Một ca ghép gan tại Bệnh viện Nhi Trung ương. Ảnh: Bệnh viện Nhi Trung ương
Sau nhiều phản ánh liên quan đến các đường dây môi giới, mua bán tạng trái phép, Bộ Y tế đã có văn bản yêu cầu các cơ sở khám, chữa bệnh tăng cường kiểm soát quy trình hiến, lấy và ghép mô, bộ phận cơ thể người.
Theo Bộ Y tế, thời gian qua, các cơ quan chức năng và phương tiện truyền thông đã phản ánh việc phát hiện nhiều đường dây môi giới, mua bán, thậm chí chiếm đoạt mô, bộ phận cơ thể người.
Các hoạt động này thường được kết nối thông qua mạng xã hội, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đạo đức nghề nghiệp, uy tín của ngành Y tế và tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với sức khỏe, tính mạng của người dân.
Trước tình hình trên, nhằm tăng cường quản lý và chấn chỉnh hoạt động hiến, ghép tạng, Bộ Y tế yêu cầu các cơ sở khám chữa bệnh thực hiện nghiêm quy định của Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác cùng các văn bản liên quan.
Bộ Y tế nhấn mạnh việc nghiêm cấm mọi hành vi môi giới, mua bán mô, bộ phận cơ thể người dưới bất kỳ hình thức nào; người đứng đầu cơ sở y tế sẽ chịu trách nhiệm trước pháp luật và Bộ Y tế nếu để xảy ra vi phạm tại đơn vị.
Theo yêu cầu của Bộ Y tế, các bệnh viện có thực hiện ghép tạng phải rà soát toàn bộ quy trình chuyên môn liên quan đến hiến, lấy và ghép tạng nhằm kịp thời chấn chỉnh công tác quản lý. Việc rà soát được yêu cầu thực hiện đối với toàn bộ các khâu liên quan đến quá trình hiến và ghép tạng tại cơ sở y tế.
Cùng với đó, các cơ sở khám, chữa bệnh phải thực hiện đầy đủ quy trình tiếp nhận, thẩm định và xác minh mối quan hệ giữa người hiến và người nhận, đặc biệt trong các trường hợp hiến tạng từ người sống. Đây là yêu cầu nhằm bảo đảm việc hiến tặng mô, bộ phận cơ thể người được thực hiện đúng quy định của pháp luật.
Bộ Y tế cũng yêu cầu các cơ sở y tế kiểm tra chặt chẽ hồ sơ hiến và ghép tạng nhằm bảo đảm tính hợp pháp, minh bạch và đầy đủ theo quy định.
Các bệnh viện không được thực hiện ghép mô, bộ phận cơ thể người nếu hồ sơ chưa hoàn thiện hoặc có dấu hiệu nghi vấn liên quan đến môi giới, mua bán trái phép.
Bên cạnh việc kiểm soát quy trình chuyên môn, Bộ Y tế yêu cầu các bệnh viện tăng cường giáo dục đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm pháp lý cho đội ngũ nhân viên y tế, đặc biệt là những người trực tiếp tham gia hoạt động ghép tạng.
Đối với Sở Y tế các tỉnh, thành phố, Bộ Y tế yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát các cơ sở y tế trên địa bàn có thực hiện ghép mô, bộ phận cơ thể người.
Trong quá trình kiểm tra, nếu phát hiện các hành vi vi phạm, các cơ quan chức năng phải kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Song song với việc tăng cường quản lý, Bộ Y tế cũng đề nghị ngành Y tế tiếp tục đẩy mạnh công tác truyền thông, vận động hiến tạng sau chết não nhằm gia tăng nguồn tạng hiến từ người đã qua đời. Việc này được kỳ vọng sẽ từng bước giảm sự phụ thuộc vào nguồn hiến tạng từ người sống.
Bộ Y tế cũng yêu cầu trong trường hợp phát hiện dấu hiệu môi giới hoặc mua bán mô, bộ phận cơ thể người, các cơ sở khám, chữa bệnh phải báo cáo ngay cho cơ quan quản lý cấp trên và phối hợp với cơ quan chức năng để xác minh, xử lý theo quy định.
Văn bản của Bộ Y tế đã được gửi tới các bệnh viện trực thuộc Bộ, Sở Y tế các tỉnh, thành phố và các cơ sở khám, chữa bệnh có thực hiện ghép tạng trên toàn quốc.
Theo Bộ Y tế, hiện nay cả nước có hơn 30 bệnh viện thực hiện ghép tạng cùng hàng chục ngân hàng mô đang hoạt động, phục vụ nhu cầu điều trị cho người bệnh.
