Lấy hạnh phúc làm thước đo quản trị: Người dân là trung tâm và mục tiêu của phát triển

Phóng viên TTXVN thực hiện chùm bài viết “Lấy hạnh phúc làm thước đo quản trị” ghi nhận quá trình triển khai xây dựng của Hà Nội và những bước chuyển ban đầu, những vướng mắc và giải pháp tháo gỡ tại hai xã thí điểm xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa để đạt được mục tiêu đề ra.

Bài 1: Người dân là trung tâm và mục tiêu của phát triển

Trong quá trình triển khai Đề án thí điểm mô hình “Xã, phường xã hội chủ nghĩa” trên địa bàn thành phố Hà Nội, điều mấu chốt thành phố đặt ra là phát huy quyền làm chủ của nhân dân, nâng cao chất lượng sống, sự hài lòng và hạnh phúc của nhân dân. Mọi chính sách và hoạt động đều hướng tới người dân, bảo đảm công bằng, tiến bộ và không để ai ở lại phía sau. Qua đó, góp phần xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trở thành hình mẫu tiêu biểu về phát triển toàn diện, văn minh, hiện đại, nơi các giá trị văn hiến được gìn giữ và phát huy trong điều kiện mới, đúng tinh thần xây dựng Thủ đô kiểu mẫu mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặt nền móng.

*Từ mục tiêu chính trị đến hạnh phúc của nhân dân



Những ngày này, tại hai xã Thư Lâm và Phúc Thịnh, không khí làm việc ở các cơ quan, công sở cũng như tại các khu dân cư, thôn, xóm diễn ra sôi nổi, phấn khởi. Dọc các tuyến đường trục chính và trụ sở các cơ quan, đơn vị là những tấm pano, khẩu hiệu, dải cờ rực rỡ màu sắc, với nội dung cổ động phong trào xây dựng xã xã hội chủ nghĩa.

Từ một tuyến đường hoa, một ao làng được chỉnh trang đến các dự án đô thị, giao thông hay những kiến nghị về đất đai, sinh kế, người dân hai xã đang tham gia xây dựng mô hình xã xã hội chủ nghĩa bằng những công việc gần gũi với đời sống. Đây là hai xã được Hà Nội lựa chọn thí điểm mô hình phát triển, kết quả không chỉ đo bằng công trình, chỉ tiêu kinh tế mà còn bằng sự hài lòng và hạnh phúc của người dân.

Thôn Hà Lâm, xã Thư Lâm được hình thành sau khi sáp nhập ba thôn Hà Lâm 1, Hà Lâm 2 và Hà Lâm 3. Theo ông Nguyễn Hữu Tửu, Trưởng Ban Công tác Mặt trận thôn, địa bàn mới có 719 hộ, 2.669 nhân khẩu, diện tích 114,8 ha; dân cư đông hơn, phạm vi quản lý rộng hơn khiến việc huy động người dân cùng chăm lo công việc chung trở nên quan trọng.

Khi xã phát động Chiến dịch “100 ngày hành động vì Thư Lâm phát triển - Vì hạnh phúc của nhân dân”, cán bộ thôn bàn bạc để lựa chọn những việc vừa sức, có thể huy động các đoàn thể và người dân tham gia. Chi hội Phụ nữ nhận chăm sóc tuyến đường hoa; Hội Cựu chiến binh chỉnh trang ao hồ; Hội Nông dân phụ trách một tuyến đường; Đoàn Thanh niên xây dựng mô hình Nhà văn hóa số.

Ông Tửu cho biết, các phần việc đã hoàn thành theo tiến độ đăng ký. Giá trị của những công việc ấy không nằm ở quy mô đầu tư mà ở cách phân công trách nhiệm, tạo điều kiện để người dân góp công sức và tiếp tục giữ gìn sau khi hoàn thành. Một tuyến đường sạch đẹp chỉ có ý nghĩa lâu dài khi chính những hộ dân sống hai bên đường cùng chăm sóc.

