Vì vậy, cùng với nâng cao năng lực đội ngũ, có các chính sách để "giữ chân" và tạo động lực, “giữ lửa” cho cán bộ, công chức cấp xã sẽ là nền tảng quan trọng để xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại trong giai đoạn mới.
Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đang khẳng định sự chuyển biến rõ trong cải cách hành chính, đưa chính quyền gần dân. Ảnh: Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Đức Châu (tỉnh Nghệ An)
Làm thay đổi cách thức tổ chức và thực hiện công vụ
Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đang khẳng định sự chuyển biến rõ trong tinh gọn bộ máy, cải cách hành chính, đưa chính quyền gần dân hơn. Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã làm thay đổi cách thức tổ chức và thực hiện công vụ. Tuy nhiên, thực tiễn cũng đặt ra yêu cầu mới về nhân lực, chuyên môn và chuyển đổi số.
Khi nhiều nhiệm vụ được phân cấp, khối lượng công việc ở cấp xã tăng lên, phạm vi quản lý rộng hơn, trong khi yêu cầu về chuyển đổi số và chất lượng phục vụ người dân ngày càng cao.
Trong hoàn cảnh đó, theo Bộ Nội vụ, cán bộ, công chức, viên chức ở vào vị trí đặc biệt. Họ vừa là lực lượng trực tiếp tổ chức thực hiện cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy, vừa là đối tượng chịu tác động sâu sắc nhất từ quá trình này.
Qua hơn một năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp đã đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với công tác cán bộ, công chức, viên chức. Đáp ứng yêu cầu thực tiễn của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, hệ thống chính sách và công tác cán bộ đã và đang được khẩn trương hoàn thiện theo một lộ trình chặt chẽ, đồng bộ, đáp ứng được về nhân lực trong bối cảnh mới.
Có thể thấy như tỉnh Thanh Hóa, sau một năm vận hành, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã tạo chuyển biến rõ trong tinh gọn bộ máy, cải cách hành chính, đưa chính quyền gần dân hơn. Tuy nhiên, thực tiễn cũng đặt ra yêu cầu mới về nhân lực; nhiệm vụ được phân cấp mạnh hơn nhưng nguồn nhân lực không phải lúc nào cũng được bổ sung tương ứng cả về số lượng và chất lượng.
Theo số liệu của tỉnh, cấp xã hiện đang thực hiện khoảng 1.060 nhiệm vụ, trong đó có 254 nhiệm vụ được chuyển giao từ cấp huyện. Trong khi đó, chỉ có 1.626 cán bộ, công chức từ cấp tỉnh và cấp huyện cũ được bố trí về cấp xã, chiếm 25,23% tổng số cán bộ, công chức cấp xã hiện nay; phần lớn còn lại vẫn là cán bộ, công chức cấp xã cũ.
Tuy nhân lực không đủ đáp ứng, nhưng sau giai đoạn đầu quá tải, đến nay, nhiều cán bộ đã dần quen việc, hiểu địa bàn, hiểu người dân và từng bước hình thành cách làm mới. Bộ máy được tổ chức theo hướng tinh gọn hơn. Quy trình giải quyết công việc được rút ngắn. Trung tâm Phục vụ hành chính công tạo ra đầu mối thuận tiện hơn cho người dân.
Đặc biệt, tư duy phục vụ của một bộ phận cán bộ cơ sở đã có chuyển biến tích cực. Cán bộ yêu công việc, nhiệt tình vì dân, đó là cách “giữ lửa” nhân lực hiệu quả nhất, giúp chính quyền địa phương 2 cấp vận hành hiệu quả.
Đây cũng là lý do Thanh Hóa xác định trong giai đoạn 2026-2031 sẽ tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số, hoàn thiện vị trí việc làm, tăng cường phân cấp, phân quyền, nâng cao hiệu quả hoạt động của Trung tâm Cung ứng dịch vụ công cấp xã.
Đổi mới phương thức làm việc, đẩy mạnh chuyển đổi số phục vụ người dân. Ảnh: Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Châu Ninh (tỉnh Hưng Yên)
Địa phương ban hành nhiều chính sách hỗ trợ thiết thực
Trong bối cảnh công việc cấp xã tăng lên, nhân lực lại thiếu, nhiều địa phương ban hành nhiều chính sách tạo động lực giúp đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã yên tâm công tác khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Đơn cử như Hải Phòng, qua hơn 1 năm thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp cho thấy những hiệu quả rõ rệt bước đầu. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, nhiều xã, phường vẫn đang lúng túng trước thẩm quyền mới, thiếu hụt nhân lực chuyên môn. Đặc biệt việc phân cấp, phân quyền ngày càng được đẩy mạnh, trong khi đội ngũ cán bộ vẫn mỏng, thiếu hụt cả về số lượng lẫn chuyên môn.
Để tạo động lực cho đội ngũ cán bộ, công chức, Hải Phòng đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ thiết thực như chính sách thu hút, trọng dụng người có tài năng, nguồn nhân lực chất lượng cao thành phố Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050; chính sách hỗ trợ đi lại đối với cán bộ, công chức; chính sách quy định mức chi thu nhập tăng thêm cho cán bộ, công chức, viên chức...
Đáng chú ý, tại kỳ họp thường lệ giữa năm 2026 vừa qua, HĐND thành phố đã ban hành nghị quyết hỗ trợ công chức, viên chức làm việc tại bộ phận "một cửa" các cấp. Theo đó, công chức làm việc tại Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố được hỗ trợ 2 triệu đồng/người/tháng; tại trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã được hỗ trợ 1,2 triệu đồng/người/tháng; đồng thời, được hỗ trợ trang phục 3 triệu đồng/người/năm.
Theo ông Trần Văn Thiện, Phó Chánh Văn phòng UBND thành phố, việc ban hành chính sách hỗ trợ rất cần thiết. Ngoài khối lượng công việc lớn, công chức bộ phận "một cửa" thường xuyên làm thêm giờ, làm việc vào thứ bảy, chủ nhật, thậm chí xuống tận thôn, tổ dân phố, hộ gia đình để hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục hành chính. Vì vậy, chính sách hỗ trợ không chỉ góp phần tăng thu nhập mà còn là sự ghi nhận đối với áp lực và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ cấp xã; là động lực để mỗi cán bộ, công chức, viên chức không ngừng nâng cao chất lượng phục vụ người dân.
Chưa kể, chính sách tăng phụ cấp công vụ (Nghị định số 381/2026/NĐ-CP ngày 2/10/2026) vừa qua, đã mang đến niềm vui, động lực cho đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã trên cả nước, góp phần giúp họ yên tâm công tác, nâng cao trách nhiệm phục vụ Nhân dân.
Trong bối cảnh yêu cầu công việc ngày càng cao, hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở không chỉ phụ thuộc vào tổ chức bộ máy mà còn ở chất lượng, tinh thần cống hiến của mỗi cán bộ. Sự quan tâm đúng mức về chế độ, chính sách sẽ tiếp thêm động lực để đội ngũ cán bộ cấp xã nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ, xây dựng chính quyền gần dân, trách nhiệm và hiệu quả.
