Tại Hội nghị Xã thương mại điện tử toàn quốc năm 2026 với chủ đề “Công Thương đưa thương mại điện tử về xã, bệ phóng tăng trưởng hai con số”, ông Nguyễn Đức Lê, Phó trưởng Phòng Nghiệp vụ Quản lý thị trường, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), đã đưa ra những khuyến nghị nhằm giúp các địa phương xây dựng và triển khai mô hình xã thương mại điện tử hiệu quả, thực chất.
Theo ông Nguyễn Đức Lê, qua các ý kiến tham luận và thảo luận tại hội nghị, phát triển mô hình xã thương mại điện tử là nhiệm vụ cần được đẩy mạnh trong thời gian tới. Tuy nhiên, từ góc độ quản lý thị trường, hoạt động thương mại điện tử vẫn còn những hạn chế, bất cập liên quan đến chất lượng hàng hóa, bảo đảm cung cầu, vận chuyển, logistics và niềm tin của người tiêu dùng. Do đó, để mô hình phát triển hiệu quả, bền vững, các địa phương cần triển khai đồng bộ các giải pháp từ chuẩn hóa sản phẩm, tuân thủ pháp luật đến nâng cao năng lực kinh doanh của người dân, hoàn thiện hạ tầng phục vụ giao dịch và bảo đảm uy tín trong hoạt động bán hàng trực tuyến.
Ông Nguyễn Đức Lê, Phó trưởng Phòng Nghiệp vụ Quản lý thị trường, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) phát biểu tại hội nghị.
Chuẩn hóa sản phẩm, minh bạch nguồn gốc và tuân thủ pháp luật
Một trong những yêu cầu đầu tiên được ông Nguyễn Đức Lê nhấn mạnh là chuẩn hóa sản phẩm và minh bạch nguồn gốc xuất xứ. Đây là yếu tố quan trọng nhằm củng cố niềm tin của người tiêu dùng khi mua sắm trên các nền tảng thương mại điện tử.
Theo đại diện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, thực tế vẫn có những trường hợp người bán giới thiệu sản phẩm, nhận đơn hàng nhưng không giao được hàng hoặc hàng hóa đến tay người mua không bảo đảm chất lượng như cam kết. Những hạn chế này không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi người tiêu dùng mà còn làm suy giảm uy tín của gian hàng và sản phẩm kinh doanh trực tuyến. Để khắc phục, các xã cần tập trung vào một số nội dung trọng tâm.
“Trước hết, phải lựa chọn những sản phẩm phù hợp, có sản lượng ổn định, đạt tiêu chuẩn chất lượng và bảo đảm khả năng cung ứng thường xuyên. Nếu nguồn hàng không ổn định, hôm nay có nhưng ngày mai không có, hoạt động bán hàng sẽ bị gián đoạn, ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của người kinh doanh” - ông Nguyễn Đức Lê nhấn mạnh.
Cùng với đó, cần chuẩn hóa quy trình đối với hàng hóa, đặc biệt là nông sản. Các yêu cầu về bao bì, nhãn hàng hóa, bảo quản và vận chuyển phải được quan tâm nhằm duy trì chất lượng sản phẩm từ khâu sản xuất đến khi giao cho người tiêu dùng.
Song song với đó là đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc. Theo ông Nguyễn Đức Lê, đây là vấn đề đang được cơ quan quản lý nhà nước đặc biệt quan tâm, nhất là đối với nông sản. Các địa phương cần chủ động triển khai để người mua có thể xác định nguồn gốc hàng hóa, yên tâm về chủ thể sản xuất, kinh doanh và kênh phân phối. Bên cạnh chất lượng sản phẩm, việc tuân thủ các quy định pháp luật cũng cần được đặt ra ngay từ khi hình thành mô hình xã thương mại điện tử.
Ông Nguyễn Đức Lê cho rằng, nếu không được hướng dẫn đầy đủ về pháp luật và xác thực danh tính điện tử, người dân tham gia kinh doanh trên các nền tảng có thể đối mặt với nguy cơ vi phạm. Vì vậy, các xã cần chủ động phổ biến những quy định pháp luật mới liên quan đến thương mại điện tử; hướng dẫn người dân xác thực danh tính điện tử, kê khai và thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định. “Đây là những công việc cần triển khai đồng bộ ngay từ đầu, giúp hoạt động kinh doanh trực tuyến của người dân từng bước đi vào nền nếp, bảo đảm đúng quy định và tạo cơ sở phát triển lâu dài” - đại diện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cho hay.
