Chủ động ứng phó nguy cơ dịch Ebola xâm nhập

Sáng 22/5, Bộ Y tế tổ chức cuộc họp trực tuyến về công tác giám sát, phòng, chống bệnh do virus Ebola với sự tham gia của các đơn vị dự phòng trực thuộc Bộ và Sở Y tế các địa phương. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Liên Hương, Thứ trưởng Bộ Y tế chủ trì cuộc họp.

Theo đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam, dịch Ebola hiện đang diễn biến phức tạp tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda. WHO nhận định nguy cơ lây lan dịch bệnh ở mức cao đối với các quốc gia đang bị ảnh hưởng và trong khu vực; ở mức thấp đối với toàn cầu, trong đó có Việt Nam. Tuy nhiên, các quốc gia vẫn cần chủ động triển khai các biện pháp phòng chống dịch.

Tại Cộng hòa Dân chủ Congo, ngày 5/5 ghi nhận 4 nhân viên y tế tại tỉnh Ituri tử vong do nhiễm Ebola chủng Bundibugyo. Đến ngày 16/5, nước này ghi nhận 8 trường hợp xác định tại phòng xét nghiệm, 246 trường hợp nghi ngờ và 80 trường hợp tử vong nghi ngờ tại tỉnh Ituri. Đến ngày 18/5, tổng số ca nghi nhiễm được ghi nhận là 516 trường hợp, trong đó có 131 ca tử vong tại các tỉnh Ituri và Bắc Kivu.

Trong khi đó, Uganda xác nhận hai trường hợp nhập cảnh từ Cộng hòa Dân chủ Congo. Một bệnh nhân nam lớn tuổi tử vong ngày 14/5 sau khi nhập viện với triệu chứng nặng. Ngày 16/5, Uganda tiếp tục xác nhận thêm một trường hợp mắc bệnh khác cũng nhập cảnh từ Cộng hòa Dân chủ Congo.

Tiến sĩ Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Cục Phòng bệnh cho biết, Ebola là bệnh truyền nhiễm nhóm A đặc biệt nguy hiểm, có khả năng lây lan nhanh với tỷ lệ tử vong có thể lên tới 90%. Virus Ebola lây truyền từ động vật hoang dã sang người như dơi ăn quả, nhím và các loài linh trưởng; sau đó lây từ người sang người qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch tiết, dịch cơ thể hoặc các vật dụng nhiễm mầm bệnh.

Hiện có 6 chủng virus thuộc chi Orthoebolavirus, trong đó 3 chủng thường gây dịch là Ebola, Sudan và Bundibugyo. Đợt dịch hiện nay tại Congo và Uganda được xác định do chủng Bundibugyo gây ra. Tuy nhiên, hiện mới chỉ có vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu đối với chủng Ebola, chưa có vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu cho chủng Sudan và Bundibugyo.

Theo Cục Phòng bệnh, đến nay Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Ebola. Nguy cơ dịch xâm nhập vào nước ta hiện chưa được đánh giá ở mức cao, song không loại trừ khả năng bệnh xâm nhập thông qua hành khách nhập cảnh từ vùng có dịch.

Ngay sau khi WHO phát cảnh báo nguy cơ lây lan dịch bệnh, Bộ Y tế đã yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát người nhập cảnh, đặc biệt đối với người đến từ khu vực có dịch; đồng thời chuẩn bị sẵn sàng các đội phản ứng nhanh và các kịch bản ứng phó khi xuất hiện ca bệnh.

Các viện đầu ngành như Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương và Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh hiện đã có đủ năng lực xét nghiệm virus Ebola bằng kỹ thuật Realtime PCR và giải trình tự gene trong điều kiện an toàn sinh học cấp III. Sinh phẩm chẩn đoán đặc hiệu cũng đang được đặt mua theo hướng dẫn của WHO và dự kiến sẽ về Việt Nam trong 7-10 ngày tới.

Bộ Y tế tiếp tục phối hợp với WHO và các tổ chức quốc tế để cập nhật tình hình dịch bệnh; đồng thời tăng cường tập huấn cho các địa phương về giám sát, lấy mẫu, xét nghiệm và phòng chống lây nhiễm trong bệnh viện.

Theo khuyến cáo của ngành y tế, các dấu hiệu thường gặp khi nhiễm virus Ebola gồm sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, đau họng, nôn, tiêu chảy, đau bụng, phát ban; một số trường hợp có thể xuất hiện biểu hiện xuất huyết. Thời gian ủ bệnh thường từ 2 đến 21 ngày. Người dân cần theo dõi sức khỏe và chủ động trình báo cơ sở y tế khi trở về từ vùng dịch.

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương yêu cầu Cục Phòng bệnh phối hợp với WHO tại Việt Nam rà soát toàn bộ thông tin, xây dựng các kịch bản ứng phó liên quan đến dịch bệnh, đối tượng nguy cơ và hướng dẫn phòng chống, điều trị, xử lý ca bệnh nhằm chủ động ứng phó nếu dịch xâm nhập.

Thứ trưởng cũng yêu cầu các cơ quan chuyên môn khẩn trương rà soát năng lực đáp ứng dịch bệnh; Cục Quản lý Khám, chữa bệnh sớm ban hành văn bản chỉ đạo các bệnh viện triển khai công tác phòng chống dịch, chuẩn bị phương án thu dung, điều trị.

Đối với khu vực cửa khẩu, Bộ Y tế yêu cầu tăng cường rà soát hành khách trở về từ vùng nguy cơ; đối với các trường hợp đang trong thời gian ủ bệnh cần có khuyến cáo để địa phương theo dõi, giám sát và tổ chức sẵn sàng các đội phản ứng nhanh đáp ứng chống dịch kịp thời khi có ca bệnh xâm nhập.

Cục Phòng bệnh được giao xây dựng công văn để lãnh đạo Bộ ký gửi Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố; tổng hợp báo cáo chuyên ngành tham mưu lãnh đạo Bộ Y tế trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo triển khai các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp, hiệu quả. Các viện chuyên ngành cũng được yêu cầu tổ chức đoàn kiểm tra, hướng dẫn tại các cửa khẩu; cập nhật hướng dẫn mới nhất của WHO và chủ động tập huấn nhằm bảo đảm sẵn sàng ứng phó với mọi tình huống dịch bệnh có thể xảy ra./.

BT