Sở Nông nghiệp và Môi trường là đơn vị được UBND tỉnh Phú Thọ giao chủ trì triển khai các hoạt động liên quan tới kế hoạch cấp nước an toàn và chống thất thoát, thất thu nước sạch tại khu vực nông thôn. Ảnh: TM
UBND tỉnh Phú Thọ đã phê duyệt kế hoạch cấp nước an toàn theo hướng dẫn về xây dựng kế hoạch cấp nước an toàn khu vực nông thôn cấp tỉnh và kiểm tra, đánh giá độc lập kế hoạch cấp nước an toàn khu vực nông thôn của Cục quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Tỉ lệ nước sạch tăng trưởng song song với áp lực xử lý rủi ro nguồn nước
Toàn tỉnh Phú Thọ hiện có 592 công trình cấp nước sạch nông thôn (trong đó khu vực Phú Thọ có 203 công trình, Vĩnh Phúc có 47 công trình và Hòa Bình có 342 công trình).
Đến hết năm 2025, tỷ lệ người dân nông thôn được sử dụng nước hợp vệ sinh đạt khoảng 98,33%, trong đó tỷ lệ sử dụng nước sạch đáp ứng quy chuẩn đạt khoảng 58,61%.
Tính đến năm 2026, các chỉ tiêu này dự kiến nâng lên lần lượt là 98,73% và 60%.
Trong tổng số 592 công trình, có 185 công trình đang hoạt động (chiếm 31,25%) và 407 công trình ngừng hoạt động (chiếm 68,75%). Đáng chú ý, có 91 công trình đang hoạt động sở hữu công suất từ 100 m³/ngày đêm trở lên.
Mặc dù cơ bản đáp ứng nhu cầu cấp nước sạch ở khu vực nông thôn, tuy nhiên hệ thống công trình cấp nước sạch còn tồn tại những nguy hại, rủi ro.
Tình trạng xả thải xuống hệ thống kênh tiêu cùng sự xuất hiện của các bãi tập kết rác thải đã làm chất lượng nước suy giảm, gia tăng độ cứng và gây ô nhiễm hữu cơ.
Bên cạnh đó, trữ lượng nước đối mặt với nguy cơ cạn kiệt do mực nước ngầm sụt giảm và nguồn nước đầu nguồn bị khai thác bừa bãi.
Tác động của biến đổi khí hậu, hiện tượng thời tiết cực đoan cùng hệ thống cấp nước thiếu đồng bộ, công nghệ xử lý chưa đảm bảo cũng là những thách thức lớn đối với hạ tầng cấp nước địa phương.
Một hệ thống kênh tiêu trên địa bàn xã Tề Lỗ, Phú Thọ. Ảnh: TM
Chuẩn hóa quản lý, tăng thanh tra, kiểm tra để nâng cao chất lượng
Trước thực trạng trên, UBND tỉnh Phú Thọ ban hành Kế hoạch cấp nước an toàn khu vực nông thôn giai đoạn 2026 - 2030, đặt mục tiêu đến năm 2030 có trên 95% dân số nông thôn sử dụng nước sạch đáp ứng quy chuẩn và trên 80% công trình cấp nước tập trung nông thôn thực hiện cấp nước an toàn.
Để hoàn thành mục tiêu này, Phú Thọ tập trung ưu tiên 42 công trình cấp nước sạch khu vực nông thôn có công suất từ 100 m³/ngày đêm trở lên triển khai ngay trong giai đoạn 2026 - 2030 và tiếp tục rà soát, hướng dẫn 49 công trình còn lại lập và thực hiện kế hoạch theo lộ trình.
Lãnh đạo tỉnh Phú Thọ yêu cầu thành lập ban chỉ đạo cấp nước an toàn và chống thất thoát, thất thu nước sạch tại các đơn vị cấp nước và chủ động kiểm tra chất lượng nước, xây dựng quy trình ứng phó rủi ro.
Ở góc độ quản lý nhà nước, UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra việc tuân thủ quy định pháp luật trong khai thác, sử dụng tài nguyên nước và giám sát chất lượng nguồn nước.
Cơ quan chức năng sẽ kiên quyết xử lý các vi phạm về hành lang bảo vệ nguồn nước, hành vi xả thải gây ô nhiễm và rà soát, lập phương án tìm kiếm nguồn nước thay thế khi xảy ra sự cố.
Song song đó, Sở Y tế chịu trách nhiệm tham mưu ban hành quy chuẩn kỹ thuật địa phương về chất lượng nước sạch sinh hoạt, tăng cường ngoại kiểm, kiểm tra, giám sát và cảnh báo kịp thời cho người dân về các khu vực có nguồn nước bị ô nhiễm, không đảm bảo cho sức khỏe.
UBND xã, phường có trách nhiệm phối hợp với các sở, ngành, cơ quan, đơn vị kiểm tra, xử lý vi phạm về môi trường nhằm bảo vệ nguồn nước; xử lý hành vi lấn chiếm hành lang bảo vệ nguồn nước, hành lang bảo vệ hệ thống đường ống cấp nước và trường hợp phá hoại công trình cấp nước.
Việc phê duyệt và triển khai đồng bộ Kế hoạch cấp nước an toàn giai đoạn 2026 - 2030 là bước đi chiến lược nhằm khắc phục triệt để các rủi ro từ nguồn nước đến hệ thống phân phối.
Sự phối hợp chặt chẽ giữa các sở, ngành, chính quyền địa phương và đơn vị vận hành không chỉ giúp tối ưu hóa hạ tầng kỹ thuật, nâng cao chất lượng dịch vụ cung cấp nước sạch mà còn tạo nền tảng vững chắc để bảo vệ sức khỏe Nhân dân, hướng tới mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại khu vực nông thôn Phú Thọ.
