Hối lộ làm méo mó môi trường y tế

Sau nhiều ngày xét xử, TAND Hà Nội đã tuyên những bản án nghiêm khắc đối với các bị cáo trong vụ đưa, nhận hối lộ và lừa đảo chiếm đoạt tài sản xảy ra tại Công ty Dược Sơn Lâm và Công ty Cổ phần Y Dược LanQ.

Hành vi cấu kết, chi hàng chục tỷ đồng để “mua đường” đưa thuốc vào bệnh viện không chỉ gây thất thoát lớn cho ngân sách mà còn làm méo mó môi trường y tế, buộc phải xử lý nghiêm để giữ kỷ cương pháp luật.

Trục lợi hàng chục tỷ đồng

Bị cáo Nguyễn Mạnh Quyền (SN 1962), Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Y Dược LanQ (gọi tắt: Công ty LanQ) và Phạm Văn Cách (SN 1967), Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Dược Sơn Lâm (Công ty Sơn Lâm) bị truy tố, xét xử về các tội: Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Đưa hối lộ.

Bị cáo Thân Đức Lại, cựu Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang (cũ) và 14 bị cáo là lãnh đạo, cán bộ của các bệnh viện y dược cổ truyền, trung tâm y tế bị xét xử về tội Nhận hối lộ. Các bị cáo còn lại giữ vai trò đồng phạm về các tội danh trên.

Theo cáo trạng, từ năm 2017 - 2023, Công ty Sơn Lâm đã trúng thầu, ký kết, thực hiện 10 hợp đồng cung cấp dược liệu cho Viện Y dược học dân tộc TPHCM, giá trị hơn 232 tỷ đồng.

Để thực hiện việc cung cấp dược liệu, Phạm Văn Cách đã hối lộ các lãnh đạo, nhân viên bệnh viện, trung tâm y tế tại nhiều tỉnh thành trên cả nước.

Khai trước tòa, bị cáo Phạm Văn Cách cho biết, mục đích đưa tiền hối lộ cho các cá nhân là muốn công việc diễn ra thuận lợi. Việc chi “hoa hồng” dựa vào giá thuốc, lợi nhuận từ các hợp đồng dịch vụ.

Trong vụ án này, bị cáo Nguyễn Mạnh Quyền bị cáo buộc nhiều lần chỉ đạo bị cáo Nguyễn Thúy Kim, Kế toán trưởng Công ty LanQ đưa tiền cho bị cáo Thân Đức Lại với số tiền từ 7 triệu đồng - 60 triệu đồng/quý để được tạo điều kiện thuận lợi trong việc giải ngân tiền tạm ứng kinh phí khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế.

Năm 2019, Công ty LanQ ký hợp đồng khám chữa bệnh bảo hiểm y tế với Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang. Bệnh viện Y học cổ truyền LanQ (viết tắt là Bệnh viện LanQ, thuộc sở hữu của Công ty LanQ) được tự tổ chức đấu thầu cung cấp thuốc.

Nguyễn Mạnh Quyền thống nhất với Phạm Văn Cách hỗ trợ hồ sơ cho Công ty LanQ nhằm để Công ty Sơn Lâm trúng thầu với giá cao, thanh toán được nhiều tiền từ Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang.

Hai bên xây dựng giá, kế hoạch lựa chọn nhà thầu, nhờ đối tác tham gia với vai trò “quân xanh, quân đỏ” để Công ty Sơn Lâm trúng thầu. Năm 2020, hai bên ký hợp đồng mua bán thuốc trị giá hơn 54 tỷ đồng, sau đó nâng lên hơn 64,8 tỷ đồng.

Theo hợp đồng, Công ty Sơn Lâm cung cấp toàn bộ vị thuốc cho Công ty LanQ. Tuy nhiên, trên thực tế, Công ty LanQ chỉ mua một số lượng rất ít vị thuốc của Công ty Sơn Lâm, còn lại mua của Công ty Cổ phần Đông dược Hà Nội CQB.

Dù vậy, Công ty Sơn Lâm vẫn xuất hóa đơn bán hàng theo giá trúng thầu, lập phiếu xuất kho, cung cấp bao bì, nhãn mác cho Công ty LanQ để hợp thức đầu vào cho số thuốc mua của Công ty CQB. Công ty Sơn Lâm sẽ được hưởng 18% trên tổng giá trị hóa đơn xuất khống (chưa tính thuế VAT).

Sau khi hợp thức hóa đơn đầu vào thông qua hoạt động khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế, Công ty LanQ làm hồ sơ và đã được thanh toán hơn 40 tỷ đồng từ Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang.

Bản án nghiêm khắc để răn đe

Bị cáo Nguyễn Mạnh Quyền khai nhận, Bảo hiểm xã hội đã tạm ứng cho Công ty LanQ 40 tỷ đồng nhưng thực tế bị cáo mua thuốc nhiều hơn số tiền 54 tỷ đồng.

Liên quan đến số tiền đưa hối lộ hơn 71 tỷ đồng, bị cáo Cách khai là “tiền nhằm đảm bảo tiến độ” để công việc được thuận lợi. Bị cáo Cách chỉ đạo Lê Văn Tình, cựu Phó Tổng Giám đốc Công ty Sơn Lâm thực hiện đưa tiền hối lộ cho lãnh đạo 13 bệnh viện, nhân viên cơ sở y tế.

Ngoài những sai phạm nêu trên, cơ quan điều tra cáo buộc Nguyễn Mạnh Quyền và đồng phạm đã chiếm đoạt hơn 18,1 tỷ đồng từ việc mua, bán thuốc.

Sau 8 ngày xét xử, chiều 3/2, TAND Hà Nội đã tuyên án đối với 23 bị cáo. Trong 18 bị cáo nhận hối lộ của Công ty Sơn Lâm, cơ quan tố tụng cáo buộc Huỳnh Nguyễn Lộc (cựu Viện trưởng Viện Y Dược học dân tộc TPHCM) nhận số tiền nhiều nhất (hơn 47 tỷ đồng). Trong quá trình xét hỏi, tòa cho rằng bị cáo Lộc không thành khẩn khai báo.

Đáng chú ý, bị cáo Trương Thị Thu Hương (cựu Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Thái Nguyên) yêu cầu lãnh đạo Công ty Sơn Lâm chuyển tiền trực tiếp vào tài khoản em gái với nội dung là “đặt cọc” hoặc “cọc mua đất” (nhằm tránh sự phát hiện của cơ quan chức năng).

Theo Hội đồng xét xử, hành vi phạm tội của các bị cáo là nghiêm trọng, cần xử lý nghiêm để răn đe. Hội đồng xét xử đã tuyên phạt bị cáo Nguyễn Mạnh Quyền 19 năm tù; Phạm Văn Cách 15 năm tù; Lê Văn Tình, cựu Phó Giám đốc Công ty Sơn Lâm 10 năm tù.