Thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng bền vững qua thiết kế sinh thái
Vừa qua tại TP. Hồ Chí Minh, Bộ Công Thương phối hợp với UNDP và CCS tổ chức hội thảo thiết kế sinh thái góp phần thúc đẩy sản xuất, tiêu dùng bền vững.
Hội thảo được tổ chức trong khuôn khổ thực hiện Chương trình hành động quốc gia về Sản xuất và tiêu dùng bền vững giai đoạn 2021-2030.
Theo đó, Văn phòng Sản xuất và Tiêu dùng bền vững (Bộ Công Thương) phối hợp với Chương trình phát triển Liên hiệp quốc (UNDP) và Trung tâm Nghiên cứu, Tư vấn sáng tạo và Phát triển bền vững (CCS) tổ chức hội thảo “Thiết kế sinh thái góp phần thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng bền vững và kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam” tại TP. Hồ Chí Minh vào ngày 14/9 vừa qua.
![]() |
Toàn cảnh hội thảo. Ảnh: Bùi Hiền |
Trên thế giới, thiết kế sinh thái đang ngày càng được chú trọng đẩy mạnh, đem lại các lợi ích về kinh tế, xã hội và môi trường. Theo báo cáo của Chương trình hành động về nguồn lực và rác thải của Anh WRAP, thiết kế sinh thái góp phần giảm 6,6 triệu tấn khí nhà kính và do đó tránh được việc sản xuất 12,6 triệu tấn vật liệu tồn dư. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, việc xây dựng và ban hành các công cụ chính sách, hỗ trợ nâng cao năng lực và áp dụng thiết kế sinh thái trong các lĩnh vực có tiềm năng là cần thiết và có ý nghĩa.
Tại Việt Nam, các sáng kiến và nhu cầu nâng cao năng lực, thực hành về thiết kế sinh thái trong các lĩnh vực sản phẩm có tiềm năng xuất khẩu như đồ uống thực phẩm, dệt may…có xu hướng gia tăng, góp phần thúc đẩy sử dụng hiệu quả nguyên nhiên vật liệu, tuần hoàn chất thải, giảm phát thải khí nhà kính, đồng thời đáp ứng các yêu cầu, quy định, tiêu chuẩn, cam kết quốc tế về biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.
Phát biểu tại Hội thảo, ông Trịnh Quốc Vũ - Chánh Văn phòng Sản xuất và tiêu dùng bền vững, Phó Vụ trưởng, Vụ Tiết Kiệm năng lượng và Phát triển bền vững, Bộ Công Thương nhấn mạnh: "Thiết kế sinh thái là hợp phần quan trọng trong Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững (Quyết định 889/QĐ-TTg), với các nhiệm vụ chính bao gồm xây dựng chính sách, áp dụng mô hình bền vững và thúc đẩy hợp tác liên kết, đổi mới công nghệ và đào tạo truyền thông nhằm thúc đẩy thiết kế sinh thái. Các lĩnh vực sản phẩm như bao bì, may mặc, điện tử, đồ uống và thực phẩm được ưu tiên trong việc áp dụng mô hình này."
Thực tiễn đến nay, tại Việt Nam, mặc dù thiết kế sinh thái có tiềm năng song việc áp dụng nhân rộng các mô hình về thiết kế sinh thái tại Việt Nam chưa được đẩy mạnh. Nguyên nhân chính bắt nguồn từ các yếu tố khách quan và chủ quan, cụ thể hơn đó là thiếu các công cụ chính sách về thiết kế sinh thái, hiểu biết và năng lực triển khai áp dụng các mô hình bền vững thúc đẩy thiết kế sinh thái còn hạn chế.
![]() |
Các chuyên gia chia sẻ tầm quan trọng của thiết kế sinh thái trong kinh tế tuần hoàn và sản xuất, tiêu dùng bền vững. Ảnh: Bùi Hiền |
Ông Patrick Haverman, Phó trưởng đại diện thường trú UNDP Việt Nam, đã đánh giá cao vai trò của thiết kế sinh thái như một công cụ mạnh mẽ giúp đạt được cân bằng giữa nguyên tắc bền vững, hiệu quả tài nguyên và ý thức về môi trường. Chương trình Kinh tế tuần hoàn của UNDP đã tăng cường hỗ trợ để thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn ở Việt Nam, từ tư vấn chính sách, đổi mới sáng tạo đến hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy chuyển đổi bền vững của các tỉnh, thành phố.
