Sáng 9/4, sau khi nghe tờ trình, báo cáo thẩm tra, Quốc hội thảo luận dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng. Một trong những vấn đề được đại biểu quan tâm là bỏ hay không bỏ quy định chụp ảnh người tham gia giao dịch ký văn bản công chứng trước sự chứng kiến của công chứng viên.
Chính phủ đề xuất bỏ quy định người đi công chứng phải chụp ảnh với công chứng viên
Dự thảo luật trình Quốc hội đề xuất sửa đổi Điều 50 của Luật Công chứng 2024 theo hướng bỏ quy định về việc chụp ảnh người tham gia giao dịch ký văn bản công chứng trước sự chứng kiến của công chứng viên.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng thừa ủy quyền của Thủ tướng trình Quốc hội dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng. Ảnh: P.Thắng
Khoản 4 điều này cũng được sửa theo hướng việc điểm chỉ được thực hiện đồng thời với việc ký khi người yêu cầu công chứng đề nghị.
Việc sửa đổi này, Chính phủ cho rằng là phù hợp với bối cảnh, điều kiện mới hiện nay khi việc định danh điện tử và công nghệ sinh trắc học đã và đang được triển khai rộng rãi; đồng thời góp phần đơn giản hóa thủ tục công chứng, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người yêu cầu công chứng.
Nêu ý kiến, đại biểu Trần Hồng Nguyên (đoàn Lâm Đồng) cho rằng quy định về thủ tục chụp ảnh người tham gia giao dịch văn bản công chứng trước sự có mặt của công chứng viên mới được bổ sung trong Luật Công chứng 2024.
Bà Nguyên cho hay, bổ sung quy định chụp ảnh này nhằm bảo đảm tính công khai, minh bạch trong việc công chứng, bảo đảm sự kiểm soát chặt chẽ trình tự, thủ tục công chứng.
“Quy định này mới thực hiện được một năm, nay lại bỏ”, bà Nguyên băn khoăn và cho rằng, nếu bỏ nội dung này cần có tổng kết, đánh giá”.
Dẫn lại lý do đề xuất bỏ thủ tục này nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, song đại biểu đoàn Lâm Đồng nhận định, hoạt động chụp ảnh không gây khó khăn, không tạo thêm thủ tục cho người đi công chứng.
“Để hạn chế tranh chấp phát sinh sau công chứng, tôi nghĩ việc duy trì việc chụp ảnh”, bà Nguyên nêu quan điểm.
Chung quan điểm, đại biểu Hoàng Thị Thu Trang (đoàn Nghệ An) nói, xét về góc độ quản lý Nhà nước, quy định của luật hiện hành rất tốt, hạn chế được nhiều vấn đề phát sinh.
“Khi đi kiểm tra chúng tôi “khỏe” lắm, có ảnh là ổn rồi, không phải kiểm tra câu chuyện công chứng ngoài trụ sở”, bà Trang nói.
Có hợp đồng công chứng vô hiệu vì không thể biết người đi công chứng là ai
Song xét từ góc độ tư duy khoa học pháp lý, đại biểu Trang cho rằng có hai vấn đề cần nghiên cứu.
Thứ nhất, theo quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự, những tình tiết, sự kiện đã được ghi trong văn bản và được công chứng, chứng thực hợp pháp là những tình tiết, sự kiện không phải chứng minh.
Nói cách khác, văn bản công chứng, chứng thực là văn bản đương nhiên được công nhận, không phải chứng minh thời điểm người dân đến công chứng thì văn bản công chứng mới được công nhận.
“Như vậy, yêu cầu chụp ảnh công chứng sẽ mâu thuẫn với quy định này”, theo lời bà Trang.
Thứ hai, một số trường hợp sẽ không được phép chụp ảnh, như người thực hiện công chứng là phạm nhân, hoặc người bị tạm giam.
Điều này, theo bà Trang, sẽ tạo ra sự không công bằng trong thực tiễn, khi ở một số giao dịch phải chụp ảnh, lưu ảnh nhưng ở một số trường hợp lại không được làm việc này.
Từ thực tế trên, đại biểu đoàn Nghệ An đề nghị nên có khảo sát, đánh giá lại việc thực hiện quy định trên để bảo đảm tính thực tiễn nhưng không mâu thuẫn với các quy định pháp luật khác.
Chánh án TAND Tối cao Nguyễn Văn Quảng. Ảnh: P.Thắng
Chánh án TAND Tối cao Nguyễn Văn Quảng cho rằng khi sửa Luật Công chứng 2024, chúng ta đặt ra vấn đề chụp ảnh để bảo đảm tính minh bạch và tính không bị giả mạo, tính chính xác trong quá trình công chứng.
Từ thực tiễn giải quyết tranh chấp của tòa án, ông Nguyễn Văn Quảng cho hay có những hợp đồng công chứng vô hiệu vì công chứng viên không thể biết được người đi công chứng là ai.
“Thao tác chụp ảnh rất đơn giản, không lấy gì làm phiền hà cho người dân mà lại bảo đảm tính xác thực, chính xác cũng như trách nhiệm của người đến công chứng; đồng thời xác định trách nhiệm của công chứng viên. Chúng ta chưa có tổng kết, đánh giá lại mà lại vội vàng sửa ngay”, Chánh án TAND Tối cao nhấn mạnh.
Nêu thực tế phản ảnh từ các tổ chức hành nghề công chứng, đại biểu Hoàng Minh Hiếu (Nghệ An) đề nghị quy định cụ thể việc chụp ảnh người tham gia giao dịch ký văn bản công chứng trước sự chứng kiến của công chứng viên.
