Kế hoạch được xây dựng nhằm triển khai Quyết định số 3489/QĐ-UBND ngày 12/7/2026 của UBND thành phố Hà Nội ban hành Đề án triển khai thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa", đồng thời cụ thể hóa các nhiệm vụ, giải pháp, lộ trình và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị trong quá trình thực hiện.
Theo kế hoạch, mục tiêu trước hết là bảo đảm việc triển khai Đề án được tiến hành kịp thời, đồng bộ và hiệu quả, bám sát các nội dung đã được xác định trong Quyết định số 3489/QĐ-UBND. Cùng với đó là cụ thể hóa từng nhiệm vụ, giải pháp thành các đầu việc rõ ràng, xác định cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, sản phẩm và thời hạn hoàn thành, qua đó nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện, tránh chồng chéo, bỏ sót hoặc trùng lặp nhiệm vụ.
UBND thành phố Hà Nội yêu cầu lồng ghép việc thực hiện Đề án với các chương trình, kế hoạch và quy hoạch của thành phố, ưu tiên nguồn lực cho các dự án trọng điểm trong giai đoạn 2026 - 2030, đồng thời bảo đảm công khai, minh bạch trong toàn bộ quá trình triển khai. Đây được xem là yêu cầu quan trọng nhằm tạo sự thống nhất trong chỉ đạo, điều hành, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và bảo đảm tính khả thi của mô hình thí điểm.
Thành phố Hà Nội vừa ban hành kế hoạch thực hiện Đề án triển khai thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" trên địa bàn thành phố
Một trong những nội dung trọng tâm của kế hoạch là hoàn thiện thể chế. Thành phố xác định đây là điều kiện tiên quyết bởi mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" là mô hình thí điểm, chưa có tiền lệ và chưa có khuôn khổ pháp lý đầy đủ. Vì vậy, nhiệm vụ đặt ra là tiếp tục rà soát, bổ sung và xây dựng các cơ chế, chính sách phù hợp với đặc thù của cấp xã, phường, vừa bảo đảm tuân thủ quy định hiện hành vừa tạo không gian linh hoạt cho đổi mới.
Trên cơ sở Luật Thủ đô năm 2026, thành phố sẽ nghiên cứu các cơ chế đặc thù liên quan đến tái định cư, giải phóng mặt bằng, chỉnh trang khu dân cư nhỏ lẻ, tổ chức lại không gian phát triển cũng như cơ chế để lại nguồn thu nhằm tăng tính chủ động, tự chủ và khả năng huy động nguồn lực cho địa bàn thí điểm.
Bên cạnh đó, thành phố nghiên cứu xây dựng cơ chế thí điểm có kiểm soát đối với các nội dung mới như tổ chức lại không gian phát triển, mô hình quản trị xã, phường phục vụ, cơ chế tham gia của người dân, đo lường chất lượng sống và chỉ số hạnh phúc; đồng thời áp dụng các cơ chế linh hoạt về phân cấp, ủy quyền và phối hợp liên ngành để rút ngắn quy trình xử lý công việc, nâng cao hiệu quả điều hành.
Kế hoạch cũng đặt ra yêu cầu hoàn thiện các quy định về công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình; thiết lập cơ chế tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của người dân theo hướng nhanh chóng, hiệu quả và có phản hồi rõ ràng. Song song với đó là xây dựng hệ thống tiêu chí, chỉ số đánh giá thống nhất, có khả năng định lượng, xác định rõ nguồn dữ liệu, phương pháp đo lường, cơ quan chịu trách nhiệm cập nhật và cơ chế công khai kết quả để phục vụ theo dõi, giám sát và điều chỉnh trong quá trình triển khai.
Theo kế hoạch, việc thí điểm sẽ được triển khai tại hai xã Phúc Thịnh và Thư Lâm. Việc lựa chọn địa bàn được xác định trên cơ sở phù hợp với định hướng tổ chức không gian phát triển, điều kiện hạ tầng, tiềm năng phát triển, năng lực quản trị và mức độ sẵn sàng đổi mới của hệ thống chính trị ở cơ sở.
Để bảo đảm mô hình vận hành hiệu quả, thành phố yêu cầu xây dựng phương án quản trị địa phương phù hợp với điều kiện quy mô dân số, nhu cầu cung ứng dịch vụ công, hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật và yêu cầu quản lý nhà nước ngày càng tăng nhưng vẫn phải bảo đảm nguyên tắc không làm tăng biên chế. Việc triển khai thí điểm đồng thời gắn với chuẩn bị đồng bộ các điều kiện về hạ tầng, dữ liệu, nhân lực, phương thức điều hành và cơ chế phối hợp liên ngành, tạo nền tảng để mô hình hoạt động thực chất, hiệu quả.
Kế hoạch yêu cầu đánh giá toàn diện các tác động của việc triển khai tại địa bàn thí điểm, từ nguồn lực, hạ tầng, nhân lực, dữ liệu, năng lực quản trị đến các điều kiện bảo đảm thực hiện. Đồng thời, nghiên cứu kỹ các tác động liên vùng, liên xã, liên phường về hạ tầng, giao thông, môi trường, dịch vụ đô thị, dân cư, an ninh, trật tự và tổ chức không gian phát triển; thiết lập cơ chế phối hợp với các địa phương lân cận nhằm kịp thời xử lý những vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện.
Đối với 124 xã, phường còn lại, thành phố không triển khai đồng loạt theo một khuôn mẫu mà hướng dẫn áp dụng các tiêu chí phù hợp với điều kiện từng địa bàn. Mỗi địa phương sẽ chủ động rà soát, xác định nhiệm vụ phù hợp, đăng ký phấn đấu theo bộ tiêu chí, tránh tình trạng chờ đợi, áp dụng máy móc hoặc hình thức. Đây là cách tiếp cận nhằm phát huy tính chủ động của cơ sở, đồng thời tạo điều kiện để các địa phương từng bước tiếp cận mô hình theo khả năng và điều kiện thực tiễn.
Kế hoạch cũng xác định lộ trình triển khai cụ thể. Trong năm 2026 sẽ tập trung hoàn thiện Đề án, ban hành các kế hoạch, chương trình, dự án thành phần, kiện toàn cơ chế chỉ đạo, điều hành, xác định nhiệm vụ ưu tiên và phương án bố trí nguồn lực, đồng thời hướng dẫn các xã, phường áp dụng tiêu chí phù hợp.
Giai đoạn 2027 - 2030 tổ chức triển khai đồng bộ tại hai địa bàn thí điểm, thường xuyên kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả và kịp thời điều chỉnh những nội dung chưa phù hợp. Năm 2030 tổ chức sơ kết, hoàn thiện bộ tiêu chí và cơ chế chính sách; giai đoạn 2031 - 2035 tiếp tục hoàn thiện mô hình, mở rộng đối với các địa bàn đủ điều kiện; năm 2035 tổ chức tổng kết toàn diện Đề án, làm cơ sở báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét nhân rộng mô hình trên phạm vi toàn thành phố.
An Vinh
