Phát biểu khai mạc hội nghị, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, hội nghị được tổ chức trong bối cảnh Việt Nam đang tích cực chuẩn bị triển khai chương trình điện hạt nhân, đầu tư xây dựng lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu mới, đồng thời tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình trong nhiều lĩnh vực kinh tế - xã hội.
Theo Bộ trưởng, hội nghị là diễn đàn quan trọng để các cơ quan quản lý, địa phương, chuyên gia, tổ chức quốc tế, cơ sở bức xạ và cơ sở hạt nhân cùng đánh giá thực trạng công tác quản lý nhà nước về an toàn bức xạ và hạt nhân; trao đổi kinh nghiệm, nhận diện những khó khăn, vướng mắc, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm an toàn, an ninh trong các hoạt động năng lượng nguyên tử.
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân phát biểu khai mạc Hội nghị Pháp quy hạt nhân toàn quốc lần thứ VII. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ)
Bộ trưởng Vũ Hải Quân đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận ba nội dung trọng tâm:
Thứ nhất, đánh giá việc tổ chức thi hành pháp luật về năng lượng nguyên tử; làm rõ kết quả, khó khăn, vướng mắc và đề xuất hoàn thiện chính sách, pháp luật.
Thứ hai, đề xuất giải pháp nâng cao năng lực cơ quan an toàn bức xạ hạt nhân quốc gia về tổ chức, nhân lực, kỹ thuật, chuyển đổi số và hợp tác quốc tế; đặc biệt chú trọng đào tạo, phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình điện hạt nhân.
Thứ ba, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan quản lý địa phương, cơ sở bức xạ, cơ sở hạt nhân và các tổ chức quốc tế; xây dựng văn hóa an toàn hạt nhân, an ninh hạt nhân và thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ thanh tra, thanh sát hạt nhân.
Bộ trưởng nhấn mạnh, Việt Nam triển khai chương trình điện hạt nhân và phát triển các ứng dụng năng lượng nguyên tử là một nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược lâu dài, liên quan trực tiếp đến an ninh năng lượng, năng lực khoa học và công nghệ, chất lượng tăng trưởng và vị thế quốc gia.
Để thực hiện thành công nhiệm vụ này, Việt Nam cần một tầm nhìn dài hạn, một hệ thống pháp luật đồng bộ, một cơ quan pháp quy mạnh, một đội ngũ chuyên gia có năng lực và một nền văn hóa an toàn được hình thành vững chắc trong mọi cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan.
Thông tin về định hướng công tác pháp quy hạt nhân giai đoạn 2026 - 2035, Cục trưởng Cục An toàn bức xạ và hạt nhân Nguyễn Hoàng Linh cho biết, nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng cơ quan pháp quy hiện đại, đủ năng lực quản lý toàn bộ vòng đời các dự án điện hạt nhân; trong đó phát triển nguồn nhân lực được xác định là yếu tố then chốt để thực hiện công tác thẩm định, cấp phép và giám sát các công nghệ điện hạt nhân thế hệ mới.
Theo định hướng, giai đoạn 2026 - 2035 sẽ tập trung triển khai Chiến lược phát triển năng lượng nguyên tử; hoàn thiện thể chế và hành lang pháp lý; xây dựng hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn; hiện đại hóa cơ quan an toàn bức xạ và hạt nhân quốc gia; tăng cường phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương; mở rộng hợp tác quốc tế và phát triển nguồn nhân lực.
Đối với công tác xây dựng cơ quan pháp quy, Cục An toàn bức xạ và hạt nhân đặt mục tiêu kiện toàn tổ chức, hiện đại hóa công tác quản lý thông qua nền tảng số và hệ thống cảnh báo sớm; nâng cao năng lực thẩm định, thanh tra, kiểm tra, giám sát toàn bộ vòng đời dự án điện hạt nhân, đồng thời hình thành mạng lưới tổ chức hỗ trợ kỹ thuật trong và ngoài nước.
Trong giai đoạn tới, Cục cũng xây dựng kế hoạch đào tạo nguồn nhân lực với các chương trình trọng điểm trong nước và quốc tế, tập trung vào hệ thống pháp quy, an toàn hạt nhân, đánh giá địa điểm, hồ sơ an toàn nhà máy điện hạt nhân và các chuyên ngành kỹ thuật chuyên sâu.
Hội nghị Pháp quy hạt nhân toàn quốc lần thứ VII diễn ra trong hai ngày 30 và 31/7 với sự tham dự của hơn 400 đại biểu đến từ các Bộ, ngành, địa phương, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp, các cơ sở bức xạ, cơ sở hạt nhân cùng các chuyên gia của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) và nhiều tổ chức quốc tế. Hội nghị được kỳ vọng sẽ góp phần hoàn thiện hệ thống pháp quy, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về an toàn bức xạ và hạt nhân, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.
Lan Anh
