Đánh thức tiềm năng kinh tế biển
Với không gian biển rộng lớn, Việt Nam có nhiều dư địa để phát triển đồng thời các lĩnh vực từ khai thác tài nguyên, thủy sản, vận tải biển đến năng lượng và dịch vụ ngoài khơi. Nghị quyết số 20-NQ/TW về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực để các ngành kinh tế biển phát triển đồng bộ, hiệu quả và gắn kết chặt chẽ hơn.
Trong bức tranh đó, dầu khí không chỉ tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong bảo đảm an ninh năng lượng mà còn sở hữu nhiều lợi thế về hạ tầng, công nghệ, nhân lực và kinh nghiệm hoạt động ngoài khơi, có thể trở thành nền tảng hỗ trợ phát triển những lĩnh vực năng lượng mới như điện gió ngoài khơi và các dạng năng lượng biển trong tương lai.
Nghị quyết số 20-NQ/TW nêu rõ, xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh là nhiệm vụ chiến lược của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và cả hệ thống chính trị; là quyền lợi, trách nhiệm và nghĩa vụ của mọi tổ chức, doanh nghiệp và người dân; bảo đảm đặt dưới sự lãnh đạo toàn diện của Đảng, sự quản lý, điều hành thống nhất của Nhà nước và sự tham gia tích cực, có trách nhiệm của các chủ thể trong xã hội. Phát huy mạnh mẽ tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường, khát vọng vươn ra biển lớn; đề cao vai trò trung tâm của nhân dân và doanh nghiệp trong phát triển kinh tế biển, gắn với bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo.
TS. Nguyễn Quốc Thập, Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam.
Về mục tiêu tổng quát, theo Nghị quyết số 20-NQ/TW, xây dựng nền tảng vững chắc để Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh. Hình thành hệ thống quản trị biển quốc gia hiện đại, thống nhất, đồng bộ, dựa trên khoa học, công nghệ, dữ liệu số; quản lý, khai thác, sử dụng hiệu quả, bền vững tài nguyên và không gian biển; từng bước làm chủ biển xa, biển sâu và các không gian phát triển mới trên biển; bảo vệ môi trường, bảo tồn và phục hồi hệ sinh thái biển.
Kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao. Đời sống nhân dân vùng ven biển, hải đảo được nâng cao; văn hoá biển được gìn giữ và phát huy. Quốc phòng, an ninh, chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán quốc gia trên biển được giữ vững; vị thế, uy tín và vai trò của Việt Nam được nâng cao.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, TS. Nguyễn Quốc Thập, Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam cho biết, Nghị quyết số 20-NQ/TW là nghị quyết tiếp theo trong định hướng phát triển kinh tế biển của Việt Nam. “Chúng tôi cho rằng nghị quyết này ra đời trong bối cảnh Việt Nam đang cần có sự phát triển đồng bộ và mạnh mẽ hơn”, TS. Nguyễn Quốc Thập nhấn mạnh.
Theo Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam, kinh tế biển cũng cần được hiểu là một tổ hợp gồm nhiều lĩnh vực kinh tế khác nhau. Nếu phát huy, khai thác một cách đồng bộ và phù hợp thì sẽ có cơ hội phát triển mạnh các ngành kinh tế biển, từ thủy, hải sản, đánh bắt đến khai thác dầu khí, cũng như những tiềm năng mà chúng ta đang nhìn nhận như điện gió ngoài khơi, năng lượng sóng biển và thủy triều trong tương lai.
“Đó là những lĩnh vực mà chúng tôi rất kỳ vọng, với Nghị quyết số 20-NQ/TW, các ngành kinh tế biển của Việt Nam sẽ có cơ hội phát triển một cách đồng bộ và hiệu quả hơn”, TS. Nguyễn Quốc Thập cho hay.
Mở dư địa từ hạ tầng ngoài khơi
Cũng theo lãnh đạo Hội Dầu khí Việt Nam, ngành dầu khí đã và đang đóng vai trò rất quan trọng trong kinh tế biển của Việt Nam. Trong thời gian tới, định hướng rất quan trọng là phát triển điện gió ngoài khơi và năng lượng tái tạo. Chúng tôi cho rằng ngành dầu khí đang có những điều kiện rất thuận lợi để tham gia vào quá trình này.
