Thương vụ Việt Nam tại Cộng hòa Liên bang Đức cho biết, Ủy ban châu Âu (EC) công bố kế hoạch điện khí hóa (Electrification Action Plan), hướng tới mục tiêu đưa châu Âu trở thành "lục địa vận hành bằng điện" đầu tiên trên thế giới, thông qua việc đẩy nhanh quá trình chuyển đổi từ nhiên liệu hóa thạch sang sử dụng điện sạch trong các lĩnh vực công nghiệp, giao thông và xây dựng.
Kế hoạch đặt mục tiêu nâng tỷ lệ điện trong tổng tiêu thụ năng lượng cuối cùng của EU lên khoảng 46% vào năm 2040. Theo ước tính của Ủy ban châu Âu, nếu đạt được mục tiêu này, EU có thể giảm khoảng 260 tỷ euro chi phí nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch mỗi năm, đồng thời nâng cao tính tự chủ chiến lược và khả năng cạnh tranh của nền kinh tế châu Âu.
Ủy ban châu Âu công bố kế hoạch điện khí hóa, kéo theo nhu cầu tăng nhập khẩu linh kiện, thiết bị điện tử, năng lượng tái tạo, hệ thống lưu trữ điện
Kế hoạch đặt ra 6 nhóm giải pháp trọng tâm gồm:
Giảm chi phí sử dụng điện: EC đề xuất cho phép các quốc gia thành viên giảm phí truyền tải điện đối với một số nhóm khách hàng, giảm thuế đối với các ngành sử dụng nhiều năng lượng và điều chỉnh chính sách thuế để điện không bị đánh thuế cao hơn nhiên liệu hóa thạch. Đồng thời, triển khai công tơ điện thông minh nhằm giúp người tiêu dùng tối ưu hóa chi phí sử dụng điện.
Hiện đại hóa hạ tầng điện: tăng tốc đầu tư vào lưới điện, phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng, thúc đẩy ứng dụng công nghệ số trong quản lý điện và khuyến khích tiêu thụ điện linh hoạt theo thời gian thực. Việc tích hợp pin lưu trữ, xe điện, bơm nhiệt và các thiết bị thông minh vào hệ thống điện sẽ giúp giảm áp lực đầu tư mới và nâng cao hiệu quả vận hành lưới điện.
Thúc đẩy điện khí hóa ngành công nghiệp: kế hoạch tập trung hỗ trợ doanh nghiệp thay thế các quy trình sử dụng nhiên liệu hóa thạch bằng công nghệ điện, đặc biệt trong những ngành tiêu thụ nhiều năng lượng như thép, xi măng, hóa chất, thủy tinh, giấy và gốm sứ. Nguồn hỗ trợ sẽ được huy động từ các công cụ tài chính của EU, bao gồm Quỹ ETS và các chương trình đầu tư cho chuyển đổi công nghiệp sạch.
Đẩy nhanh điện hóa giao thông: phát triển xe điện thông qua các chính sách ưu đãi thuế, mở rộng hạ tầng sạc và tăng tỷ lệ phương tiện không phát thải trong mua sắm công. Bên cạnh đó, kế hoạch cũng hỗ trợ phát triển hạ tầng sạc cho xe tải điện, điện khí hóa cảng biển và triển khai các chương trình thí điểm trong lĩnh vực hàng không điện.
Huy động các công cụ tài chính: EC khuyến khích các quốc gia thành viên áp dụng các chính sách tài chính nhằm giảm chi phí đầu tư ban đầu cho quá trình điện khí hóa, bao gồm giảm thuế giá trị gia tăng đối với xe điện, bơm nhiệt, pin lưu trữ và các thiết bị điện hóa; đồng thời sử dụng Quỹ Khí hậu xã hội (Social Climate Fund) để hỗ trợ hộ gia đình và doanh nghiệp đầu tư công nghệ sạch.
Phát triển chuỗi cung ứng công nghệ sạch: xây dựng năng lực sản xuất trong nội khối đối với các công nghệ chiến lược như pin, xe điện, bơm nhiệt, thiết bị điện, hệ thống lưu trữ năng lượng và công nghệ quản lý điện thông minh.
Theo Thương vụ Việt Nam tại Cộng hòa Liên bang Đức, Đức đóng vai trò trung tâm và dẫn dắt trong kế hoạch điện khí hóa của EU. Đối với doanh nghiệp Việt Nam, vai trò trung tâm của Đức đồng nghĩa với việc Đức sẽ là cửa ngõ quan trọng để tham gia chuỗi cung ứng phục vụ quá trình điện khí hóa của EU. Nhu cầu nhập khẩu linh kiện, thiết bị và vật liệu phục vụ các ngành công nghiệp xanh dự kiến sẽ tập trung mạnh tại Đức, đặc biệt trong các lĩnh vực: thiết bị điện và điện tử; cáp điện và dây dẫn; linh kiện cơ khí chính xác; thiết bị cho năng lượng tái tạo; pin và hệ thống lưu trữ năng lượng; công nghệ tự động hóa và điều khiển.
Tuy nhiên, các doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam thuộc các ngành sử dụng nhiều năng lượng như thép, xi măng, hóa chất, vật liệu xây dựng và cơ khí sẽ phải đối mặt với yêu cầu ngày càng cao về giảm phát thải, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường của EU. Xu hướng điện khí hóa cũng sẽ được triển khai song song với việc hoàn thiện cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM), cải cách hệ thống mua bán phát thải (EU ETS) và các chính sách công nghiệp xanh khác, tạo nên một khuôn khổ quản lý chặt chẽ hơn đối với hàng hóa nhập khẩu vào thị trường EU.
Lan Anh
