Kết luận của Thường trực Chính phủ về thúc đẩy đầu tư công

Theo Thông báo kết luận, Thường trực Chính phủ đánh giá cao Bộ Tài chính đã chuẩn bị chu đáo, rõ ràng, mạch lạc các tài liệu phục vụ hội nghị, nêu rõ những kết quả đạt được, thẳng thắn chỉ ra những hạn chế, tồn tại, khó khăn, vướng mắc, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm trong phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công năm 2025 và việc phân bổ vốn đầu tư công kế hoạch năm 2026. Các Bộ, cơ quan và địa phương đã tham gia ý kiến phát biểu với tinh thần trách nhiệm, sâu sắc, thẳng thắn và đều có giải pháp đẩy mạnh giải ngân đầu tư công trong những ngày còn lại của kế hoạch vốn năm 2025 và triển khai phân bổ, giải ngân kế hoạch vốn năm 2026.

Tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Chính phủ và chính quyền địa phương ngày 8/1/2026, Tổng Bí thư Tô Lâm đã chỉ rõ một số tồn tại, hạn chế, nguyên nhân trong quản lý, sử dụng vốn đầu tư công, giải ngân chậm, hiệu quả chưa cao, nhiều dự án kéo dài, đội vốn... và có ý kiến chỉ đạo về nội dung này. Yêu cầu các Bộ, cơ quan, địa phương tiếp thu, quán triệt nghiêm túc các ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư để tổ chức triển khai thực hiện tại Bộ, cơ quan, địa phương mình.

Trong giai đoạn 2021 - 2025, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã rất quyết liệt, chỉ đạo sát sao, thường xuyên, liên tục công tác giải ngân vốn đầu tư công nhằm góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm, thu nhập, sinh kế cho người dân. Chính phủ đã trình Quốc hội xem xét, thông qua hơn 10 Luật liên quan trực tiếp đến đầu tư công; các Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế đặc thù cho các dự án quan trọng quốc gia, dự án hạ tầng chiến lược. Thủ tướng Chính phủ đã ban hành nhiều công điện, chỉ thị và tổ chức hơn 20 hội nghị trực tuyến để thúc đẩy đầu tư công.

Ảnh minh họa

Năm 2025, tình hình thế giới diễn biến phức tạp, để đảm bảo hoàn thành mục tiêu tăng trưởng trên 8%, ngay từ đầu năm tài chính, Thủ tướng Chính phủ đã rất quan tâm chỉ đạo quyết liệt, sát sao việc phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, kết quả giải ngân vốn đầu tư công 12 tháng năm 2025 đạt 83,7% kế hoạch. Trong đó, hoàn thành 3.345 km đường bộ cao tốc tuyến chính và 1.711km đường ven biển; cơ bản hoàn thành kết nối thông suốt trục cao tốc Bắc - Nam phía Đông từ Cao Bằng đến Cà Mau. Tổ chức 3 lễ khởi công, khánh thành đồng loạt các công trình với tổng vốn 5,14 triệu tỷ đồng, trong đó nguồn vốn tư nhân chiếm 75%.

Bên cạnh đó, vẫn còn 22 Bộ, cơ quan trung ương và 18 địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới mức trung bình cả nước. Thường trực Chính phủ phê bình và yêu cầu các đơn vị này kiểm điểm, rút kinh nghiệm, làm rõ trách nhiệm tập thể, cá nhân liên quan.

Nguyên nhân nhận định giải ngân chậm chủ yếu là do: một số Bộ, ngành, địa phương chưa thực hiện nghiêm túc chỉ đạo; còn tâm lý né tránh, đùn đẩy trách nhiệm; công tác đền bù, tái định cư, giải phóng mặt bằng còn chậm; quy trình thủ tục ODA còn phức tạp...

Về bài học kinh nghiệm, thực hiện nghiêm túc các chỉ đạo của Đảng, Nhà nước; các Bộ, cơ quan, địa phương chủ động thực hiện nhiệm vụ theo thẩm quyền; đề cao trách nhiệm người đứng đầu... Thực hiện tốt các công tác chuẩn bị dự án; tổ chức rà soát từ dự án chậm để xác định rõ nguyên nhân; xử lý linh hoạt, sáng tạo trong giải phóng mặt bằng; đề cao kỷ luật, kỷ cương.

Để hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2025 và năm 2026, Thường trực Chính phủ yêu cầu thực hiện các giải pháp chủ yếu sau:

Tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm túc, quyết liệt các nghị quyết, kết luận của Đảng, Quốc hội, Chính phủ. Phân công phải đảm bảo "6 rõ": rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả. Phân công cụ thể lãnh đạo, cán bộ phụ trách từng dự án, cá thể hóa trách nhiệm; thay thế ngay các cán bộ, công chức yếu kém, tiêu cực. Thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, xử lý vướng mắc phát sinh ngay tại đơn vị, công trường. Thực hiện các thủ tục nghiệm thu, thanh quyết toán vốn đầu tư chủ động, tích cực.

Tiếp tục rà soát, tổng hợp những vướng mắc về cơ chế, chính sách liên quan đến đầu tư công để tháo gỡ kịp thời. Kiên quyết khắc phục tình trạng dự án chờ mặt bằng, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc trong công tác giải phóng mặt bằng. Thực hiện quyết liệt Nghị quyết số 66.4/2025/NQ-CP về các cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn trong triển khai Luật Địa chất, khoáng sản.

Đối với triển khai kế hoạch vốn năm 2026, khẩn trương giao, phân bổ chi tiết ngay từ đầu năm; tuyệt đối không phân bổ dàn trải; tập trung vốn cho các công trình trọng điểm, đột phá.

Các Bộ: Tài chính, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Xây dựng theo chức năng, nhiệm vụ khẩn trương xử lý những kiến nghị của đại biểu tại hội nghị.

UBND TPHCM và tỉnh Đồng Nai ưu tiên đầu tư ngay các tuyến đường kết nối từ sân bay quốc tế Long Thành để sớm khai thác có hiệu quả trong quý I năm 2026.

Bộ Xây dựng và các địa phương đẩy nhanh các dự án trọng điểm, đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, đường sắt kết nối với Trung Quốc...

Đức Dũng