Các nhà đầu tư, các chủ mỏ và các đơn vị vận hành công trình dầu khí hiện nay có những thế mạnh nhất định về hiểu biết, kinh nghiệm làm việc với các công trình ngoài khơi, đồng thời đã quen với điều kiện khí hậu, sóng biển.
Nghị quyết số 20-NQ/TW mở ra cơ hội phát huy hạ tầng dầu khí ngoài khơi, kết nối các nguồn lực hiện có.
“Nếu tiếp tục đầu tư theo hướng tận dụng các nguồn tài nguyên như điện gió, điện mặt trời, năng lượng sóng biển thì có thể nâng cao hiệu quả sử dụng hạ tầng hiện có. Đồng thời lấy đó làm căn cứ để phát triển các hoạt động dịch vụ và hậu cần phục vụ những loại hình năng lượng mới. Đây sẽ là một hướng đi rất tốt”, TS. Nguyễn Quốc Thập chỉ ra.
Liên quan tới hạ tầng hiện hữu của ngành dầu khí có thể được tận dụng để phục vụ các ngành năng lượng mới, đại diện Hội Dầu khí Việt Nam cho rằng, đối với hạ tầng dầu khí, có thể đề cập đến hai nhóm chính.
Nhóm thứ nhất, và cũng là quan trọng nhất, là nguồn lực cũng như năng lực của ngành dầu khí trong xây dựng công trình, quản trị và tổ chức các hoạt động trên biển. Đây là nguồn lực rất quan trọng.
Nhóm thứ hai là hệ thống hạ tầng, các công trình hiện có ngoài khơi. “Chúng ta có thể tận dụng những hạng mục này để phục vụ công tác khảo sát, quan trắc trong một thời gian dài, liên tục. Nếu không tận dụng thì sẽ phải đầu tư mới, trong khi đây là những hạ tầng đã có sẵn”, TS. Nguyễn Quốc Thập nêu rõ.
Cũng theo Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam, về lâu dài có thể tính đến việc dùng chung, khai thác chung những thế mạnh của hệ thống hạ tầng này. Ví dụ, trong thời gian tới, các nhà đầu tư và chủ công trình có thể tính đến phương án sử dụng điện phục vụ hoạt động chung, cũng như phối hợp cung cấp các dịch vụ hậu cần trên cơ sở bên nào có thế mạnh và điều kiện thuận lợi hơn thì phát huy thế mạnh đó.
Dư địa phát triển kinh tế biển của Việt Nam không chỉ nằm ở việc mở thêm những lĩnh vực mới, mà còn ở khả năng kết nối và phát huy hiệu quả những nguồn lực đã được tích lũy qua nhiều năm. Với hệ thống hạ tầng ngoài khơi, đội ngũ nhân lực giàu kinh nghiệm cùng năng lực tổ chức các hoạt động trên biển, ngành dầu khí có nhiều điều kiện để tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong không gian kinh tế biển, đồng thời mở rộng sang những lĩnh vực năng lượng mới.
Khi hạ tầng, công nghệ, dịch vụ và kinh nghiệm của ngành dầu khí được tận dụng hiệu quả cho điện gió ngoài khơi, năng lượng biển và các hoạt động dịch vụ liên quan, giá trị của mỗi công trình trên biển sẽ không còn giới hạn trong một lĩnh vực riêng lẻ. Đây cũng là hướng đi góp phần hiện thực hóa tinh thần Nghị quyết số 20-NQ/TW, khai thác hiệu quả tiềm năng biển, hình thành những động lực tăng trưởng mới và từng bước đưa Việt Nam tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành quốc gia biển mạnh.
Với Nghị quyết số 20-NQ/TW, Việt Nam đặt mục tiêu cao hơn là xây dựng quốc gia biển mạnh dựa trên nền quản trị hiện đại, khai thác hiệu quả các lợi thế của biển và từng bước làm chủ những không gian phát triển mới trên biển.
