Quảng Trị: Từng bước trở thành trung tâm năng lượng sạch miền Trung

Những turbine điện gió tại Quảng Trị tạo nên diện mạo mới cho vùng đồi phía tây của tỉnh. Ảnh: Khánh Anh

Hạ tầng và logistics mở lối

Những năm gần đây, nhiều tuyến giao thông quan trọng ở Quảng Trị được nâng cấp, tạo kết nối thuận lợi hơn giữa các khu kinh tế, khu công nghiệp và khu vực cửa khẩu. Nhiều tuyến đường được mở rộng, các khu vực quy hoạch mới dần hình thành, còn các dự án động lực cũng từng bước được triển khai.

Trong tiến trình ấy, việc UBND tỉnh Quảng Trị ban hành Kế hoạch số 409/KH-UBND ngay từ đầu năm 2026 nhằm triển khai Chương trình hành động số 05-CTr/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy được xem là bước cụ thể hóa các mục tiêu phát triển đã đặt ra tại Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2025-2030.

Theo lãnh đạo tỉnh, kế hoạch này không chỉ hướng tới thu hút các dự án riêng lẻ mà còn tạo nền tảng tạo nền tảng liên kết giữa hạ tầng, năng lượng, logistics và du lịch – những lĩnh vực được tỉnh xác định là động lực phát triển trong giai đoạn tới.

Quảng Trị đang ưu tiên bố trí nguồn vốn đầu tư công trung hạn cho các công trình hạ tầng có tính kết nối cao. Từ giao thông, logistics đến hạ tầng đô thị và du lịch, các dự án được định hướng triển khai theo chuỗi liên kết nhằm hình thành các trục phát triển liên hoàn.

Trong chiến lược phát triển, Quảng Trị xác định việc hoàn thiện hạ tầng giao thông và logistics là điều kiện quan trọng để thu hút các dự án đầu tư quy mô lớn. Bên cạnh yêu cầu phục vụ phát triển trước mắt, hệ thống hạ tầng còn được tính toán để đáp ứng nhu cầu phát triển dài hạn của địa phương.

Song song với nguồn vốn ngân sách, Quảng Trị cũng đẩy mạnh huy động nguồn lực xã hội thông qua hợp tác công tư, xã hội hóa đầu tư và tranh thủ nguồn vốn đầu tư nước ngoài, vốn hỗ trợ phát triển chính thức cùng các nguồn tín dụng ưu đãi.

Một trong những khâu được tỉnh xác định mang tính đột phá là phát triển logistics. Quảng Trị đang tập trung quy hoạch hệ thống trung tâm logistics, kho bãi và điểm trung chuyển hàng hóa gắn với các trục giao thông chiến lược như Hành lang kinh tế Đông Tây, Quốc lộ 15D và tuyến cao tốc Bắc Nam.

Trọng tâm đầu tư trong giai đoạn 2026-2030 được đặt tại các khu kinh tế, khu công nghiệp và hệ thống hạ tầng cửa khẩu. Khi các mắt xích hạ tầng này được kết nối đồng bộ, logistics được kỳ vọng trở thành động lực tăng trưởng mới.

Cùng với đó, Dự án Cảng hàng không Quảng Trị đang được địa phương tập trung tháo gỡ vướng mắc để đẩy nhanh tiến độ. Theo kế hoạch, nhiều hạng mục của dự án sẽ hoàn thành trong giai đoạn 2026-2027.

Khi đi vào khai thác, sân bay Quảng Trị không chỉ mở rộng khả năng kết nối giao thông mà còn tạo điều kiện thu hút đầu tư, thúc đẩy phát triển du lịch và thương mại.

Năng lượng sạch và du lịch định hình cấu trúc phát triển mới

Trên các vùng đồi gió mạnh ở phía Tây tỉnh, nhiều dự án điện gió đã và đang vận hành. Những trụ turbine khổng lồ xuất hiện ngày càng nhiều, tạo nên diện mạo mới cho vùng đất trước đây chủ yếu gắn với sản xuất nông nghiệp.