Hội thảo này đã đánh dấu một bước quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển bền vững và kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam thông qua thiết kế sinh thái và đẩy mạnh sự hợp tác giữa các cơ quan chính phủ, doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế.
Tại hội thảo, ông Nguyễn Hồng Long – Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu, Tư vấn sáng tạo và Phát triển bền vững CCS đã chia sẻ về xu hướng, hiện trạng và định hướng thúc đẩy Thiết kế sinh thái tại Việt Nam.
Ông Nguyễn Hồng Long cho biết lợi ích của việc thực hiện thiết kế sinh thái sẽ giúp: Sản phẩm chất luọng cao hơn; Sản xuất hiệu quả hơn; Ít chất thải hơn; Tính khác biệt trên thị trường; Khách hàng hài lòng hơn; Ngành công nghiệp bền vững hơn.
"Để thúc đẩy thiết kế sinh thái cân ưu tiên: Nghiên cứu, đánh giá, lựa chọn và xây dựng chính sách, tiêu chuẩn, quy định nhằm thúc đẩy thực hiện thiết kế sinh thái; Tổ chức các khóa đào tạo tập huấn trong nước và quốc tế cho doanh nghiệp, nhà chính sách và các bên liên quan nhằm nâng cao năng lực, trao đổi kinh nghiệm về các quy định chính sách, các công cụ chiến lược về thiết kế sinh thái và thúc đẩy thực hành các mô hình bền vững; Xây dựng tài liệu cơ bản về thiết kế sinh thái nhằm cung cấp hướng dẫn các thông tin về khái niệm, lợi ích, công cụ, điển hình tốt và các quy định chính sách, tiêu chuẩn liên quan đến thiết kế sinh thái; Xây dựng tài liệu kỹ thuật hướng dẫn chuyên sâu về thiết kế sinh thái trong các lĩnh vực ưu tiên; Nghiên cứu đánh giá sâu về tiềm năng và cơ hội áp dụng mô hình bền vững theo cách tiếp cận vòng đời sản phẩm trong các lĩnh vực có tiềm năng; Hỗ trợ doanh nghiệp áp dụng thí điểm các mô hình bền vững theo tiếp cận vòng đời sản phẩm" - ông Nguyễn Hồng Long cho biết.
Bà Trương Thị Ái Nhi - Viện trưởng Viện nghiên cứu Kinh tế tuần hoàn - Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh cũng cho rằng thiết kế sinh thái thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng bền vững và thiết kế sinh thái tại Việt Nam. Cụ thể thiết kế sinh thái giúp các doanh nghiệp tham gia vào nền kinh tế tuần hoàn nhằm nắm bắt cơ hội trong chiến lược SDGs (tài nguyên, công nghệ, khả năng phục hồi...) và việc thực hiện các nguyên tắc của thiết kế sinh thái nhằm hỗ trợ việc thiết kế sản phẩm phù hợp với nền kinh tế tuần hoàn.
Tai Hội thảo, đại diện doanh nghiệp, hiệp hội đã có bài chia sẻ về tiềm năng, cơ hội cũng như những khó khăn, thách thức đối với thiết kế sinh thái thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng bền vững và kinh tế tuần hoàn trong khoạt động sản xuất kinh doanh.
Hội thảo cũng dành nhiều thời gian để các đại biểu tham dự thảo luận, góp ý để góp phần hoàn thiện kết quả của dự án, đồng thời đẩy mạnh áp dụng thiết kế sinh thái đối với các sản phẩm có tiềm năng, góp phần thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng bền vững và kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam trong thời gian tới.
Thiết kế sinh thái là cách tiếp cận chủ động hướng tới sự phát triển của sản phẩm, dịch vụ, hướng tới giảm thiểu tác động môi trường trong suốt vòng đời sản phẩm, tạo ra các sản phẩm và dịch vụ có tác động môi trường thấp nhất có thể. Trong bối cảnh thị trường đang dần chuyển hướng vào các sản phẩm xanh và bền vững, các quốc gia trên khắp thế giới đang đặc biệt quan tâm đến việc xanh hóa sản phẩm và thiết lập các quy định nghiêm ngặt về môi trường và tiết kiệm năng lượng. Thiết kế sinh thái có tiềm năng giúp giảm đến 80% tác động môi trường của sản phẩm. |