảo bổ sung quy định về dữ liệu bưu chính, định danh, truy vết và quản lý rủi ro đối với bưu gửi. Mỗi bưu gửi được gắn mã nhận dạng để theo dõi trong quá trình cung cấp dịch vụ, trừ trường hợp không thực hiện định danh theo quy định.
Doanh nghiệp bưu chính thu thập thông tin liên hệ hợp lệ của người gửi, phân loại bưu gửi theo mức độ rủi ro và áp dụng biện pháp kiểm soát tương ứng trong phạm vi cần thiết.
Việc tạo lập, thu thập, sử dụng, kết nối, lưu trữ và bảo vệ dữ liệu bưu chính phải tuân thủ pháp luật về dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh mạng và pháp luật có liên quan.
Dự thảo đồng thời quy định việc huy động doanh nghiệp bưu chính vận hành mạng để bảo đảm cung cấp dịch vụ và lưu thông thư, gói, kiện hàng hóa thiết yếu khi xảy ra thiên tai, dịch bệnh, tình trạng khẩn cấp và các trường hợp cần thiết khác.
Doanh nghiệp được huy động được bù đắp các chi phí hợp lý, hợp lệ phát sinh từ việc thực hiện nhiệm vụ, dự thảo nêu.
Dự thảo luật vẫn đang tiếp tục tiếp thu ý kiến, chỉnh lý và hoàn thiện, dự kiến trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, đại diện Vụ Bưu chính, Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết.
