Đoàn Thanh niên xã Xuân Phú hỗ trợ người dân sử dụng các dịch vụ số, nâng cao kỹ năng số trong cộng đồng. Ảnh: dongnai.gov.vn
Đưa kỹ năng số đến từng khu dân cư
Trong Đề án Phổ cập kỹ năng số cho người dân, hỗ trợ, hướng dẫn người dân sử dụng các dịch vụ viễn thông, thiết bị thông minh, chữ ký số, tài khoản thanh toán, an toàn thông tin giai đoạn 2026 - 2030, TP Đồng Nai xác định việc nâng cao năng lực số cho người dân là một yêu cầu quan trọng trong quá trình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.
Khi các hoạt động hành chính, dịch vụ công và giao dịch kinh tế - xã hội ngày càng được thực hiện trên môi trường số, kỹ năng số của người dân cần được nâng lên tương ứng. Nếu thiếu kỹ năng, người dân có thể gặp khó khăn trong tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, từ đó làm gia tăng khoảng cách số giữa người dân với chính quyền.
Theo UBND TP Đồng Nai, hiện nay toàn TP có 1.774 tổ công nghệ số cộng đồng với 10.330 thành viên, hoạt động tại 100% ấp, khu phố trên địa bàn các xã, phường.
Trên các nền tảng “Bình dân học vụ số” của Bộ Công an và hệ thống của TP, lực lượng tổ công nghệ số cộng đồng ghi nhận 23.415 lượt học tập từ 6.478 tài khoản đăng ký; trong đó 22.146 lượt hoàn thành khóa học, đạt 94,58%. Đối với người dân, hệ thống đã thu hút 26.226 lượt tham gia học tập kiến thức số cơ bản.
Đáng chú ý, công tác phổ cập kỹ năng số được mở rộng tới các nhóm có nguy cơ gặp khó khăn trong tiếp cận công nghệ. TP đã tổ chức đào tạo, phổ cập kiến thức số cơ bản cho hơn 2.500 người dân tộc thiểu số tại 24 xã, phường; đồng thời phổ cập kiến thức “bình dân học vụ số” cho gần 200 người có uy tín trong đồng bào dân tộc và hơn 100 chức sắc tôn giáo.
Cùng với kỹ năng sử dụng công nghệ, địa phương đặt yêu cầu chú trọng kỹ năng tự bảo vệ dữ liệu cá nhân và phòng tránh các hình thức lừa đảo trên không gian mạng. Đây được xem là một trong những “lá chắn” cần thiết để người dân sử dụng các dịch vụ số an toàn.
Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn còn những khó khăn. Tại một số khu vực vùng sâu, vùng xa, hạ tầng internet và sóng di động chưa đồng bộ, còn các “vùng lõm sóng”. Một bộ phận người lớn tuổi, đồng bào dân tộc thiểu số còn lúng túng khi thực hiện các thủ tục trực tuyến có quy trình phức tạp, nhất là trong lĩnh vực đất đai, môi trường.
Bên cạnh đó, tình trạng cán bộ cơ sở phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ trong khi chưa có biên chế chuyên trách về công nghệ thông tin, chuyển đổi số; chế độ báo cáo bằng văn bản giấy vẫn tạo áp lực cho cơ sở, làm giảm thời gian dành cho việc trực tiếp hướng dẫn người dân.
Tạo nền tảng số cho chính quyền 2 cấp
Đến năm 2030, Đồng Nai phấn đấu ít nhất 50% người dân trong độ tuổi lao động đạt trình độ kỹ năng số cơ bản; 30% người dân trong độ tuổi lao động tại khu vực đô thị được tiếp cận, tập huấn kiến thức cơ bản về ứng dụng trí tuệ nhân tạo tạo sinh phục vụ cuộc sống, học tập và công việc.
Người dân thực hiện thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công TP Đồng Nai. Ảnh: Cảnh Nhật
Cùng với phổ cập kỹ năng, địa phương đặt mục tiêu hoàn thiện hạ tầng và mở rộng khả năng tiếp cận các dịch vụ số.
Đồng Nai phấn đấu xóa hoàn toàn các vùng lõm sóng di động, bảo đảm các hộ gia đình có nhu cầu có khả năng tiếp cận internet băng rộng cố định chất lượng cao. Đáng chú ý, người dân khi truy cập cổng dịch vụ công trực tuyến hoặc nền tảng “bình dân học vụ số” được doanh nghiệp viễn thông miễn phí dung lượng data 4G/5G.
Trong lĩnh vực thanh toán số, địa phương đặt mục tiêu 100% người dân trong độ tuổi lao động có tài khoản ngân hàng hoặc ví điện tử, trong đó ít nhất 85% sử dụng tài khoản thanh toán số để thực hiện các giao dịch thiết yếu không dùng tiền mặt.
Để thực hiện các mục tiêu trên, một trong những giải pháp được đề ra là tổ chức các ngày hội công dân số lưu động tại khu dân cư, chợ, trung tâm thương mại; đưa lực lượng kỹ thuật đến trực tiếp hỗ trợ người dân cài đặt, sử dụng chữ ký số, tài khoản thanh toán và VNeID.
TP Đồng Nai sẽ huy động hệ thống ngân hàng mở các quầy dịch vụ số lưu động, hỗ trợ người dân mở tài khoản và xác thực sinh trắc học ngay tại cơ sở; phối hợp với các đơn vị cung cấp điện, nước, y tế, giáo dục để thúc đẩy thanh toán điện tử đối với các dịch vụ thiết yếu.
Cùng với đó, địa phương từng bước bãi bỏ chế độ báo cáo định kỳ bằng văn bản giấy của các tổ công nghệ số cộng đồng. Thay thế bằng phương thức quản trị trực tuyến, kết quả hỗ trợ người dân được nhập lần duy nhất trên nền tảng quản trị số dùng chung, qua đó giảm áp lực cho cơ sở.
Với phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, lực lượng tổ công nghệ số cộng đồng sẽ trực tiếp hỗ trợ người lớn tuổi, đồng bào dân tộc thiểu số và những người còn gặp khó khăn trong tiếp cận công nghệ.
Chính quyền 2 cấp chỉ thực sự vận hành hiệu quả trên môi trường số khi người dân có khả năng sử dụng các công cụ số một cách thuận lợi và an toàn. Vì vậy, đưa kỹ năng số đến tận khu dân cư không chỉ là nhiệm vụ chuyển đổi số, mà còn giúp người dân có thể tiếp cận với các dịch vụ công trong mô hình chính quyền mới.
