Hoạt động tiếp công dân định kỳ tại Đắk Lắk góp phần nâng cao hiệu quả giải quyết khiếu nại, tố cáo từ cơ sở. Ảnh: NG
Áp lực lớn từ khiếu nại đất đai
Theo báo cáo của UBND tỉnh Đắk Lắk, trong quý I/2026, các cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh đã tiếp 1.618 lượt công dân với 1.273 vụ việc; tổng số người được tiếp là 1.425 người. Đáng chú ý, có 13 đoàn đông người đến khiếu nại, tố cáo, phản ánh cho thấy tính chất phức tạp của một số vụ việc.
Cùng với đó, toàn tỉnh tiếp nhận 3.125 đơn thư, trong đó có 2.304 đơn thuộc thẩm quyền giải quyết (tương ứng với 2.201 vụ việc). Nội dung khiếu nại, tố cáo tập trung chủ yếu vào lĩnh vực đất đai, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi triển khai các dự án phát triển kinh tế - xã hội.
Chánh Thanh tra tỉnh Đắk Lắk Hồ Duy Thành trực tiếp đối thoại với công dân nhằm tháo gỡ vướng mắc trong liên quan đến đất đai. Ảnh: NG
Thống kê cho thấy, trong tổng số đơn kiến nghị, phản ánh thuộc thẩm quyền, riêng lĩnh vực đất đai chiếm tới 1.566 đơn. Đây tiếp tục là “điểm nóng” quen thuộc, phản ánh những bất cập trong quản lý và thực thi chính sách đất đai tại địa phương.
Bên cạnh đó, các tranh chấp liên quan đến đất đai có nguồn gốc từ các công ty nông, lâm nghiệp, sai sót trong cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hay khiếu nại về cưỡng chế, giải tỏa cũng chiếm tỷ lệ đáng kể. Một số vụ việc có tính lịch sử, kéo dài qua nhiều năm, hồ sơ thất lạc, gây khó khăn cho quá trình xác minh, giải quyết.
Nguyên nhân của tình trạng này được xác định đến từ cả yếu tố khách quan và chủ quan. Về khách quan, hệ thống pháp luật đất đai còn thiếu đồng bộ, thường xuyên thay đổi, nhất là các quy định về giá bồi thường, hỗ trợ. Trong khi đó, nhiều vụ việc tồn tại từ lâu, thiếu hồ sơ pháp lý rõ ràng.
Về chủ quan, quá trình chuyển đổi mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp bước đầu còn lúng túng, một số hồ sơ giải quyết chưa kịp thời; nhận thức pháp luật của một bộ phận người dân còn hạn chế, dẫn đến tình trạng gửi đơn không đúng thẩm quyền hoặc khiếu kiện kéo dài dù đã được giải quyết đúng quy định.
Nâng chất lượng tiếp dân, hướng tới giải quyết dứt điểm
Trước áp lực từ số lượng và tính chất phức tạp của đơn thư, công tác tiếp công dân, xử lý và giải quyết khiếu nại, tố cáo tại Đắk Lắk trong thời gian qua đã có nhiều chuyển biến tích cực.
Trong quý I/2026, lãnh đạo các cấp đã thực hiện 303 lượt tiếp công dân định kỳ và đột xuất, trực tiếp lắng nghe, đối thoại với người dân. Hoạt động này góp phần tháo gỡ nhiều vướng mắc ngay từ cơ sở, hạn chế phát sinh điểm nóng.
Về xử lý đơn thư, trong tổng số 3.125 đơn tiếp nhận, đã xử lý 3.042 đơn. Đối với 137 đơn khiếu nại thuộc thẩm quyền, các cơ quan chức năng đã ban hành 20 quyết định giải quyết, trong đó có 7 vụ việc khiếu nại đúng, 13 vụ việc khiếu nại sai.
Đối với tố cáo, trong 25 đơn thuộc thẩm quyền, đã có 3 kết luận được ban hành, gồm 1 vụ việc tố cáo đúng và 2 vụ việc tố cáo sai. Đáng chú ý, không phát sinh tố cáo tiếp, cho thấy một số vụ việc đã được xử lý dứt điểm ngay từ đầu.
Công tác thi hành quyết định giải quyết khiếu nại, kết luận tố cáo cũng được chú trọng. Trong kỳ, đã thi hành xong 5/7 quyết định khiếu nại và thực hiện đầy đủ 3/3 kết luận tố cáo.
Song song đó, công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực này tiếp tục được tăng cường. Tỉnh Đắk Lắk đã ban hành nhiều kế hoạch, quyết định nhằm hoàn thiện quy trình tiếp công dân, xử lý đơn thư; đồng thời tổ chức 6 lớp tập huấn để nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ.
Việc quán triệt các quy định như Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo cùng các chỉ thị của Trung ương đã góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đặc biệt là người đứng đầu.
Cán bộ tiếp công dân tại Đắk Lắk hướng dẫn người dân thực hiện quy trình khiếu nại, tố cáo theo quy định. Ảnh: NG
Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, vẫn còn những hạn chế cần khắc phục. Một số địa phương còn chậm giải quyết đơn thư; một số vụ việc kéo dài, chưa dứt điểm; công tác tuyên truyền pháp luật chưa thường xuyên, hiệu quả chưa cao. Đặc biệt, năng lực của đội ngũ cán bộ cấp cơ sở còn chưa đồng đều, ảnh hưởng đến chất lượng tham mưu và giải quyết vụ việc.
Dự báo trong thời gian tới, tình hình khiếu nại, tố cáo trên địa bàn tỉnh vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ phức tạp, đặc biệt trong lĩnh vực đất đai khi các dự án phát triển tiếp tục được triển khai. Nguy cơ phát sinh các vụ việc đông người, vượt cấp vẫn hiện hữu nếu không được giải quyết kịp thời ngay từ cơ sở. Bên cạnh đó, các đối tượng xấu có thể lợi dụng tình hình để kích động, gây mất an ninh trật tự.
Trước thực tế đó, UBND tỉnh Đắk Lắk xác định trong quý II/2026 sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp. Trọng tâm là nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu trong tiếp công dân, hạn chế ủy quyền; tăng cường đối thoại trực tiếp để giải quyết dứt điểm ngay từ cơ sở.
Tỉnh Đắk Lắk cũng đặt mục tiêu giải quyết trên 90% các vụ việc khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền; đồng thời đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong thực thi pháp luật.
Một trong những giải pháp quan trọng là ứng dụng hiệu quả cơ sở dữ liệu quốc gia về khiếu nại, tố cáo nhằm nâng cao tính minh bạch, chính xác trong quản lý và xử lý thông tin. Song song đó, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật sẽ được đổi mới về nội dung và hình thức, hướng tới nâng cao nhận thức của người dân.
Ngoài ra, tỉnh Đắk Lắk cũng kiến nghị Thanh tra Chính phủ tiếp tục hoàn thiện hướng dẫn pháp luật, tăng cường tập huấn nghiệp vụ; đồng thời phối hợp xử lý các vụ việc phức tạp, kéo dài, vượt cấp.
Với những giải pháp đồng bộ, quyết liệt, Đắk Lắk đang nỗ lực kiểm soát hiệu quả tình hình khiếu nại, tố cáo, góp phần giữ vững ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
