Theo Quyết định, quy mô diện tích nghiên cứu khoảng 11.418 ha, thuộc 16 phường, xã gồm: Thượng Cát, Đông Ngạc, Phú Thượng, Hồng Hà, Bồ Đề, Long Biên, Lĩnh Nam, Ô Diên, Mê Linh, Thiên Lộc, Vĩnh Thanh, Đông Anh, Bát Tràng, Thanh Trì, Nam Phù và Hồng Vân. Về ranh giới, phía Bắc sông cơ bản lấy đến đê tả ngạn sông Hồng, thuộc các xã Mê Linh, Thiên Lộc, Vĩnh Thanh, Đông Anh, Bát Tràng và các phường Bồ Đề, Long Biên. Phía Nam sông cơ bản lấy đến đê hữu ngạn sông Hồng, thuộc các phường Thượng Cát, Đông Ngạc, Phú Thượng, Hồng Hà, Lĩnh Nam và các xã Ô Diên, Thanh Trì, Nam Phù, Hồng Vân. Phía Tây giáp cầu Hồng Hà và phía Đông giáp cầu Mễ Sở.
Việc điều chỉnh nhằm cụ thể hóa định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Trong đó xác định sông Hồng là trục chiến lược, trục không gian xanh trung tâm, không gian văn hóa, đổi mới sáng tạo, đồng thời là trục kinh tế, thương mại, dịch vụ và đô thị của Thủ đô; hình thành không gian biểu trưng cho hình ảnh Hà Nội "Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo".
Theo quy hoạch, không gian hai bên sông Hồng được tổ chức theo nguyên tắc thích ứng với điều kiện địa hình, thủy văn và mức độ ngập lụt. Những khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của nước lũ được ưu tiên bố trí không gian cây xanh, mặt nước và các hoạt động phù hợp với đặc điểm tự nhiên.
Phối cảnh dự án trục đại lộ cảnh quan sông Hồng trên địa bàn thành phố Hà Nội
Đối với khu vực bãi sông, việc xây dựng phải phù hợp với quy hoạch phòng, chống lũ, quy hoạch đê điều và các quy định pháp luật có liên quan. Các công trình dự kiến xây dựng phải được xem xét trên cơ sở điều kiện địa hình, địa chất, thủy văn và mức độ ảnh hưởng đến dòng chảy.
Quy hoạch xác định yêu cầu nghiên cứu, tính toán thủy văn, thủy lực đối với các dự án thành phần. Trường hợp có điều chỉnh về chức năng sử dụng đất, quy mô xây dựng hoặc phương án tổ chức không gian, các nội dung liên quan đến khả năng thoát lũ phải được đánh giá, cập nhật theo quy định.
Việc bố trí các công trình tại khu vực có nguy cơ ngập lụt phải tính đến cao độ nền, khả năng chịu ngập và các giải pháp bảo đảm an toàn trong quá trình sử dụng. Các khu vực thấp trũng, thường xuyên chịu ảnh hưởng của nước lũ được định hướng khai thác theo hướng hạn chế công trình xây dựng kiên cố, ưu tiên không gian xanh, công viên và các hoạt động thích ứng với điều kiện ngập nước.
Đối với những công trình có chức năng dịch vụ, văn hóa, thể thao và du lịch, phương án thiết kế phải phù hợp với điều kiện ngập lụt, bảo đảm an toàn cho người sử dụng và khả năng tổ chức ứng phó khi xảy ra thiên tai. Quy hoạch cũng yêu cầu nghiên cứu các giải pháp thoát nước, kiểm soát cao độ nền và tổ chức hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, tránh tình trạng phát triển công trình riêng lẻ gây ảnh hưởng đến khu vực xung quanh.
Việc xác định ranh giới, chức năng và chỉ tiêu sử dụng đất cụ thể tại từng khu vực sẽ tiếp tục được nghiên cứu trong các bước quy hoạch chi tiết và triển khai dự án, trên cơ sở tuân thủ các quy định về phòng, chống lũ.
Cùng với yêu cầu bảo đảm an toàn thoát lũ, quy hoạch đặt ra định hướng quản lý xây dựng đối với các khu dân cư hiện hữu, khu vực làng xóm truyền thống và các không gian phát triển đô thị mới. Đối với các làng xóm lâu đời, việc cải tạo, chỉnh trang phải gắn với bảo tồn không gian kiến trúc, cảnh quan và các giá trị văn hóa, lịch sử. Những khu vực không bảo đảm điều kiện an toàn phòng, chống lũ phải được xem xét phương án xử lý phù hợp với quy hoạch và quy định pháp luật.
Quy hoạch không áp dụng một phương án xây dựng chung cho toàn bộ khu vực bãi sông. Việc xác định chức năng sử dụng đất, mật độ xây dựng, tầng cao và hình thức kiến trúc được nghiên cứu theo đặc điểm từng khu vực, khả năng kết nối hạ tầng và điều kiện an toàn.
Đối với các công trình cao tầng, công trình điểm nhấn kiến trúc và các khu chức năng đô thị, yêu cầu kiểm soát không gian cảnh quan được đặt ra cùng với việc đánh giá tác động đến hệ thống hạ tầng, môi trường và khả năng thoát lũ. Các tuyến đường giao thông ven sông, đường kết nối và công trình vượt sông cũng phải được nghiên cứu bảo đảm sự phù hợp với hệ thống đê điều, hành lang bảo vệ sông và điều kiện vận hành phòng, chống thiên tai.
Trong tổ chức không gian cảnh quan, quy hoạch định hướng hình thành các khu công viên, quảng trường, không gian sinh hoạt cộng đồng và các tuyến đi bộ, xe đạp ven sông. Tuy nhiên, việc bố trí công trình và khai thác sử dụng phải phù hợp với điều kiện ngập nước, bảo đảm không cản trở dòng chảy và không làm gia tăng rủi ro thiên tai.
Đối với hệ thống hạ tầng kỹ thuật, thành phố yêu cầu nghiên cứu giải pháp thoát nước riêng phù hợp với từng khu vực, kết hợp các công trình điều tiết, tiêu thoát nước và bảo vệ môi trường. Việc triển khai quy hoạch còn phải tính đến yêu cầu bảo vệ các khu dân cư hiện hữu, bảo đảm an toàn cho người dân và duy trì khả năng tiếp cận của lực lượng chức năng khi xảy ra tình huống khẩn cấp.
Theo quyết định, các nội dung điều chỉnh quy hoạch sẽ được tiếp tục cụ thể hóa trong quy hoạch chi tiết, dự án đầu tư và hồ sơ thiết kế xây dựng. Những đề xuất thay đổi chức năng, chỉ tiêu sử dụng đất hoặc phương án tổ chức không gian phải được cơ quan có thẩm quyền xem xét theo quy định.
UBND thành phố Hà Nội giao Sở Quy hoạch - Kiến trúc, Sở Xây dựng, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các địa phương liên quan tổ chức thực hiện, quản lý quy hoạch theo chức năng, nhiệm vụ; trong đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm tham gia thẩm định các nội dung liên quan đến đê điều, phòng chống lũ và an toàn thoát lũ. Chính quyền các phường, xã trong phạm vi quy hoạch có trách nhiệm quản lý đất đai, trật tự xây dựng, kiểm tra và xử lý vi phạm theo thẩm quyền.
An Vinh
