Lãnh đạo UBND tỉnh Lào Cai chủ trì một phiên tọa đàm trong khuôn khổ Hội nghị xúc tiến đầu tư năm 2026. Ảnh: ĐT
Bệ phóng từ dự án trọng điểm và vị trí cửa ngõ
Lào Cai giữ vai trò then chốt trên hành lang kinh tế Côn Minh (Trung Quốc) - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, đóng vai trò cầu nối giao thương trực tiếp giữa các quốc gia ASEAN và khu vực Tây Nam (Trung Quốc).
Vị thế quan trọng này mang lại lợi thế vượt trội cho tỉnh trong việc thu hút nguồn lực đầu tư, phát triển hệ thống hạ tầng giao thông, đô thị, công nghiệp, du lịch và dịch vụ logistics hiện đại.
Sở Xây dựng tỉnh Lào Cai cho biết, bên cạnh 3 dự án quan trọng do các bộ ngành Trung ương đầu tư, UBND tỉnh cũng quyết định đầu tư 45 dự án trọng điểm trong giai đoạn 2021 - 2025 (đến nay đã hoàn thành 20 dự án và đang triển khai thi công 16 dự án, các dự án còn lại đang thực hiện công tác chuẩn bị hoặc chuyển sang giai đoạn 2026 – 2031).
Đáng chú ý, dự án đường dây 500 kV Lào Cai - Vĩnh Yên đã vận hành; dự án mở rộng cao tốc Nội Bài - Lào Cai đã khởi công từ tháng 10/2025 (dự kiến hoàn thành năm 2026); dự án đường sắt khổ tiêu chuẩn Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng cũng đã khởi công dự án thành phần 1 từ tháng 12/2025.
Sự đồng hành từ Trung ương cùng định hướng chiến lược của Đại hội Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2025 - 2030 đang mở ra không gian phát triển mới.
Việc nâng cấp hạ tầng đa phương thức không chỉ tối ưu hóa chi phí cho doanh nghiệp mà còn hiện thực hóa mục tiêu đưa Lào Cai trở thành cực tăng trưởng, trung tâm kết nối giao thương kinh tế giữa Việt Nam và các nước ASEAN với vùng Tây Nam Trung Quốc.
Lễ khởi công dự án thành phần 1 thuộc dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Ảnh: Cổng TTĐT tỉnh Lào Cai
5 "nút thắt" cản bước tiến cần tháo gỡ
Ở góc độ khác, thực tế triển khai cho thấy vẫn còn những khó khăn, điểm nghẽn cần sớm tháo gỡ để các dự án còn lại về đích đúng kế hoạch.
Giải phóng mặt bằng phức tạp: Việc thu hồi đất tại các khu vực đô thị, trung tâm xã và vùng đông dân cư gặp nhiều vướng mắc.
Quá trình xác định nguồn gốc đất gặp khó do mua bán qua nhiều chủ, chủ sở hữu không cư trú tại địa phương.
Một số công trình tại vùng sâu, đất thu hồi chủ yếu là của hộ gia đình người dân tộc thiểu số, các hộ thường không ở tại nơi có đất thu hồi, gây kéo dài thời gian kiểm đếm, xác nhận. Trong khi đó, lực lượng làm công tác bồi thường lại quá mỏng.
Địa hình bị chia cắt và thiên tai: Mưa bão, lũ ống, lũ quét diễn biến phức tạp thường xuyên gây hư hỏng công trình, gián đoạn thi công và ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống dân sinh.
Biến động pháp lý và thủ tục: Nhiều dự án phải điều chỉnh chủ trương đầu tư, điều chỉnh tổng mức đầu tư hoặc thay đổi chủ đầu tư nhiều lần do quy định pháp luật thay đổi và sự điều chỉnh quy mô cho phù hợp thực tiễn.
Áp lực bão giá vật liệu: Tình hình biến động kinh tế thế giới khiến giá nguyên, nhiên, vật liệu xây dựng tăng mạnh, đặc biệt từ đầu năm 2026 đến nay, gây áp lực tài chính lớn cho các nhà thầu, ảnh hưởng tiến độ thi công của các dự án.
Nguồn vốn đầu tư công chưa đáp ứng: Dù đã được ưu tiên cân đối, ngân sách Nhà nước vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu đầu tư hạ tầng giao thông, xây dựng ngày càng tăng của địa phương.
Sở Xây dựng là đơn vị tham mưu UBND tỉnh trong công tác quản lý các dự án trọng điểm. Ảnh: ĐT
Để 16 dự án đang thi công và các dự án chuẩn bị cho giai đoạn 2026 - 2031 phát huy tối đa hiệu quả, Lào Cai cần những giải pháp phù hợp hơn trong công tác giải phóng mặt bằng, linh hoạt điều chỉnh cơ chế quản lý vốn và chủ động ứng phó với biến động thị trường.
Khơi thông các "nút thắt" này chính là chìa khóa để tỉnh hiện thực hóa khát vọng trở thành trung tâm kinh tế, logistics hàng đầu khu vực biên giới.
Theo Sở Xây dựng tỉnh Lào Cai, các dự án, công trình được đầu tư xây dựng mở ra không gian phát triển mới, giảm chi phí cho doanh nghiệp, nâng cao năng lực cạnh tranh và sức hấp dẫn của môi trường đầu tư.
Đồng thời, tạo ra thuận lợi và cơ hội thu hút đầu tư để phát triển các ngành như: Công nghiệp, dịch vụ thương mại, xuất - nhập khẩu, du lịch, phát triển đô thị, logistics... góp phần hiện thực hóa mục tiêu “xây dựng Lào Cai trở thành cực tăng trưởng, trung tâm kết nối giao thương kinh tế giữa Việt Nam và các nước ASEAN với vùng Tây Nam - Trung Quốc".
