Ngày 12/5, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Chương trình Hợp tác đối tác năng lượng Việt Nam - Đan Mạch giai đoạn 2020 - 2050 (DEPP3), Cục Điện lực (Bộ Công Thương) phối hợp với Cục Năng lượng Đan Mạch tổ chức Lễ công bố bộ Cẩm nang công nghệ ngành điện Việt Nam năm 2026.
Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng ngày càng gia tăng cùng với mục tiêu chuyển dịch sang hệ thống năng lượng phát thải thấp và bền vững, việc xây dựng một nền tảng thông tin đáng tin cậy, minh bạch và có hệ thống về các công nghệ năng lượng trở nên đặc biệt quan trọng. Bộ Cẩm nang công nghệ ngành điện Việt Nam được phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu đó, cung cấp cơ sở dữ liệu toàn diện phục vụ cho công tác quy hoạch, phân tích và ra quyết định trong lĩnh vực năng lượng.
Phát biểu tại lễ công bố, Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương) Trịnh Quốc Vũ cho biết, với quy mô dân số hơn 100 triệu người và tốc độ tăng trưởng kinh tế cao trong nhiều năm qua, nhu cầu năng lượng và điện năng của Việt Nam dự báo tiếp tục tăng mạnh trong thời gian tới nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.
Theo Điều chỉnh Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 (Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII), trong giai đoạn 2026 - 2030, với mục tiêu tăng trưởng kinh tế khoảng 10%/năm, nhu cầu điện năng được dự báo tăng xấp xỉ 12%/năm. Trong khi đó, Việt Nam cũng đang đẩy mạnh quá trình chuyển dịch năng lượng nhằm thực hiện cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 được đưa ra tại Hội nghị COP26.
Bộ Cẩm nang công nghệ ngành điện Việt Nam gồm Cẩm nang công nghệ sản xuất điện; Cẩm nang công nghệ lưu trữ năng lượng, nhiên liệu tái tạo và chuyển đổi điện năng sang các dạng năng lượng khác (Power-to-X) cùng Cẩm nang công nghệ truyền tải và vận chuyển năng lượng
Ông Trịnh Quốc Vũ nhấn mạnh, trong khuôn khổ chương trình DEPP3 do Chính phủ Đan Mạch tài trợ, hai bên đang triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ kỹ thuật nhằm nâng cao năng lực quy hoạch năng lượng dài hạn cho Việt Nam, trong đó có xây dựng cơ sở dữ liệu, mô hình hóa các kịch bản năng lượng và hỗ trợ phát triển điện gió ngoài khơi.
Theo ban tổ chức, đây là lần xuất bản thứ ba của bộ Cẩm nang công nghệ ngành điện Việt Nam với việc cập nhật và bổ sung hai ấn bản quan trọng là Cẩm nang công nghệ sản xuất điện Việt Nam và Cẩm nang công nghệ lưu trữ năng lượng và nhiên liệu tái tạo (Power-to-X) Việt Nam. Đồng thời, bộ tài liệu được mở rộng với một ấn bản hoàn toàn mới – Cẩm nang công nghệ truyền tải và vận chuyển năng lượng Việt Nam, hoàn thiện bức tranh tổng thể của hệ thống năng lượng từ sản xuất, lưu trữ đến vận chuyển.
Ba cuốn cẩm nang tạo thành một hệ thống tài liệu thống nhất, phản ánh đầy đủ chuỗi giá trị của ngành năng lượng hiện đại. Mỗi công nghệ trong các cẩm nang đều được trình bày theo một cấu trúc thống nhất, bao gồm mô tả kỹ thuật, các thành phần chính, đầu vào – đầu ra, cân bằng năng lượng, ưu nhược điểm, yêu cầu không gian, tác động môi trường và triển vọng phát triển. Cách tiếp cận này giúp đảm bảo tính nhất quán trong so sánh giữa các công nghệ, đồng thời hỗ trợ người sử dụng đưa ra các quyết định dựa trên bằng chứng.
Một nguyên tắc quan trọng trong quá trình xây dựng bộ cẩm nang là ưu tiên sử dụng các nguồn dữ liệu công khai, minh bạch và đã được kiểm chứng, kết hợp với ý kiến chuyên gia trong các trường hợp cần thiết. Điều này giúp đảm bảo tính nhất quán và độ tin cậy của các số liệu, ngay cả khi tồn tại sự khác biệt giữa các dự án thực tế do điều kiện triển khai khác nhau.
Không chỉ là tài liệu tham khảo, bộ Cẩm nang còn hướng tới trở thành một công cụ hỗ trợ ra quyết định cho các cơ quan quản lý, nhà đầu tư, chuyên gia và các tổ chức nghiên cứu. Các thông tin được cung cấp có thể được sử dụng làm đầu vào cho quy hoạch điện, đánh giá dự án đầu tư, phân tích chính sách và đào tạo trong lĩnh vực năng lượng.
Trong dài hạn, bộ Cẩm nang công nghệ ngành điện Việt Nam đóng vai trò như một nền tảng tri thức chung, góp phần thúc đẩy các quyết định dựa trên dữ liệu, nâng cao chất lượng quy hoạch và hỗ trợ quá trình chuyển đổi sang hệ thống năng lượng bền vững, hiệu quả và linh hoạt hơn.
Lan Anh
