A- A A+ | Trong Tăng tương phản Giảm tương phản

Đề xuất mới về thanh tra, xử phạt vi phạm trong khoa học và công nghệ

Dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ đang được hoàn thiện với nhiều nội dung liên quan đến công tác thanh tra, kiểm tra. Trong đó, Thanh tra Chính phủ đã tích cực đóng góp ý kiến chuyên môn sâu sắc về công tác thanh tra, xử lý vi phạm.

Điều 57 dự thảo Nghị định quy định về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của các chức danh thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ, Sở Khoa học và Công nghệ, Thanh tra.

Trong đó, thanh tra viên có quyền phạt tiền đến 10 triệu đồng; tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính có giá trị không vượt quá 10 triệu đồng. Trưởng đoàn thanh tra của Thanh tra tỉnh có quyền phạt cảnh cáo; phạt tiền đến 50 triệu đồng.

Đồ họa: Nguyệt Trang

Trưởng đoàn thanh tra của Thanh tra Chính phủ, Chánh Thanh tra tỉnh có quyền phạt tiền lần lượt tương ứng là đến 100 triệu đồng và 80 triệu đồng. Đồng thời, 2 chức danh này có quyền tước quyền sử dụng có thời hạn: Giấy chứng nhận đăng ký chuyển giao công nghệ; Giấy chứng nhận đăng ký gia hạn, sửa đổi, bổ sung nội dung chuyển giao công nghệ; Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động dịch vụ đánh giá công nghệ; Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động dịch vụ giám định công nghệ.

Ngoài ra, tất cả các chức danh nêu trên đều có quyền phạt cảnh cáo; tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại Điều 3 dự thảo Nghị định này.

Liên quan đến các quy định về thẩm quyền, phân định thẩm quyền xử phạt và hành vi vi phạm tại dự thảo Nghị định, Thanh tra Chính phủ đã có nhiều góp ý quan trọng.

Khoản 2 Điều 1 dự thảo Nghị định quy định “Các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý Nhà nước liên quan đến hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ mà không quy định tại Nghị định này thì áp dụng quy định tại các Nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực tương ứng để xử phạt”.

Thanh tra Chính phủ đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát, cân nhắc quy định trên. Vì cụm từ “mà không quy định tại Nghị định này” có thể dẫn đến cách hiểu rằng các hành vi không được quy định tại Nghị định này sẽ được áp dụng quy định tại các nghị định xử phạt trong lĩnh vực tương ứng. Trong khi trên thực tế có thể có hành vi cũng chưa được quy định tại các nghị định có liên quan.

Đồ họa: Nguyệt Trang

Đồng thời, Thanh tra Chính phủ đề nghị rà soát các hành vi vi phạm hành chính thuộc phạm vi điều chỉnh của dự thảo Nghị định. Trong đó, bảo đảm các hành vi có đủ căn cứ xử phạt được quy định cụ thể, đầy đủ trong dự thảo Nghị định, tránh bỏ sót hành vi vi phạm hoặc tạo khoảng trống pháp lý trong xử lý vi phạm hành chính. Trường hợp một số hành vi thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật chuyên ngành khác và được xử phạt theo nghị định tương ứng thì cần rà soát, xác định rõ để tránh quy định trùng lặp hoặc bỏ sót.

Tại điểm đ khoản 2 và khoản 3 Điều 2; khoản 3 Điều 3; điểm a khoản 2 Điều 7; điểm b khoản 2 Điều 10 dự thảo Nghị định có các quy định viện dẫn văn bản quy phạm pháp luật. Thanh tra Chính phủ đề nghị rà soát, chỉnh lý cách viện dẫn, bảo đảm thống nhất với quy định tại khoản 1 Điều 68 Nghị định số 78/2025/NĐ-CP ngày 1/4/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 187/2025/NĐ-CP ngày 1/7/2025).

Bên cạnh đó, khoản 3 Điều 3 dự thảo Nghị định quy định nhiều biện pháp khắc phục hậu quả, trong đó tại các điểm n, o, p, q quy định: Đình chỉ tham gia hội đồng tư vấn, hội đồng khoa học và công nghệ, tổ chuyên gia đánh giá hoặc chuyên gia đánh giá độc lập trong thời gian từ 12 tháng đến 24 tháng; đình chỉ tham gia tuyển chọn, xét giao nhiệm vụ khoa học và công nghệ có sử dụng ngân sách Nhà nước trong thời gian từ 12 tháng đến 24 tháng; cấm tham gia thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo sử dụng ngân sách nhà nước từ 1 năm đến 3 năm... Đối với nội dung này, Thanh tra Chính phủ đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát, bảo đảm phù hợp với quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính quy định tại khoản 5 Điều 4 Nghị định số 118/2021/NĐ-CP.

Đáng chú ý, Thanh tra Chính phủ đề nghị rà soát toàn diện các quy định tại Chương IV, từ Điều 60 đến Điều 67 về chức danh, mức phạt tiền, hình thức xử phạt, thẩm quyền áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả và việc phân định thẩm quyền giữa các lực lượng, bảo đảm thống nhất với quy định của pháp luật hiện hành về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính.

Đặc biệt, đề nghị rà soát, cập nhật đầy đủ các nội dung được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 311/2026/NĐ-CP ngày 6/8/2026 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 189/2025/NĐ-CP ngày 1/7/2025 của Chính phủ quy định chi tiết Luật Xử lý vi phạm hành chính về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính.

Đồ họa: Nguyệt Trang

Trong đó, thực hiện rà soát, cập nhật theo từng chức danh và từng quyền hạn cụ thể, bảo đảm không bỏ sót chủ thể có thẩm quyền, không quy định vượt quá thẩm quyền được giao và bảo đảm tính thống nhất, khả thi của các quy định tại Chương IV.

Theo Thanh tra Chính phủ, điểm h khoản 3 Điều 49 dự thảo Nghị định quy định hành vi “Tẩy xóa, sửa chữa, làm sai lệch nội dung giấy phép chuyển giao công nghệ”; khoản 4 Điều này quy định hình thức xử phạt bổ sung tước quyền sử dụng giấy phép, tuy nhiên khoản 5 Điều 49 chưa quy định đầy đủ biện pháp khắc phục hậu quả tương ứng.

Vì vậy, cơ quan này đề nghị bổ sung biện pháp khắc phục hậu quả buộc nộp lại giấy phép chuyển giao công nghệ bị tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung cho cơ quan, người có thẩm quyền đã cấp giấy phép để bảo đảm phù hợp với quy định tại khoản 6 Điều 4 Nghị định số 118/2021/NĐ-CP.

Đồng thời, rà soát các quy định tương tự trong toàn bộ dự thảo Nghị định đối với giấy phép, chứng chỉ hành nghề, giấy đăng ký hoạt động bị tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung để bảo đảm xử lý thống nhất, tránh bỏ sót biện pháp khắc phục hậu quả bắt buộc.

Các tin khác