Dự án ĐT.823D, một trong những dự án đầu tư công trọng điểm của tỉnh Tây Ninh. Ảnh: Thu Huyền
Theo Sở Tài chính tỉnh Tây Ninh, tổng vốn đầu tư công năm 2026 do UBND tỉnh phân bổ lên đến 29.814 tỷ đồng. Tuy nhiên, tính đến ngày 18/3, toàn tỉnh mới giải ngân được 1.532 tỷ đồng, tương đương 5,33% kế hoạch tỉnh giao và 4,94% kế hoạch vốn do Thủ tướng Chính phủ phân bổ.
Ước tính đến hết quý 1/2026, tỷ lệ giải ngân đầu tư công của tỉnh Tây Ninh chỉ đạt khoảng 8% kế hoạch UBND tỉnh phân bổ và 7,5% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, thấp hơn nhiều so với mục tiêu tối thiểu 20% đã đề ra. Đây là con số đáng lo ngại trong bối cảnh đầu tư công được xác định là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội của địa phương.
Phân tích nguyên nhân cho thấy, “nút thắt” lớn nhất hiện nay nằm ở công tác giải phóng mặt bằng tại các dự án trọng điểm. Nhiều dự án được phân bổ vốn lớn nhưng chưa hoàn tất phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư nên chưa thể triển khai chi trả cho người dân. Điển hình như các dự án đường Vành đai 4, đường 3 tháng 2 (đoạn từ đường Cách Mạng Tháng 8 đến đường Bời Lời), hay dự án nâng cấp, mở rộng đường Bời Lời (đoạn từ ngã tư Đại Đồng đến cổng Khu du lịch quốc gia núi Bà Đen).
Bên cạnh đó, một số dự án dù đã khởi công nhưng vẫn gặp khó khăn do vướng mặt bằng, khiến tiến độ thi công bị kéo dài, không thể đẩy nhanh khối lượng để giải ngân. Các dự án như ĐT.830E hay đường dẫn vào 3 cầu ĐT.827E là những ví dụ điển hình.
Ngoài ra, các dự án khởi công mới trong năm 2026 phần lớn vẫn đang trong giai đoạn đấu thầu hoặc vừa triển khai, chưa có nhiều khối lượng hoàn thành để thực hiện thanh toán. Điều này cũng góp phần khiến tỷ lệ giải ngân chung của toàn tỉnh ở mức thấp.
Thực tế trên cho thấy, mặc dù nguồn vốn đã được bố trí tương đối đầy đủ, song việc tổ chức thực hiện, đặc biệt là khâu chuẩn bị đầu tư và giải phóng mặt bằng vẫn chưa theo kịp yêu cầu. Nếu không có giải pháp quyết liệt, nguy cơ chậm tiến độ giải ngân cả năm là rất lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến tăng trưởng kinh tế và hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công.
Trước tình hình trên, ông Lê Văn Hẳn - Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh đã đưa ra chỉ đạo mạnh mẽ, yêu cầu thủ trưởng các sở, ban, ngành và chủ tịch UBND các xã, phường phải xốc lại tinh thần, vào cuộc với tinh thần quyết liệt, coi giải ngân đầu tư công là nhiệm vụ chính trị trọng tâm hàng đầu trong năm 2026.
Dự án ĐT.830E (tỉnh Tây Ninh) đang “vướng” mặt bằng. Trong ảnh là cầu An Thạnh, một hạng mục của dự án. Ảnh: Thu Huyền
Theo đó, Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh giao chỉ tiêu phấn đấu đến hết quý 2/2026, tỷ lệ giải ngân đạt tối thiểu 50%; quý 3 đạt tối thiểu 75%; quý 4 đạt 95% và cả năm hoàn thành 100% kế hoạch.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh Tây Ninh xác định cần tập trung đồng bộ nhiều giải pháp trọng tâm. Trước hết là đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, khâu được xem là “chìa khóa” tháo gỡ các điểm nghẽn hiện nay. UBND các địa phương được yêu cầu khẩn trương phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đối với các dự án trọng điểm như đường Vành đai 4, đường 3 tháng 2 và đường Bời Lời, nhằm sớm chi trả cho người dân và bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công.
Cùng với đó, công tác tuyên truyền, vận động người dân cũng được đặc biệt chú trọng. Việc phổ biến các chính sách liên quan đến bồi thường, hỗ trợ và lợi ích lâu dài của các dự án sẽ góp phần tạo sự đồng thuận trong Nhân dân, hạn chế khiếu nại, khiếu kiện, từ đó rút ngắn thời gian thực hiện.
Đồng thời tăng cường quản lý, điều hành và phân công trách nhiệm cụ thể. Các sở, ban, ngành và địa phương phải xây dựng kế hoạch giải ngân chi tiết cho từng dự án, từng tháng, từng quý; đồng thời phân công rõ ràng cán bộ phụ trách, theo dõi sát sao tiến độ từng công trình.
Ông Lê Văn Hẳn - Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh yêu cầu các đơn vị, địa phương phải lập kế hoạch chi tiết “rõ người, rõ việc”, gắn trách nhiệm trực tiếp của người đứng đầu nếu để xảy ra chậm trễ trong giải ngân. Đây được xem là biện pháp mạnh nhằm nâng cao tính chủ động, trách nhiệm và kỷ luật trong thực thi công vụ.
Đối với các nhà thầu thi công, tỉnh Tây Ninh kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp chậm tiến độ, thiếu năng lực hoặc có biểu hiện chây ì. Việc lựa chọn nhà thầu cũng sẽ được siết chặt hơn, đảm bảo đủ năng lực tài chính, kỹ thuật và kinh nghiệm để triển khai dự án đúng tiến độ, chất lượng.
Ngoài ra, tỉnh cũng chú trọng tháo gỡ các vướng mắc trong thủ tục đầu tư, đấu thầu và thanh toán vốn. Các cơ quan chức năng được yêu cầu rà soát, đơn giản hóa quy trình, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ nhưng vẫn đảm bảo đúng quy định pháp luật.
Theo ông Lê Văn Hẳn, bên cạnh những thành tựu đáng tự hào, cần phải thẳng thắn nhìn nhận những “điểm nghẽn” đang kìm hãm đà phát triển. Đáng lo ngại nhất hiện nay là tỷ lệ giải ngân đầu tư công của tỉnh Tây Ninh vẫn còn rất thấp.
Nếu thực hiện tốt các giải pháp đã đề ra, mục tiêu đạt tối thiểu 50% vào cuối quý 2/2026 hoàn toàn có thể đạt được, tạo tiền đề quan trọng để Tây Ninh hoàn thành kế hoạch cả năm, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