Tại thôn Lỗ Giao, Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Nguyễn Hữu Phan cho biết, cấp ủy, Ban Công tác Mặt trận và các đoàn thể vận động người dân giữ vệ sinh đường làng, xây dựng cảnh quan sáng, xanh, sạch, đẹp. Khu nhà văn hóa được sử dụng cho các hoạt động thể thao, sinh hoạt cộng đồng. Từ khi xã phát động phong trào xây dựng xã xã hội chủ nghĩa, người dân phấn khởi, tự nguyện tham gia phù hợp với phần việc của mình.

Còn tại Phúc Thịnh, theo Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Đặng Minh Thắng, trong bộ tiêu chí xây dựng xã xã hội chủ nghĩa của Hà Nội, chỉ số hạnh phúc của người dân được xác định là tiêu chí tổng hợp quan trọng. Mọi hoạt động phát triển của địa phương đều sẽ hướng tới mục tiêu nâng cao chỉ số này. Ông cũng nhấn mạnh, không chỉ phát triển kinh tế, xã còn tập trung vào việc làm, thu nhập, an sinh xã hội, đời sống văn hóa, thể dục thể thao và xây dựng các mối quan hệ cộng đồng gắn kết... Mục tiêu cuối cùng là nâng cao chất lượng sống và hạnh phúc của người dân. Ông hy vọng và mong muốn, Phúc Thịnh sẽ là một trong những địa điểm đáng sống của người dân trên địa bàn xã và của các địa phương lân cận khác.

Ngày 8/7/2026, Thành ủy Hà Nội ban hành Nghị quyết số 16-NQ/TU về xây dựng và triển khai thí điểm mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa. UBND thành phố tiếp tục ban hành Quyết định số 3489/QĐ-UBND ngày 12/7 và Kế hoạch số 289/KH-UBND ngày 22/7/2026, lựa chọn Phúc Thịnh và Thư Lâm làm hai địa bàn thí điểm.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Xuân Lưu, việc lựa chọn hai xã dựa trên vị trí địa lý, truyền thống văn hóa, đội ngũ cán bộ và sự đoàn kết trong nhân dân. Thành phố muốn kiểm nghiệm một mô hình quản trị, phát triển từ cấp gần dân nhất, qua đó, nhận diện những tiêu chí phù hợp, những điểm cần điều chỉnh trước khi xem xét nhân rộng.

Mô hình được cụ thể hóa thành 54 tiêu chí, chấm theo thang điểm 100, bao quát quản trị, kinh tế, hạ tầng, văn hóa, an sinh, môi trường, an ninh và chuyển đổi số. Trong đó, các mục tiêu về sự hài lòng, hạnh phúc của người dân được đặt bên cạnh những chỉ tiêu phát triển vật chất. Mức phấn đấu về chỉ số hạnh phúc là 9,5/10 điểm, sự hài lòng chung từ 95% trở lên; đây là mục tiêu của quá trình thí điểm, không phải kết quả hai xã đã đạt được.

Điểm đáng chú ý là cách đánh giá hiệu quả phát triển. Một công trình hoàn thành đúng tiến độ vẫn cần được xem xét có đáp ứng nhu cầu sử dụng hay không. Một chính sách được ban hành đầy đủ chỉ phát huy tác dụng khi người dân tiếp cận được, những vướng mắc phát sinh được tiếp nhận và giải quyết.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng nhấn mạnh, mỗi chủ trương, công trình, dự án cuối cùng phải được đo lường bằng đời sống vật chất, tinh thần, sự hài lòng và hạnh phúc của nhân dân. Đó là yêu cầu đặt trách nhiệm lên cả quá trình lựa chọn nhiệm vụ, tổ chức thực hiện và đánh giá kết quả, thay vì chỉ nhìn vào số lượng công trình hoặc báo cáo hoàn thành chỉ tiêu.

