Toàn cảnh toạ đàm. Ảnh: Hoàng Giáp
Tại tọa đàm “Vai trò ngành Ngân hàng trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế” do Thời báo Ngân hàng tổ chức ngày 8/5, TS. Nguyễn Phi Lân, Vụ trưởng Vụ Dự báo, Thống kê - Ổn định tiền tệ tài chính (Ngân hàng Nhà nước) cho biết giai đoạn 2026-2030 được xác định là thời kỳ tăng tốc phát triển với mục tiêu tăng trưởng hai con số hướng tới các mốc 2030 và 2045.
Áp lực lạm phát, tỷ giá quay trở lại
Bối cảnh kinh tế thế giới đang thay đổi nhanh chóng khiến công tác điều hành vĩ mô đối mặt nhiều thách thức mới. Theo ông Lân, cuối năm 2025, nhiều tổ chức từng kỳ vọng kinh tế toàn cầu phục hồi khi các ngân hàng Trung ương chuyển sang xu hướng nới lỏng tiền tệ và lạm phát giảm nhiệt. Thống kê của NHNN cho thấy trong năm 2025 có khoảng 153 lượt điều chỉnh lãi suất trên toàn cầu, trong đó chỉ có 23 lượt tăng và tới 130 lượt giảm lãi suất.
Bước sang năm 2026, xung đột địa chính trị tại Trung Đông đã khiến giá dầu và chi phí vận tải tăng mạnh, kéo theo áp lực lạm phát quay trở lại trên phạm vi toàn cầu. Những biến động này cũng ảnh hưởng trực tiếp tới nền kinh tế Việt Nam thông qua giá nguyên liệu đầu vào, chi phí logistics và thương mại quốc tế.
Theo đại diện NHNN, lạm phát tháng 4/2026 của Việt Nam đã tăng hơn 5% so với cùng kỳ năm trước, trong khi IMF dự báo lạm phát cả năm có thể lên tới 4,9%, vượt mục tiêu 4,5% do Quốc hội đề ra. Áp lực giá cả gia tăng trong bối cảnh Việt Nam vẫn phải duy trì mặt bằng lãi suất phù hợp để hỗ trợ tăng trưởng khiến dư địa điều hành chính sách tiền tệ thu hẹp đáng kể.
TS. Nguyễn Phi Lân, Vụ trưởng Vụ Dự báo, Thống kê - Ổn định tiền tệ tài chính (Ngân hàng Nhà nước) phát biểu tại toạ đàm. Ảnh: Hoàng Giáp
Cùng với lạm phát, nguy cơ nhập siêu quay trở lại cũng tạo thêm áp lực lên tỷ giá và thị trường ngoại hối. Sau nhiều năm duy trì xuất siêu, nền kinh tế đã bắt đầu xuất hiện xu hướng nhập siêu trong những tháng đầu năm 2026.
Theo TS. Nguyễn Phi Lân, trong bối cảnh hiện nay, yêu cầu quan trọng nhất đối với ngành Ngân hàng vẫn là giữ ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát nhằm tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững. Bởi nếu không kiểm soát tốt các cân đối lớn, tăng trưởng cao sẽ khó tạo ra hiệu quả thực chất cho nền kinh tế.
Từ áp lực điều hành vĩ mô, câu chuyện dòng vốn tín dụng và khả năng cung ứng vốn cho nền kinh tế cũng trở thành bài toán lớn của hệ thống ngân hàng trong giai đoạn tới.
Tăng trưởng tín dụng cao nhưng áp lực huy động vốn lớn
Trao đổi tại tọa đàm, bà Phạm Thị Thanh Tùng, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế cho biết thời gian qua NHNN đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp về tín dụng nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, trong đó tập trung vốn vào sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng mới.
Tính đến ngày 28/4/2026, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đạt trên 19,4 triệu tỷ đồng, tăng 4,42% so với cuối năm 2025 và tăng 18,26% so với cùng kỳ. Trong đó, tín dụng đối với nông nghiệp, nông thôn đạt khoảng 4,3 triệu tỷ đồng; tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa đạt gần 3,8 triệu tỷ đồng; tín dụng xanh đạt trên 780.000 tỷ đồng.
NHNN cũng đang triển khai nhiều chương trình tín dụng quy mô lớn như cho vay nhà ở xã hội, tín dụng cho lĩnh vực nông - lâm - thủy sản, chương trình lúa gạo phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long hay tín dụng cho các dự án hạ tầng điện, giao thông và công nghệ chiến lược.
Bà Phạm Thị Thanh Tùng, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế NHNN phát biểu tại tọa đàm. Ảnh: Hoàng Giáp
Dù vậy, áp lực đối với hệ thống ngân hàng ngày càng lớn khi nhu cầu vốn của nền kinh tế tăng nhanh. Theo tính toán của Bộ Tài chính, tổng nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2026-2031 ước khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, riêng năm 2026 khoảng 5,1 triệu tỷ đồng, trong đó nhu cầu vốn tín dụng khoảng 1,8 triệu tỷ đồng.
Đáng chú ý, từ cuối năm 2025 đến nay, tốc độ tăng trưởng huy động vốn liên tục thấp hơn tốc độ tăng trưởng tín dụng. Điều này tạo áp lực lớn lên khả năng cân đối nguồn vốn của các tổ chức tín dụng, đặc biệt trong bối cảnh phần lớn nguồn vốn huy động vẫn mang tính ngắn hạn trong khi nhu cầu vay trung và dài hạn của nền kinh tế rất lớn.
Ngoài áp lực huy động vốn, nhiều lĩnh vực vẫn tồn tại các điểm nghẽn khiến dòng vốn tín dụng khó hấp thụ hiệu quả. Doanh nghiệp nhỏ và vừa còn hạn chế về năng lực tài chính và minh bạch thông tin; thị trường bất động sản tiếp tục vướng pháp lý; nhiều chương trình tín dụng trọng điểm như cho vay nhà ở xã hội giải ngân chậm do thiếu nguồn cung dự án.
Theo đại diện NHNN, trong thời gian tới, cơ quan này sẽ tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động tín dụng, đồng thời định hướng dòng vốn vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, hạ tầng chiến lược, chuyển đổi số, kinh tế xanh và các động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế.
