Doanh nghiệp nhà nước chuyển hóa nghị quyết của Đảng thành sức cạnh tranh thực chất

Phương châm hành động được Petrovietnam xác định cho năm 2026: “Tiên phong công nghệ - đổi mới sáng tạo; Dẫn dắt chuyển dịch xanh; Kiến tạo giá trị vượt trội; Nâng cao vị thế năng lượng quốc gia; Bứt phá mở rộng toàn cầu”.

Nghị quyết 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước đánh dấu bước tái định vị quan trọng, coi kinh tế nhà nước là một hệ thống nguồn lực chiến lược để dẫn dắt tăng trưởng và đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Hiện nay, khu vực doanh nghiệp nhà nước nắm giữ khoảng 13% vốn chủ sở hữu, 20% tổng tài sản của toàn bộ khu vực doanh nghiệp, đóng góp 12,5% GDP và hơn 27% thu ngân sách nhà nước, thể hiện vai trò đặc biệt quan trọng trong nền kinh tế.

Nghị quyết 79-NQ/TW kỳ vọng khai phóng mạnh mẽ tiềm năng của doanh nghiệp nhà nước - lực lượng vật chất quan trọng của kinh tế nhà nước thông qua đổi mới cơ chế, chính sách và nâng cao quản trị. Mục tiêu phấn đấu được đặt ra là có 50 doanh nghiệp nhà nước vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á và có từ 1-3 doanh nghiệp nhà nước vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới; Xây dựng một số tập đoàn kinh tế, doanh nghiệp nhà nước mạnh, có quy mô lớn, công nghệ hiện đại, có năng lực cạnh tranh khu vực và quốc tế, giữ vai trò tiên phong, dẫn dắt các doanh nghiệp trong nước tham gia sâu vào một số chuỗi sản xuất và cung ứng toàn cầu, đặc biệt trong các lĩnh vực then chốt, chiến lược của nền kinh tế.

Trước kỳ vọng lớn của đất nước và trên cơ sở tự nhận thức sâu sắc vai trò, trách nhiệm trong giai đoạn phát triển mới, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) đã sớm cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 79-NQ/TW của Bộ Chính trị bằng Nghị quyết 01/NQ-CNNL của Hội đồng Thành viên Tập đoàn, xác lập định hướng phát triển nhất quán theo ba trụ cột chiến lược: khoa học công nghệ - chuyển dịch xanh - mở rộng không gian phát triển, với phương châm hành động: “Tiên phong công nghệ - đổi mới sáng tạo; Dẫn dắt chuyển dịch xanh; Kiến tạo giá trị vượt trội; Nâng cao vị thế năng lượng quốc gia; Bứt phá mở rộng toàn cầu”. Đây là lựa chọn có tính nền tảng nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.

Petrovietnam xác định khoa học công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo (ĐMST) và chuyển đổi số (CĐS) là đòn bẩy phát triển cốt lõi, không chỉ để làm chủ công nghệ mà quan trọng hơn là tạo ra giá trị mới, sản phẩm mới và động lực tăng trưởng mới. Đây là nền tảng để Tập đoàn nâng cao năng suất, hiệu quả, năng lực cạnh tranh, bám sát mục tiêu kinh tế - xã hội của đất nước và khẳng định vai trò tiên phong trong thực hiện các chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước về phát triển KHCN, ĐMST và CĐS, đóng góp cho tăng trưởng ngành công nghiệp - năng lượng Việt Nam. Trên nền tảng đó, Tập đoàn thúc đẩy chuyển đổi mạnh mẽ từ mô hình quản lý sang quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu, rủi ro và hiệu quả, phù hợp với chuẩn mực quốc tế.

Việc chuẩn hóa dữ liệu, xây dựng hệ sinh thái dữ liệu dùng chung, triển khai quản trị thời gian thực; ứng dụng tự động hóa, trí tuệ nhân tạo (AI) và phân tích dữ liệu trong điều hành sản xuất, chuỗi cung ứng và quản trị rủi ro đang từng bước giúp Petrovietnam tối ưu vận hành, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, năng suất lao động và năng lực cạnh tranh. KHCN và ĐMST vì thế không chỉ là công cụ hỗ trợ, mà còn trở thành trục xuyên suốt trong Chiến lược phát triển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Kế hoạch 5 năm 2026-2030 của Tập đoàn.

Trên cơ sở lấy KHCN - ĐMST làm nền tảng, Nghị quyết 01/NQ-CNNL của Hội đồng Thành viên Petrovietnam nhấn mạnh thúc đẩy “chuyển đổi kép”: vừa tối ưu và làm mới các động lực truyền thống theo chuỗi giá trị dầu khí - năng lượng, vừa chủ động kiến tạo các động lực tăng trưởng mới gắn với chuyển dịch xanh. Đây là cách tiếp cận phù hợp với yêu cầu vừa bảo đảm an ninh năng lượng, vừa đáp ứng cam kết giảm phát thải và mục tiêu Net Zero.

