An ninh mạng trong kỷ nguyên AI: Thích ứng để phát triển bền vững

Trước thực tiễn đó, nhằm tạo diễn đàn trao đổi giữa cơ quan quản lý, chuyên gia an ninh mạng, tổ chức nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp, sáng 7/4, tại Hà Nội, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia tổ chức hội thảo chuyên đề "Bảo mật trong kỷ nguyên AI - Chiến lược hình thành tương lai số”.

Tại Việt Nam, hành lang pháp lý về an ninh mạng và AI đang được hoàn thiện với Luật An ninh mạng, Chiến lược AI đến năm 2030 và các định hướng quản lý mới. Điểm chung của các chính sách này là nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm an toàn, minh bạch và trách nhiệm giải trình xuyên suốt vòng đời công nghệ, đặc biệt khi AI trở thành một phần quan trọng của hạ tầng số quốc gia.

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Phạm Tiến Dũng, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Phó Chủ tịch Hiệp hội An ninh mạng quốc gia nhận định, AI đã tham gia sâu vào các hoạt động vận hành, từ xử lý dữ liệu đến hỗ trợ ra quyết định, khiến hệ thống công nghệ trở nên liên thông và phức tạp hơn. Điều này đồng nghĩa với việc các điểm yếu bảo mật không còn nằm ở những “lớp ngoài” truyền thống, mà có thể xuất hiện ngay trong chính lõi hệ thống, nơi dữ liệu, thuật toán và hạ tầng tính toán giao thoa.

Chia sẻ tại hội thảo, Đại tá, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) chỉ ra 3 thách thức lớn từ góc độ an ninh quốc gia. Đó là bài toán bảo vệ chủ quyền dữ liệu trong bối cảnh dữ liệu ngày càng trở thành tài sản chiến lược; nguy cơ phụ thuộc vào các nền tảng và công nghệ nước ngoài, đặc biệt khi năng lực tự chủ về AI còn hạn chế và yêu cầu bảo vệ chính các hệ thống AI vốn đang trở thành mục tiêu tấn công mới của tội phạm mạng.

Theo Đại tá Nguyễn Hồng Quân, AI đang định hình không gian an ninh mạng mà cả cấu trúc an ninh quốc gia. Điều này đặt ra yêu cầu phải chủ động nắm bắt, làm chủ và bảo đảm an toàn cho các công nghệ AI nếu muốn duy trì phát triển bền vững trong dài hạn.

Không chỉ ở cấp độ quốc gia, vấn đề an ninh mạng trong kỷ nguyên AI cũng đặt ra yêu cầu thay đổi cách tiếp cận đối với doanh nghiệp. Tại sự kiện, Check Point (doanh nghiệp hàng đầu toàn cầu về an ninh mạng) tham gia với vai trò đối tác chuyên môn, chia sẻ góc nhìn quốc tế về an ninh mạng trong kỷ nguyên AI, bà Ruma Balasubramanian, Chủ tịch Check Point Software Technologies khu vực châu Á - Thái Bình Dương và Nhật Bản cho rằng, AI đang đồng thời tạo ra động lực đổi mới nhưng cũng làm gia tăng các rủi ro an ninh mạng với mức độ tinh vi hơn.

Theo đó, cách tiếp cận bảo mật được đề xuất tập trung vào 3 trụ cột gồm hiển thị, quản trị và phòng ngừa trên toàn bộ hệ sinh thái AI. Đây là sự chuyển dịch từ mô hình phản ứng sang mô hình chủ động, trong đó doanh nghiệp cần có khả năng quan sát, kiểm soát và dự báo rủi ro xuyên suốt toàn bộ vòng đời của hệ thống. Với các doanh nghiệp đang quan tâm đến việc xây dựng hạ tầng AI riêng nhằm đáp ứng yêu cầu về chủ quyền dữ liệu, Check Point đề xuất cách tiếp cận thông qua mô hình "AI Factory Security Blueprint". Đây là kiến trúc tham chiếu giúp kiểm soát rủi ro xuyên suốt từ hạ tầng GPU đến các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM).

Cùng với đó, nền tảng “AI Defense Plane” được Check Point giới thiệu như một giải pháp bảo mật toàn diện cho cả ứng dụng và hạ tầng AI, với khả năng phòng thủ đa lớp trước các rủi ro mới như tấn công chèn lệnh, rò rỉ dữ liệu hay hành vi độc hại từ các tác nhân AI, giúp doanh nghiệp triển khai AI an toàn và tuân thủ.

Các phiên thảo luận tại hội thảo với sự tham gia của đại diện các cơ quan quản lý, chuyên gia an ninh mạng, tổ chức nghiên cứu, doanh nghiệp NCA đã làm rõ những tác động của AI đối với an ninh mạng, chia sẻ tri thức, kinh nghiệm và giải pháp công nghệ, hướng tới mục tiêu nâng cao năng lực nguồn nhân lực an toàn thông tin, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của quá trình chuyển đổi số và ứng dụng AI trong thực tiễn Việt Nam./.

Hoàng Vân