Cùng với các dự án điện gió đang vận hành, nhiều tuyến đường phục vụ thi công và vận hành nhà máy cũng được hình thành, tạo điều kiện cho việc phát triển các dự án năng lượng và dịch vụ phụ trợ tại khu vực miền Tây của tỉnh.

Những dự án điện gió, điện mặt trời và điện khí đang dần khẳng định vai trò của Quảng Trị trên bản đồ năng lượng tái tạo của miền Trung, đồng thời tạo động lực cho quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế của địa phương.

Trong chiến lược phát triển dài hạn, Quảng Trị xác định năng lượng sạch là trụ cột kinh tế quan trọng. Tỉnh đang triển khai hiệu quả Quy hoạch điện VIII, tập trung hoàn thiện hệ thống nguồn điện và lưới điện truyền tải.

Đồng thời, các vướng mắc về thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng và kết nối hạ tầng cũng đang được rà soát nhằm hỗ trợ nhà đầu tư đẩy nhanh tiến độ các dự án điện gió, điện mặt trời, điện khí và các loại hình năng lượng tái tạo khác.

Theo đánh giá của ngành công thương địa phương, Quảng Trị là một trong số ít tỉnh ở miền Trung hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển năng lượng sạch quy mô lớn, từ tiềm năng gió, bức xạ mặt trời đến quỹ đất và khả năng phát triển hạ tầng truyền tải điện.

Theo quy hoạch phát triển điện lực quốc gia, đến năm 2030 tổng công suất nguồn điện trên địa bàn tỉnh có thể đạt gần 13.000 MW. Đây được xem là nền tảng để Quảng Trị từng bước hình thành trung tâm năng lượng sạch của khu vực miền Trung.

Không chỉ góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, việc phát triển năng lượng tái tạo còn thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng xanh và bền vững, đồng thời mở ra nhiều cơ hội việc làm mới cho người lao động địa phương.

Song song với năng lượng, du lịch cũng được Quảng Trị xác định là ngành kinh tế có khả năng tạo sức lan tỏa lớn. Tỉnh đang định hướng hình thành các khu và điểm du lịch trọng điểm với những sản phẩm đặc thù có khả năng cạnh tranh trong nước và quốc tế.

Trong đó nổi bật là trục du lịch biển Cửa Tùng – Cửa Việt – đảo Cồn Cỏ, hành lang du lịch các di tích lịch sử khu phi quân sự, hành lang du lịch Đông Tây kết nối với Lào và Thái Lan, cùng các sản phẩm du lịch sinh thái khám phá miền Tây Quảng Trị.

Một điểm nhấn đáng chú ý là Đề án phát triển đảo Cồn Cỏ đang được triển khai theo hướng xây dựng nơi đây trở thành điểm đến du lịch biển đảo của miền Trung, đồng thời giữ vững vai trò quốc phòng và an ninh.

Cùng với đó, Quảng Trị cũng thúc đẩy các chương trình hợp tác kinh tế với các tỉnh của Lào, mở rộng không gian phát triển về phía tây và khai thác hiệu quả Hành lang kinh tế Đông Tây.

Trong giai đoạn 2026-2028, tỉnh tiếp tục kêu gọi đầu tư các dự án công nghiệp hỗ trợ, cảng trung chuyển hàng hóa, trung tâm dịch vụ logistics và hạ tầng kỹ thuật tại các khu kinh tế, khu công nghiệp và khu vực cửa khẩu.

Từ những cánh đồng gió ở miền tây đến những tuyến đường mới mở ra biển, Quảng Trị đang từng bước định hình cấu trúc phát triển mới. Hạ tầng, năng lượng, logistics và du lịch được đặt trong cùng một hệ trục phát triển, tạo nền tảng cho những bước chuyển dài hạn.

Với lộ trình phát triển được hoạch định rõ ràng, hành trình xây dựng Quảng Trị trở thành trung tâm năng lượng sạch, logistics và du lịch của miền Trung đang dần hiện hữu trong từng dự án, từng công trình và từng chuyển động phát triển của vùng đất này.