Dự báo quy mô thị trường bán lẻ hàng hóa và dịch vụ đạt 450 tỷ USD vào năm 2030

Theo Báo cáo thị trường nội địa Việt Nam năm 2025 do Bộ Công Thương vừa công bố, với quy mô thị trường hơn 100 triệu dân, cơ cấu dân số trẻ, thu nhập liên tục tăng trưởng qua các năm, thị trường nội địa của Việt Nam hứa hẹn sẽ là một thị trường lớn của khu vực và thế giới trong những năm tới.

Trong bối cảnh xuất khẩu ngày càng gặp nhiều trở ngại từ các chính sách bảo hộ của các nước lớn, cũng như kinh nghiệm của một số nước trong khu vực, Chính phủ Việt Nam xác định thị trường trong nước sẽ là trụ cột quan trọng và là động lực cho tăng trưởng kinh tế trong nước thời gian tới.

Thương mại điện tử vẫn đang trên đà tăng trưởng mạnh, dự kiến đến năm 2030, quy mô doanh thu từ thương mại điện tử của Việt Nam đạt khoảng 50 tỷ USD.

Bên cạnh sự phát triển của các loại hình hạ tầng thương mại như siêu thị, trung tâm thương mại thì mô hình siêu thị mini, cửa hàng tiện lợi đang cho thấy tính ưu việt và sự phù hợp hơn với nhu cầu mua sắm hàng ngày của người tiêu dùng.

Các loại hình dịch vụ và hàng hóa phục vụ cho nhu cầu về chăm sóc sức khỏe, tiêu dùng bền vững, tiêu dùng có trách nhiệm; các hàng hóa có chất lượng tốt, nguồn gốc rõ ràng đang ngày càng được người tiêu dùng quan tâm, ưa chuộng.

Dự báo quy mô thị trường bán lẻ hàng hóa và dịch vụ đạt 450 tỷ USD vào năm 2030. (Ảnh minh họa)

Báo cáo của Bộ Công Thương cũng chỉ ra nhiều vấn đề tồn tại có thể kìm hãm sự phát triển của thị trường nội địa trong thời gian tới. Đầu tiên là môi trường kinh doanh. Thủ tục hành chính còn phức tạp, phân tán ở nhiều cơ quan, nhiều cấp, khiến doanh nghiệp bán lẻ mất nhiều thời gian và chi phí trước khi đi vào hoạt động, đặc biệt khi mở rộng mạng lưới sang địa bàn mới. Chi phí thuê mặt bằng tại các đô thị lớn liên tục tăng theo giá bất động sản, trở thành gánh nặng lớn đối với doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Bên cạnh đó là bài toán nhân lực. Ngành bán lẻ hiện đại phát triển nhanh nhưng thiếu nhân lực chất lượng cao, có kỹ năng quản trị, ứng dụng công nghệ và phân tích dữ liệu. Trong khi đó, lao động phổ thông, làm bán thời gian chiếm tỷ lệ lớn, mức lương chưa hấp dẫn, tỷ lệ nghỉ việc cao, khiến doanh nghiệp khó đầu tư đào tạo dài hạn.

Khó khăn tiếp cận vốn cũng là điểm nghẽn đáng chú ý. Phần lớn doanh nghiệp phân phối, bán lẻ là doanh nghiệp vừa và nhỏ, năng lực tài chính hạn chế, tài sản đảm bảo ít, trong khi nhu cầu vốn đầu tư ban đầu cho hạ tầng, công nghệ, logistics lại rất lớn. Thủ tục vay vốn phức tạp, khó tiếp cận các gói ưu đãi khiến nhiều doanh nghiệp không thể mở rộng quy mô hoặc chuyển đổi mô hình.

Ở khía cạnh thị trường, tình trạng cạnh tranh không lành mạnh, hàng giả, hàng kém chất lượng, gian lận xuất xứ và thông tin không minh bạch vẫn phổ biến, đặc biệt trên các nền tảng trực tuyến. Điều này không chỉ làm suy giảm niềm tin của người tiêu dùng mà còn gây bất lợi cho doanh nghiệp làm ăn chân chính, cản trở quá trình xây dựng thương hiệu Việt. Công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, nhất là trong môi trường số và ở khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa còn nhiều hạn chế về nguồn lực và hiệu quả thực thi.

Từ thực tiễn cũng như kinh nghiệm quốc tế, báo cáo đưa ra những khuyến nghị. Theo đó, cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, chuẩn hóa quy trình trên toàn quốc, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp là điều kiện tiên quyết. Đầu tư cho logistics và hạ tầng phân phối cần đi trước một bước, coi đây là “xương sống” của thị trường nội địa.

Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ thực chất hơn, từ tín dụng, đào tạo nhân lực đến hỗ trợ chuyển đổi số. Quản lý thị trường phải đi cùng ứng dụng công nghệ, xây dựng cơ sở dữ liệu, tăng cường phối hợp liên ngành để bảo đảm môi trường cạnh tranh lành mạnh và bảo vệ người tiêu dùng.

Lan Anh