Ngày 9/6, tại Hà Nội, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phối hợp với Tổ chức Hợp tác quốc tế Đức (GIZ) và Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức tọa đàm "Giải pháp tín dụng thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và ESG - Kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn triển khai tại Việt Nam".
Phát biểu khai mạc tọa đàm, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Ngọc Cảnh nhấn mạnh, thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững đang là một trong những ưu tiên lớn của Chính phủ Việt Nam. Thời gian qua, Việt Nam đã từng bước hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật liên quan đến bảo vệ môi trường, tăng trưởng xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn, ứng phó biến đổi khí hậu và thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính.
Theo Phó Thống đốc, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm thúc đẩy tín dụng xanh. Trong đó, cơ quan quản lý đã xây dựng định hướng và mục tiêu cụ thể cho các tổ chức tín dụng trong phát triển ngân hàng xanh, tín dụng xanh và quản lý rủi ro môi trường - xã hội; ban hành nhiều văn bản hướng dẫn hoạt động cấp tín dụng xanh; triển khai các cơ chế tín dụng ưu đãi đối với nông nghiệp hữu cơ, sản xuất theo mô hình kinh tế tuần hoàn và các dự án phát triển bền vững.
Ngân hàng Nhà nước đang trình Chính phủ dự thảo Nghị định hỗ trợ lãi suất 2% từ ngân sách nhà nước đối với doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh vay vốn ngân hàng để triển khai các dự án xanh, dự án tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn ESG. Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục phối hợp với các tổ chức quốc tế xây dựng tài liệu hướng dẫn quản lý rủi ro môi trường - xã hội trong hoạt động cấp tín dụng, nâng cao năng lực thực thi ESG cho các tổ chức tín dụng.
Ngành ngân hàng định hướng dòng vốn vào sản xuất xanh, công nghệ sạch, năng lượng tái tạo và kinh tế tuần hoàn, đồng thời thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản trị rủi ro môi trường - xã hội. (Ảnh minh họa)
Những nỗ lực này đã mang lại kết quả tích cực. Đến nay, đã có 82 tổ chức tín dụng phát sinh dư nợ tín dụng xanh với tổng dư nợ đạt khoảng 828 nghìn tỷ đồng. Tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2017 - 2025 đạt trên 20% mỗi năm. Dư nợ được đánh giá rủi ro môi trường và xã hội đạt hơn 5,1 triệu tỷ đồng, tăng gần 25 lần so với cuối năm 2017 và chiếm 27,7% tổng dư nợ toàn nền kinh tế.
TS. Michaela Baur, Giám đốc quốc gia GIZ tại Việt Nam nhận định, Việt Nam đang bước vào giai đoạn mang tính quyết định của quá trình chuyển đổi kinh tế. Mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045 và đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 đòi hỏi không chỉ đổi mới công nghệ mà còn cần một hệ thống tài chính đủ năng lực dẫn dắt dòng vốn vào các lĩnh vực phát triển bền vững.
Trong khuôn khổ Chương trình Cải cách kinh tế vĩ mô/Tăng trưởng xanh, GIZ phối hợp cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường và các cơ quan liên quan, trong đó có Ngân hàng Nhà nước hoàn thiện phân loại cho dự án xanh, tuần hoàn và khung thực thi ESG đi kèm cơ chế khuyến khích. Hợp tác tài chính xanh giữa Đức và Việt Nam không chỉ là quan hệ đối tác phát triển mà còn là khoản đầu tư chiến lược, mang lại lợi ích cho cả hai bên. Việt Nam có cơ hội thu hút đầu tư, thúc đẩy tăng trưởng và giảm phát thải carbon, trong khi Đức mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường, kết nối đối tác và củng cố chuỗi cung ứng bền vững.
Hiện Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang trong quá trình hoàn thiện hướng dẫn xác định dự án xanh, dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn ESG. Theo đại diện Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), đây sẽ là căn cứ thực hiện chính sách hỗ trợ lãi suất ngân sách nhà nước 2%/năm cùng các chương trình tín dụng xanh trong lĩnh vực công - tư.
Khung tiêu chuẩn ESG là công cụ bổ trợ để đánh giá năng lực quản lý và kiểm soát rủi ro của dự án. Khung gồm hai nhóm chính là nhóm tuân thủ pháp luật bắt buộc tổng hợp từ các luật hiện hành và nhóm tự nguyện tham chiếu chuẩn quốc tế như GRI, IFRS S1/S2 hay ASEAN Taxonomy. Việc tuân thủ linh hoạt theo quy mô: hộ kinh doanh hoặc cá nhân phải đạt tối thiểu 3 tiêu chí, doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ tối thiểu 6 tiêu chí, doanh nghiệp vừa tối thiểu 12 tiêu chí, doanh nghiệp lớn tối thiểu 18 tiêu chí.
Các chuyên gia tại tọa đàm đánh giá việc xác định dự án tuần hoàn và áp dụng ESG là bước tiến quan trọng. Vấn đề hiện nay là thị trường trái phiếu xanh và thị trường carbon của Việt Nam còn trong giai đoạn phát triển; năng lực triển khai tài chính xanh của nhiều tổ chức tín dụng và doanh nghiệp vẫn cần tiếp tục được nâng cao.
Thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước cho biết sẽ tiếp tục triển khai các giải pháp và chính sách thúc đẩy tín dụng hỗ trợ phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và ESG. Ngành ngân hàng sẽ tiếp tục đồng hành cùng người dân, doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi xanh; định hướng dòng vốn vào sản xuất xanh, công nghệ sạch, năng lượng tái tạo và kinh tế tuần hoàn, đồng thời thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản trị rủi ro môi trường - xã hội.
An Vinh (t/h)
