 |
| Thủ tướng Hungary Peter Magyar (trái) và Thủ tướng Đức Friedrich Merz tại buổi họp báo chung ở Berlin, ngày 10/11/2026. |
Slovakia, Hungary và Cộng hòa Séc từ lâu đã phản đối việc chi tiền không giới hạn của EU cho Ukraine, trong khi Bulgaria đã bầu ra một chính phủ có quan điểm chỉ trích mạnh mẽ hơn đối với loại viện trợ này vào tháng 4/2026.
EU đã cam kết sẽ bù đắp khoảng 45 tỷ euro trong tổng số thiếu hụt ngân sách dự kiến 70 tỷ euro của Ukraine vào năm 2027, khi cuộc xung đột với Nga bước sang năm thứ năm vào tháng Hai.
Ngày 9/11, trong một bức thư gửi Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa, Thủ tướng Đức Friedrich Merz viết, “tất cả các quốc gia thành viên, không có ngoại lệ, nên cam kết tài trợ dài hạn cho Ukraine sau năm 2028”.
Ông Merz cảnh báo, Đức có thể chặn hoặc không ủng hộ khung tài chính đa niên (ngân sách 7 năm 2028-2034) của EU, nếu tất cả các nước thành viên không đồng thuận đóng góp tài chính cho Ukraine.
Động thái này nhằm giải quyết các khoản thiếu hụt ngân sách lớn của Ukraine (như khoản thâm hụt ước tính khoảng 70 tỷ euro cho năm tới), và bảo đảm chia sẻ công bằng gánh nặng tài chính, tránh việc chỉ một số nước như Đức phải gánh vác chính.
Tối hậu thư của Thủ tướng Đức đã vấp phải sự phản đối và chỉ trích từ Slovakia, Hungary, Bulgaria và Cộng hòa Séc.
Thủ tướng Slovakia Robert Fico gọi tối hậu thư của ông Merz là "một trường hợp tống tiền điển hình".
“Hôm nay sẽ không phải là ngày làm việc bình thường - hoàn toàn không phải vậy. Hôm nay, chúng ta phải đáp trả hành vi tống tiền”, Thủ tướng Fico nói với các nhà báo tại một cuộc họp báo chung với Thủ tướng Séc Andrej Babis ở Bratislava hôm 10/11.
“Chúng tôi có tiếng nói ngang bằng trong vấn đề này”, ông Fico nói thêm và nhấn mạnh Slovakia sẽ không tham gia vào bất kỳ khoản vay nào cho Ukraine.
Trong khi đó, Thủ tướng Séc Andrej Babis cũng bác bỏ yêu cầu của ông Merz, nói Séc sẽ không ở "vị trí lệ thuộc nào".
Thủ tướng Hungary Peter Magyar - người đã đến Berlin để hội đàm với Thủ tướng Merz hôm 10/11, cho biết, việc liên kết ngân sách EU với viện trợ cho Ukraine là "không thể chấp nhận được", và Hungary đang tập trung vào việc kiềm chế thâm hụt ngân sách của chính mình.
Ông cho biết thêm, khối này nên ưu tiên giúp đỡ công dân và doanh nghiệp của các nước thành viên.
Thủ tướng Bulgaria Rumen Radev, người đã gặp Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cùng ngày, cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải giải quyết thâm hụt ngân sách của Bulgaria.
Ông lưu ý, Bulgaria đã và đang hỗ trợ Ukraine thông qua xuất khẩu điện, khôi phục cơ sở hạ tầng năng lượng và đường sắt và giúp đỡ người tị nạn.
