9 tháng năm 2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp nhận 1.160 đơn thư. Ảnh: Hải Hà
Nội dung đơn thư đa dạng
Theo báo cáo của Bộ GD&ĐT, 9 tháng, đơn vị đã tiếp nhận và phân loại tổng cộng 1.160 đơn. Qua rà soát, có 232 đơn thuộc thẩm quyền xem xét, giải quyết của Bộ và 928 đơn không thuộc thẩm quyền.
Đối với đơn không thuộc thẩm quyền, Bộ đã chuyển đến cơ quan có thẩm quyền giải quyết hoặc hướng dẫn công dân theo quy định.
Theo Bộ GD&ĐT, nội dung các phản ánh, kiến nghị của công dân khá đa dạng, tập trung vào chế độ chính sách, quản lý tài chính, sử dụng tài sản công, đào tạo, tuyển sinh, học thuật và tổ chức cán bộ.
Bên cạnh đó, người dân phản ánh về các khoản thu ngoài quy định, quỹ phụ huynh thiếu minh bạch, giáo viên ứng xử thiếu công bằng, dạy thêm học thêm trái quy định, điều kiện an toàn trường học…
Đến nay, Bộ đã phân loại và xem xét xử lý 1.160 đơn; các đơn có nội dung kiến nghị, phản ánh, trong đó, 4 vụ việc tiếp nhận nhiều đơn, thuộc thẩm quyền giải quyết của Bộ GD&ĐT liên quan đến các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp; 3 vụ việc đã được xử lý; 1 vụ việc đang xác minh.
Theo Bộ GD&ĐT, trong kỳ báo cáo, số lượng đơn thư gửi đến Bộ khá lớn. Phân tích lý do, Bộ GD&ĐT chỉ ra 3 nhóm nguyên nhân chính.
Đầu tiên là về cơ chế, chính sách, pháp luật còn có chỗ chưa đồng bộ, các luật chuyên ngành chồng chéo, gây lúng túng khi áp dụng.
Ngoài ra, ở một số nơi, quyết định hành chính được ban hành chủ quan, thiếu chặt chẽ về trình tự, thủ tục hoặc thiếu cơ sở pháp lý. Một bộ phận người đứng đầu chưa sâu sát, giải quyết vụ việc “nửa vời”, không dứt điểm, khiến mâu thuẫn kéo dài, dẫn đến khiếu nại vượt cấp…
Về phía người dân, vẫn còn một bộ phận chưa hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình, có tâm lý đám đông, dễ bị kích động, lôi kéo. Hệ quả là nhiều vụ việc dù thuộc thẩm quyền giải quyết của địa phương nhưng người dân vẫn mang tâm lý e ngại, muốn gửi đơn vượt cấp lên Bộ và các cơ quan Trung ương.
Không phát sinh đoàn đông người
Theo báo cáo, trong kỳ, tại Bộ không phát sinh đoàn đông người hay điểm nóng; không có vụ việc mất an ninh trật tự tại trụ sở. Sau mỗi kỳ tiếp công dân của Bộ trưởng, Bộ đều ra thông báo kết quả gửi người dân.
Bên cạnh đó, Bộ cũng không nhận được phản ánh nào về việc người tố cáo bị trả thù, trù dập.
Qua giải quyết đơn cho thấy, nhiều đơn ghi là “khiếu nại” hoặc “tố cáo”, nhưng nội dung thực chất chỉ là kiến nghị, phản ánh. Trong 87 lượt công dân đến trụ sở Bộ, tất cả đều là kiến nghị, phản ánh; không có vụ khiếu nại hay tố cáo nào.
Tuy vậy, theo Bộ GD&ĐT, qua thực tiễn thực hiện công tác tiếp công dân, giải quyết đơn thư cho thấy một số khó khăn, vướng mắc.
Đơn cử như thời hạn 10 ngày làm việc để xem xét điều kiện thụ lý khiếu nại, tố cáo là quá ngắn với những vụ việc phức tạp. Do vậy, cơ quan giải quyết dễ rơi vào nguy cơ chính mình bị tố cáo vì chậm thời hạn.
Thực tế hiện nay cũng cho thấy, các trường mầm non, tiểu học, THCS, THPT công lập không có vị trí việc làm chuyên trách tiếp công dân. Vì thế, quy định tại điểm c khoản 1 Điều 4 Nghị định 64/2014/NĐ-CP buộc người đứng đầu đơn vị sự nghiệp phải phân công viên chức tiếp công dân thường xuyên là chưa phù hợp với các trường.
Từ những vướng mắc trên, Bộ GD&ĐT kiến nghị, Thanh tra Chính phủ ban hành văn bản quy định cụ thể trách nhiệm phối hợp giữa các cấp, các ngành đối với vụ việc liên quan đến nhiều cơ quan và vụ việc kéo dài.
Bộ cũng đề nghị triển khai tiếp nhận, quản lý đơn qua hệ thống cơ sở dữ liệu điện tử để thuận lợi trong theo dõi và xử lý đơn..
Thời gian tới, Bộ hoàn thiện thông tư hướng dẫn công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo trong toàn ngành. Đồng thời, tiếp tục gắn trách nhiệm của người đứng đầu, kiện toàn nhân sự, tập huấn nghiệp vụ và tăng cường kiểm tra việc thực hiện pháp luật tại các đơn vị.
