Dấu ấn sau một năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp ở Thanh Hóa:
Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Sao Vàng phục vụ Nhân dân làm các thủ tục, giấy tờ theo quy định của pháp luật. Ảnh: Văn Thanh
Một cuộc chuyển động từ cơ sở
Một năm chưa phải là khoảng thời gian dài đối với một cuộc cải cách lớn về tổ chức bộ máy. Thế nhưng, nhìn từ thực tiễn vận hành chính quyền địa phương 2 cấp tại Thanh Hóa, những kết quả bước đầu đã cho thấy hướng đi đúng đắn của chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính, tinh gọn bộ máy và tăng cường phân cấp, phân quyền cho cơ sở.
Ngày đầu vận hành mô hình mới, không ít địa phương đối mặt với áp lực lớn. Bộ máy được sắp xếp lại, nhiệm vụ được điều chỉnh, khối lượng công việc tăng lên trong khi đội ngũ cán bộ phải nhanh chóng thích nghi với môi trường làm việc mới. Những bỡ ngỡ ban đầu là điều khó tránh khỏi. Nhưng cũng chính từ những khó khăn ấy, năng lực điều hành, tinh thần trách nhiệm và khát vọng đổi mới của đội ngũ cán bộ cơ sở được thể hiện rõ nét.
Tại xã Sao Vàng, tỉnh Thanh Hóa, địa phương được thành lập trên cơ sở sáp nhập các xã Xuân Phú, Xuân Sinh, Thọ Lâm và thị trấn Sao Vàng thuộc huyện Thọ Xuân trước đây, diện tích tự nhiên gần 90km² với dân số gần 44.500 người đã đặt ra yêu cầu rất lớn về quản trị địa phương.
Khối lượng công việc tăng lên, địa bàn rộng hơn, dân số đông hơn, nhiều vấn đề phát sinh cần xử lý đồng bộ. Tuy nhiên, sau một năm vận hành, bộ máy mới đã dần đi vào ổn định.
Xã Sao Vàng sơ kết 1 năm thực hiện chính quyền 2 cấp. Ảnh: Văn Thanh
Điều đáng ghi nhận là các cơ quan trong hệ thống chính trị đã từng bước được kiện toàn theo hướng tinh gọn, hiệu quả. Chức năng, nhiệm vụ được phân định rõ ràng hơn, giảm đáng kể tình trạng chồng chéo trong xử lý công việc. Những việc trước đây phải qua nhiều tầng nấc trung gian nay được giải quyết nhanh hơn ngay từ cơ sở. Đó không chỉ là sự thay đổi về mặt tổ chức mà còn là sự thay đổi về tư duy quản trị.
Theo ông Nguyễn Quốc Tuấn, Chủ tịch UBND xã Sao Vàng: Một trong những mục tiêu quan trọng nhất của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là đưa chính quyền đến gần dân hơn, phục vụ người dân tốt hơn. Sau một năm triển khai, điều này đang dần trở thành hiện thực.
Xã Sao Vàng được nhận Bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa về những kết quả sau 1 năm thành lập chính quyền 2 cấp. Ảnh: Minh Hiếu
Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Sao Vàng, hoạt động tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính đã đi vào nền nếp. Tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng và trước hạn đạt trên 99%, một con số cho thấy hiệu quả rõ rệt của quá trình cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số.
Người dân không còn phải đi lại nhiều lần như trước. Nhiều thủ tục được xử lý trực tuyến, thời gian giải quyết được rút ngắn, mức độ hài lòng của người dân ngày càng được nâng lên. Đằng sau những con số ấy là sự thay đổi trong phương thức điều hành.
“Việc phân cấp, phân quyền mạnh hơn cho cơ sở đã giúp nhiều vấn đề được giải quyết ngay tại địa phương. Cán bộ chủ động hơn trong thực thi nhiệm vụ, giảm tình trạng chờ đợi hoặc xin ý kiến qua nhiều cấp”, ông Tuấn nói.
Khi chính quyền đến gần dân hơn
Không chỉ ở khu vực đồng bằng, những chuyển động tích cực cũng đang diễn ra tại các xã miền núi biên giới của huyện Mường Lát cũ. Qua kiểm tra thực tế tại 8 xã Mường Chanh, Mường Lát, Nhi Sơn, Pù Nhi, Quang Chiểu, Tam Chung, Trung Lý và Mường Lý, Đoàn kiểm tra của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thanh Hóa ghi nhận hệ thống chính trị cơ sở đã nhanh chóng thích nghi với mô hình mới. Các cơ quan Đảng, chính quyền, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội được kiện toàn đồng bộ; chức năng, nhiệm vụ từng bước được xác lập rõ ràng; hoạt động điều hành bảo đảm thông suốt.
Một số mô hình kinh tế từ khi thực hiện chính quyền 2 cấp đã mang lại giá trị cao cho Nhân dân. Ảnh: Văn Thanh
Trong điều kiện địa hình phức tạp, đời sống Nhân dân còn nhiều khó khăn, việc duy trì hoạt động ổn định của bộ máy cơ sở đã là một thành công đáng ghi nhận. Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong xử lý công việc đã giúp thu hẹp khoảng cách địa lý, nâng cao hiệu quả điều hành tại các xã vùng cao, vùng biên giới.
Từ thực tiễn đó có thể thấy, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp không chỉ đơn thuần là sắp xếp lại tổ chức bộ máy mà còn tạo ra động lực đổi mới phương thức quản trị, hướng tới nền hành chính phục vụ, hiện đại và hiệu quả hơn.
Một bộ máy tinh gọn sẽ chỉ thực sự có ý nghĩa khi tạo ra động lực cho phát triển. Sau một năm vận hành mô hình mới, nhiều địa phương đã bắt đầu chuyển hóa những thay đổi về tổ chức thành những kết quả cụ thể trong phát triển kinh tế, xã hội.
Ở khu vực miền núi, các xã biên giới cũng đang từng bước tận dụng lợi thế từ cơ chế phân cấp để chủ động hơn trong xây dựng các chương trình phát triển kinh tế gắn với bảo đảm quốc phòng an ninh. Bên cạnh đó, những chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và các nghị quyết của Bộ Chính trị đã được cụ thể hóa thành các nhiệm vụ sát với thực tiễn địa phương. Đây chính là nền tảng quan trọng để tạo ra những cực tăng trưởng mới từ cơ sở.
Chính quyền địa phương 2 cấp ở Thanh Hóa đã thực hiện tốt công tác giải quyết thủ tục hành chính cho Nhân dân. Ảnh: Văn Thanh
Dĩ nhiên, phía trước vẫn còn không ít khó khăn, khối lượng công việc tiếp tục gia tăng. Nhiều cán bộ vẫn đang phải kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực. Một số vướng mắc trong giải phóng mặt bằng, quản lý đất đai, giải quyết đơn thư tồn đọng chưa thể xử lý dứt điểm trong thời gian ngắn. Hạ tầng công nghệ thông tin tại một số địa phương chưa đồng bộ. Việc hoàn thiện các quy chế phối hợp trong mô hình mới vẫn cần thêm thời gian.
Một năm nhìn lại chưa phải là đích đến. Đó mới chỉ là bước khởi đầu cho hành trình xây dựng nền hành chính hiện đại, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả và phục vụ Nhân dân tốt hơn. Những kết quả bước đầu hôm nay chính là nền móng để Thanh Hóa tự tin bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng tăng trưởng cao hơn, bền vững hơn và toàn diện hơn trong những năm tới.
Kỳ 2: Gần dân hơn từ những quyết sách ở cơ sở