Petrovietnam từng bước nâng chuẩn môi trường, triển khai lộ trình giảm phát thải phù hợp với điều kiện và năng lực cạnh tranh, gắn chặt hiệu quả kinh tế với trách nhiệm xã hội và yêu cầu của thị trường, đối tác quốc tế. Các sáng kiến tiết kiệm năng lượng, kinh tế tuần hoàn và dự án “xanh” theo chuỗi giá trị được thúc đẩy đồng bộ. Song song với đó, Tập đoàn cũng chủ động tham gia các lĩnh vực năng lượng mới như hydro, amoniac xanh, LNG - điện, nhiên liệu hàng không bền vững (SAF), phát triển hệ sinh thái năng lượng tích hợp, qua đó khẳng định vai trò dẫn dắt chuyển dịch xanh của doanh nghiệp nhà nước trụ cột.

Cùng với đổi mới công nghệ và chuyển dịch xanh, mở rộng không gian phát triển được Petrovietnam xác định là trụ cột chiến lược nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế. Tập đoàn tập trung duy trì hoạt động ổn định, củng cố nội lực, đồng thời quyết liệt nâng cao vị thế thông qua đẩy mạnh M&A, kinh doanh quốc tế và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Trọng tâm là hoàn thiện và triển khai đồng bộ Chiến lược phát triển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Kế hoạch 5 năm 2026-2030. Petrovietnam đồng thời ưu tiên đột phá trong đầu tư, phát triển năng lực sản xuất, tập trung các dự án trọng điểm, hình thành các trung tâm công nghiệp - năng lượng sinh thái kiểu mẫu, đồng thời chuẩn bị nền tảng cho các lĩnh vực năng lượng mới. Đồng thời, chủ động chuẩn bị danh mục dự án giai đoạn 2026-2030 nhằm mở rộng không gian tăng trưởng, hình thành năng lực sản xuất mới và các động lực phát triển dài hạn.

Theo TS Lê Đăng Doanh - Chuyên gia kinh tế, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương, điểm then chốt để Nghị quyết 79-NQ/TW thực sự đi vào cuộc sống không nằm ở khẩu hiệu hay mục tiêu định lượng, mà ở khả năng chuyển hóa tinh thần nghị quyết thành chiến lược nội bộ và hành động cụ thể của từng tập đoàn kinh tế nhà nước.

Petrovietnam đã không tiếp cận Nghị quyết 79-NQ/TW theo hướng “tuân thủ hành chính”, mà chủ động “nội luật hóa” nghị quyết vào kế hoạch phát triển. Trong đó, các yêu cầu của Nghị quyết 79-NQ/TW về nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, xây dựng tập đoàn mạnh, có năng lực cạnh tranh khu vực và quốc tế được cụ thể hóa thành các trụ cột chiến lược như: đổi mới quản trị doanh nghiệp theo chuẩn mực quốc tế, thúc đẩy KHCN - ĐMST, mở rộng không gian phát triển và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

TS Lê Đăng Doanh cho rằng, Nghị quyết 79-NQ/TW đã đặt ra một cách tiếp cận hoàn toàn mới khi coi kinh tế nhà nước là tổng thể nguồn lực chiến lược, còn doanh nghiệp nhà nước là lực lượng vật chất nòng cốt để hiện thực hóa vai trò đó. Vì vậy, với Petrovietnam - Tập đoàn kinh tế nhà nước hàng đầu quốc gia, hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp - năng lượng có tính nền tảng, việc chuyển hóa nghị quyết bắt đầu từ đổi mới tư duy quản trị và cấu trúc chiến lược.

Chuyên gia Lê Đăng Doanh nhấn mạnh, đổi mới quản trị chính là điểm nhấn quan trọng nhất, cũng là “thước đo” mức độ thực thi Nghị quyết 79-NQ/TW. Việc Petrovietnam chuyển từ mô hình quản lý sang quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu, rủi ro và hiệu quả, áp dụng các nguyên tắc quản trị tiên tiến, chuẩn OECD, đẩy mạnh CĐS trong điều hành không chỉ giúp nâng cao hiệu quả nội tại mà còn là điều kiện tiên quyết để Tập đoàn đủ sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Bên cạnh đó, TS Lê Đăng Doanh đánh giá cao cách Petrovietnam gắn mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh với chiến lược đầu tư và phát triển dài hạn: tập trung dự án trọng điểm, hình thành các trung tâm công nghiệp - năng lượng quy mô lớn, đồng thời chủ động chuẩn bị cho các lĩnh vực năng lượng mới. Đây chính là biểu hiện cụ thể của tinh thần Nghị quyết 79-NQ/TW: Doanh nghiệp nhà nước không chỉ giữ vai trò ổn định kinh tế vĩ mô, mà còn phải dẫn dắt chuyển dịch cơ cấu, mở đường cho các không gian tăng trưởng mới.

Theo TS Lê Đăng Doanh, nếu tiếp tục kiên định hướng đi này, Petrovietnam không chỉ thực hiện hiệu quả Nghị quyết 79-NQ/TW, mà còn có thể trở thành hình mẫu về cách doanh nghiệp nhà nước chuyển hóa nghị quyết của Bộ Chính trị thành năng lực cạnh tranh thực chất, góp phần nâng tầm vị thế kinh tế nhà nước trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt.

Phương Thảo