Xây dựng cộng đồng số
Một khuyến nghị quan trọng khác được đại diện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đưa ra là chuyển từ hoạt động kinh doanh đơn lẻ sang xây dựng cộng đồng thương mại điện tử tại địa phương. Theo ông Nguyễn Đức Lê, thực tế hiện nay có những người đã thành thạo bán hàng trực tuyến, nhưng cũng còn nhiều người chưa biết cách vận hành gian hàng. Vì vậy, các xã cần tạo điều kiện để người có kiến thức, kinh nghiệm hỗ trợ người mới tham gia, từng bước hình thành cộng đồng kinh doanh số có khả năng tự vận hành.
Đáng chú ý, công tác đào tạo cần được đánh giá bằng kết quả thực chất, thay vì chỉ dựa trên số lượng lớp tập huấn hoặc người tham dự. Ông Nguyễn Đức Lê nêu ví dụ, nếu đào tạo 10 người thì ít nhất cần có 5-6 người thực sự có khả năng tham gia bán hàng và vận hành gian hàng. Nếu tổ chức nhiều lớp, đào tạo hàng trăm, hàng nghìn người nhưng không xác định được số người có thể tự kinh doanh hoặc số gian hàng hoạt động thực tế thì hiệu quả đào tạo vẫn chưa đạt yêu cầu.
Toàn cảnh Hội nghị Xã thương mại điện tử toàn quốc năm 2026 với chủ đề “Công Thương đưa thương mại điện tử về xã, bệ phóng tăng trưởng hai con số”.
Từ đó, ông đề xuất các địa phương xây dựng những tổ hỗ trợ cộng đồng có chuyên môn, kinh nghiệm để trực tiếp hướng dẫn, giải quyết khó khăn phát sinh trong quá trình vận hành. Việc hỗ trợ không nên chỉ dừng ở các lớp đào tạo mà cần thực hiện thường xuyên, theo hướng cầm tay chỉ việc, giúp người dân từng bước làm chủ hoạt động kinh doanh trên nền tảng số; nâng cao năng lực người bán, hạ tầng logistics và thanh toán số an toàn cũng là những điều kiện cần được quan tâm.
Đối với các xã vùng sâu, vùng xa, nơi hoạt động vận chuyển hàng hóa còn khó khăn, ông Nguyễn Đức Lê đề xuất nghiên cứu xây dựng điểm tập kết, trung chuyển hàng hóa chung. Cách làm này giúp việc tiếp nhận, giao nhận hàng hóa thuận tiện hơn, tiết kiệm thời gian và công sức cho các bên tham gia.
Song song với đó, các địa phương cần hướng dẫn người dân sử dụng các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt an toàn, hiểu và thực hiện đúng những quy định liên quan khi kinh doanh trực tuyến. Đặc biệt, ông Nguyễn Đức Lê nhấn mạnh, giao dịch thực tế và chữ tín phải trở thành nền tảng trong quá trình phát triển mô hình xã thương mại điện tử. “Chỉ một vài đơn hàng hoặc cá nhân vi phạm cũng có thể làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến niềm tin của người tiêu dùng, kéo theo sự suy giảm uy tín của gian hàng và kênh bán hàng” - ông Nguyễn Đức Lê nhấn mạnh và lưu ý, phát triển thương mại điện tử không nhất thiết phải quá nhanh hoặc ồ ạt mà cần có lộ trình từng bước, chắc chắn và bền vững.
Những khuyến nghị từ góc độ quản lý thị trường cho thấy, để thương mại điện tử thực sự phát triển từ cấp xã, các địa phương cần quan tâm đến toàn bộ quá trình kinh doanh, từ chuẩn hóa sản phẩm, tuân thủ pháp luật, nâng cao năng lực người bán đến bảo đảm vận chuyển, thanh toán và chất lượng giao dịch. Đây cũng là những yêu cầu đặt ra trong quá trình triển khai mô hình xã thương mại điện tử theo hướng thực chất, hiệu quả và bền vững.
