Cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội XIV thành chính sách và pháp luật
Với sự nỗ lực, quyết tâm cao, năm 2026, pháp chế các bộ, ngành tiếp tục triển khai quyết liệt, đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp, nhất là nhanh chóng cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng thành chính sách và pháp luật.
Xây dựng, hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển nhanh, bền vững đất nước là quan điểm chỉ đạo xuyên suốt được Đại hội XIV của Đảng quyết nghị.
Tại Hội nghị nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng vào ngày 7/2 mới đây, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh thể chế được xác định rõ là “đột phá của đột phá”, đi trước, mở đường, chuyển đổi trạng thái từ “tập trung quản lý sang kiến tạo phát triển và thực sự trở thành lợi thế cạnh tranh quốc gia”.
Người đứng đầu Chính phủ đồng thời cho biết, ngay trong năm 2026 sẽ hoàn thành 18 luật.
Cũng tại hội nghị này, Tổng Bí thư Tô Lâm lưu ý một trong năm điểm then chốt có ý nghĩa quyết định trong tổ chức thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV là năng lực thể chế hóa và cụ thể hóa nghị quyết thành chính sách và pháp luật.
“Thể chế không chỉ là công cụ quản lý Nhà nước, mà phải trở thành động lực phát triển, giải phóng sức sản xuất, khơi thông các nguồn lực xã hội và tạo lập môi trường thuận lợi cho đổi mới sáng tạo”, Tổng Bí thư quán triệt.
Trên nền kết quả công tác xây dựng pháp luật những năm gần đây, đặc biệt trong năm 2025, cơ quan pháp chế các bộ, ngành đang tiếp tục triển khai quyết liệt, đồng bộ các nhiệm vụ nhằm cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng thành chính sách và pháp luật.
Nhìn lại năm 2025, việc triển khai chương trình lập pháp được thực hiện bài bản. Các bộ, ngành đã tham mưu, xây dựng để Chính phủ trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua và cho ý kiến 99 dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết.
Các bộ, ngành cũng đã soạn thảo, trình ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền là 1.404 văn bản - nhiều nhất trong cả nhiệm kỳ.
Đặc biệt, trong năm 2025, nhiều nhiệm vụ lớn, phức tạp, ngoài kế hoạch ban đầu với yêu cầu thời gian hoàn thành rất gấp được Bộ Tư pháp cũng như pháp chế các bộ, ngành thực hiện nghiêm túc, hiệu quả, chất lượng.
Đồ họa: Minh Nguyệt
Công tác thẩm định hồ sơ chính sách, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật được các bộ, ngành chú trọng nâng cao chất lượng, bảo đảm tiến độ, nhiều trường hợp vượt tiến độ theo quy định.
Theo đó, các bộ, ngành đã thẩm định số lượng lớn (1.487) dự thảo văn bản quy phạm pháp luật. Tiêu biểu là Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Các báo cáo thẩm định được cấp có thẩm quyền đánh giá cao, góp phần nâng cao chất lượng chính sách, dự án, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật.
Nổi bật là việc khẩn trương thẩm định “chùm” văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền phục vụ cuộc “cách mạng” về tinh gọn bộ máy, tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp, xây dựng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Tuy nhiên, công tác xây dựng pháp luật của các bộ, ngành vẫn còn một số tồn tại, hạn chế như chất lượng một số dự thảo, dự án văn bản quy phạm pháp luật còn hạn chế; tính ổn định của hệ thống pháp luật chưa cao.
Tình trạng chậm ban hành văn bản quy định chi tiết thi hành luật, pháp lệnh vẫn còn; tình trạng nợ ban hành văn bản quy định chi tiết chưa được khắc phục triệt để…
Đứng trước bối cảnh yêu cầu phát triển nhanh và bền vững đặt ra ngày càng cao, trên cơ sở bám sát và triển khai hiệu quả các nghị quyết, kết luận, chỉ đạo của Trung ương, Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng về công tác tư pháp, cơ quan pháp chế các bộ, ngành xác định các nhiệm vụ trọng tâm công tác pháp chế năm 2026.
Cụ thể, pháp chế bộ, ngành xác định phải quán triệt, thể chế hóa kịp thời, chính xác, đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng trong Nghị quyết Đại hội XIV, các nghị quyết, kết luận, chỉ thị của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, các văn bản chỉ đạo của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng về phát triển kinh tế - xã hội nhiệm kỳ 2026-2030 và năm 2026.
Đồ họa: Minh Nguyệt
Đồng thời sẽ triển khai hiệu quả Đề án “Hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới”; xây dựng, triển khai thực hiện 2 đề án: Đề án thực hiện soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật tập trung, chuyên nghiệp; Đề án “Hoàn thiện tiêu chí và các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ người làm công tác xây dựng thể chế, pháp luật”.
Các cơ quan pháp chế bộ, ngành đề ra nhiệm vụ tiếp tục nâng cao hơn nữa chất lượng, bảo đảm tiến độ góp ý, thẩm định hồ sơ chính sách, dự án, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật; theo dõi sát kết quả tiếp thu, giải trình ý kiến thẩm định của cơ quan chủ trì soạn thảo.
Đặc biệt, các cơ quan pháp chế bộ, ngành quyết tâm khắc phục triệt để tình trạng nợ đọng, chậm ban hành văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành luật, nghị quyết; khắc phục tình trạng xin lùi thời hạn trình, ban hành văn bản và nợ ban hành văn bản quy định chi tiết.
Với những kết quả đã đạt được trong năm 2025, công tác xây dựng pháp luật trong năm 2026 được kỳ vọng tiếp tục đạt kết quả nổi bật, góp phần củng cố kỷ luật, kỷ cương trong quản lý Nhà nước và tạo dựng môi trường pháp lý ổn định, minh bạch, thuận lợi cho phát triển nhanh và bền vững.