*Nâng cao chất lượng sống và sự hài lòng của nhân dân

Phúc Thịnh vốn là địa bàn nằm ở vị trí cửa ngõ phía Bắc Thủ đô, tiếp giáp sông Hồng, gần cầu Nhật Tân, cầu Thăng Long và Cảng hàng không quốc tế Nội Bài. Khi được lựa chọn thí điểm xây dựng xã xã hội chủ nghĩa, địa phương này đặt mục tiêu nâng cao năng lực quản trị của cấp ủy, chính quyền, hệ thống chính trị, lấy người dân làm trung tâm phục vụ; môi trường sống được đảm bảo, an sinh xã hội được chăm lo, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân không ngừng được nâng lên…

Theo Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Phúc Thịnh Hoàng Hải Đăng, xã thực hiện đảm bảo an sinh xã hội, công bằng từ việc quản lý hộ gia đình bằng hồ sơ số an sinh, củng cố y tế cấp cơ sở, hỗ trợ sinh kế và giảm cận nghèo bền vững. Địa phương quan tâm hỗ trợ toàn diện đối với các đối tượng yếu thế, không ai bỏ lại phía sau trong mọi hoàn cảnh.

Tại xã Thư Lâm, sự hài lòng của nhân dân không chỉ là sự thay da đổi thịt ở làng quê với những tuyến đường lớn được đầu tư, những dự án đại đô thị, chất lượng sống của nhân dân được nâng lên mà còn ở những công việc hàng ngày họ được tiếp cận.

Sinh ra và lớn lên ở thôn Lỗ Giao, xã Thư Lâm, ông Nguyễn Đức Nhân được chứng kiến sự thay đổi của làng quê nơi mình đang sống qua những giai đoạn khác nhau. Dù còn trẻ hay giờ tuổi đã cao, ông cùng bà con lối xóm vẫn tích cực tham gia các hoạt động của xã, của thôn để thôn Lỗ Giao ngày càng khang trang, sạch đẹp, cuộc sống ngày càng phát triển. Giờ đây, khi xã Thư Lâm xây dựng xã xã hội chủ nghĩa, ông rất vui và tự hào. Ông chia sẻ, ông và người dân trong thôn rất đồng lòng với xã trong xây dựng xã xã hội chủ nghĩa và mong muốn đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân ngày một tốt hơn.

Chủ tịch UBND xã Thư Lâm Phạm Trọng La cho biết, địa phương tiếp tục các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội đã đề ra, đồng thời triển khai những phần việc có thể tạo thay đổi trước mắt. Trong Chiến dịch “100 ngày hành động vì Thư Lâm phát triển - Vì hạnh phúc của nhân dân”, các thôn, đoàn thể đăng ký nhiều công trình, phần việc liên quan đến môi trường, cảnh quan, an sinh và đời sống cộng đồng. Những việc nhỏ cần được duy trì còn những mục tiêu lớn phải có lộ trình và nguồn lực.

Hà Nội xác định lộ trình sơ kết vào năm 2030, tổng kết đề án vào năm 2035. Khoảng thời gian đó cho phép đánh giá những thay đổi lâu dài nhưng người dân cần được biết tiến độ ngay từ những việc trước mắt. Ở Hà Lâm, tuyến đường hoa phải được chăm sóc sau ngày hoàn thành; tại những khu vực đang chuyển đổi đất đai, người dân cần câu trả lời về sinh kế và quyền lợi của mình.

Từ một công trình nhỏ trong thôn đến những quyết định đầu tư lớn, thước đo cuối cùng vẫn là người dân có được tham gia, được lắng nghe và hưởng lợi hay không. Với Phúc Thịnh và Thư Lâm, đây là câu hỏi phải được trả lời bằng kết quả cụ thể trong từng năm thí điểm./. (Còn tiếp)

Quang Đán - Đinh Thuận - Trung Nguyên - Quốc Lũy

Bài 2: Bộ máy gần dân