Từ ngày 1/7/2025, Quảng Ninh chính thức vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Từ 171 xã, phường, thị trấn, Quảng Ninh hiện còn 54 xã, phường và đặc khu. Tỉnh đồng thời giảm 6 cơ quan chuyên môn cấp tỉnh, 1 tổ chức hành chính và 241 đơn vị sự nghiệp công lập.
Việc tinh gọn đầu mối tạo điều kiện tập trung nguồn lực, giảm tầng nấc trung gian và giao nhiều nhiệm vụ hơn cho cấp cơ sở.
Bộ máy tinh gọn hơn, phục vụ người dân sát hơn
Theo báo cáo của UBND tỉnh Quảng Ninh, cùng với việc sắp xếp tổ chức bộ máy, cải cách hành chính và chuyển đổi số tiếp tục được thúc đẩy. Đến nay, 100% thủ tục hành chính được cung cấp dưới hình thức dịch vụ công trực tuyến; hơn 90% hồ sơ công việc được xử lý trên môi trường điện tử; tỷ lệ giải quyết thủ tục hành chính đúng và trước hạn đạt trên 98%.
Một trong những điểm đáng chú ý sau thời gian vận hành mô hình chính quyền hai cấp là nhiều nhiệm vụ được phân cấp cho cấp xã giải quyết ngay tại cơ sở. Theo đó, Quảng Ninh thực hiện phân cấp theo nguyên tắc "rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả". Nhờ đó, người dân và doanh nghiệp thuận lợi hơn khi thực hiện thủ tục hành chính.
Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Hà Lầm hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục hành chính, đáp ứng yêu cầu phục vụ nhanh chóng, thuận tiện sau khi triển khai mô hình chính quyền hai cấp. Ảnh: Hoàng Hưng
Quảng Ninh cũng điều chỉnh biên chế theo hướng "giảm trên, tăng dưới". Năm 2026, tỉnh giảm 1.737 chỉ tiêu biên chế ở các sở, ngành cấp tỉnh để bổ sung cho cấp xã; đồng thời điều động, biệt phái hơn 200 công chức, viên chức về cơ sở nhằm hỗ trợ địa phương trong giai đoạn đầu vận hành mô hình mới.
Việc sắp xếp hơn 1.500 viên chức, người lao động sau khi chuyển giao các trạm y tế về UBND cấp xã và bố trí lại đội ngũ tại Trung tâm Phục vụ hành chính công cũng góp phần khắc phục tình trạng thiếu hụt nhân lực cục bộ, bảo đảm hoạt động của bộ máy không bị gián đoạn.
Trong lĩnh vực đất đai, Quảng Ninh thành lập các tổ công tác hỗ trợ lưu động giải quyết thủ tục hành chính. Tại đợt làm việc đầu tiên ở đặc khu Vân Đồn, nhiều hồ sơ tồn đọng được rà soát, tháo gỡ; nhiều trường hợp đủ điều kiện được tiếp nhận hồ sơ và cấp giấy hẹn ngay tại chỗ.
Ở nhiều địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo, các tổ công nghệ số cộng đồng và điểm hỗ trợ lưu động hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt và các ứng dụng số thiết yếu. Qua đó, người dân được hỗ trợ thực hiện thủ tục hành chính ngay tại địa phương, đồng thời từng bước nâng cao kỹ năng số.
Quảng Ninh cũng bố trí nhiều cán bộ, công chức từ cấp tỉnh về công tác tại cơ sở. Thực tế tại nhiều địa phương cho thấy, đội ngũ cán bộ được tăng cường đã góp phần nâng cao chất lượng tham mưu, đẩy nhanh tiến độ xử lý công việc và hỗ trợ chính quyền cơ sở trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Những điểm nghẽn cần tiếp tục tháo gỡ
Một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, bên cạnh những kết quả bước đầu, Quảng Ninh cũng ghi nhận nhiều khó khăn phát sinh trong quá trình tổ chức thực hiện.
Khối lượng công việc chuyển về cấp xã tăng mạnh khi hơn 800 nhiệm vụ trước đây thuộc cấp huyện được giao trực tiếp cho cơ sở. Trong khi đó, nhiều địa phương vẫn thiếu cán bộ có chuyên môn sâu ở các lĩnh vực như đất đai, xây dựng, quy hoạch, tài nguyên - môi trường, công nghệ thông tin.
Không ít địa phương vừa vận hành bộ máy mới, vừa hoàn thiện quy trình, vừa giải quyết công việc thường xuyên và xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình chuyển đổi. Áp lực công việc lớn khiến nhiều cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ; năng lực quản trị số và xử lý công việc liên thông ở một bộ phận cán bộ cơ sở vẫn cần tiếp tục được hoàn thiện.
Bên cạnh đó, việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa một số phần mềm chuyên ngành của các bộ, ngành Trung ương với hệ thống dùng chung của tỉnh chưa đồng bộ. Dữ liệu giữa các lĩnh vực còn phân tán, trong khi một số thủ tục về đất đai, xây dựng, đăng ký kinh doanh, thuế và nghĩa vụ tài chính vẫn phải qua nhiều khâu xử lý, chưa thực hiện hoàn toàn trên môi trường số.
Khối lượng tài liệu cần chỉnh lý, số hóa sau sắp xếp đơn vị hành chính cũng rất lớn, trong khi nguồn lực về nhân lực, kinh phí, trang thiết bị và hạ tầng lưu trữ ở một số địa phương còn hạn chế.
Ông Quản Minh Cường nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp theo hướng vận hành hiệu quả, phục vụ tốt hơn người dân và doanh nghiệp. Ảnh: Q.M.G
Theo ông Quản Minh Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ninh, thành công của mô hình chính quyền địa phương hai cấp không chỉ được đo bằng số đầu mối được sắp xếp hay số tầng nấc trung gian được cắt giảm, mà còn phải được kiểm chứng bằng chất lượng quản trị và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp.
Theo ông Cường, thời gian tới Quảng Ninh sẽ tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với bảo đảm nguồn lực; bổ sung, điều động và đào tạo đội ngũ cán bộ cấp xã, nhất là ở các lĩnh vực còn thiếu nhân lực chuyên môn như đất đai, xây dựng, quy hoạch, tài nguyên - môi trường, công nghệ thông tin và chuyển đổi số.
"Quảng Ninh tiếp tục rà soát, tháo gỡ các khó khăn trong cải cách hành chính, chuyển đổi số, xử lý hồ sơ lưu trữ, tài sản công và trụ sở dôi dư sau sắp xếp nhằm nâng cao hiệu quả vận hành của mô hình chính quyền địa phương hai cấp", ông Cường nhấn mạnh.
