A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

Ứng dụng công nghệ: Chìa khóa đưa nông sản vươn xa

Mặc dù ngành nông nghiệp Việt Nam trong thời gian qua đã có những khởi sắc ấn tượng, tuy nhiên vẫn còn tiềm ẩn nhiều rủi ro, thiếu bền vững. Sản xuất theo chuỗi, ứng dụng công nghệ cao, đầu tư phát triển công nghệ sau thu hoạch… là những khuyến nghị được các chuyên gia đưa ra nhằm hướng đến phát triển nền nông nghiệp bền vững.

 

Ngày 3/7, Liên Hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam phối hợp với Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường tổ chức Hội thảo “Ứng dụng khoa học và công nghệ trong truy xuất nguồn gốc nông sản phục vụ xuất khẩu (XK) và phát triển nền nông nghiệp bền vững ở Việt Nam".

Thực thi truy xuất nguồn gốc vẫn còn hạn chế

Việt Nam là một quốc gia có tiềm năng lớn về phát triển nông nghiệp và XK nông sản ra thế giới. Năm 2018, ngành nông nghiệp đặt mục tiêu kim ngạch XK khoảng 40 tỷ USD. Để đạt được mục tiêu trên, Bộ NN&PTNT đã đề ra nhiều giải pháp nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm nông sản. Tuy nhiên, tình trạng sản xuất manh mún, nhỏ lẻ, năng suất, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh của nông sản còn thấp; tình trạng bị động trong sản xuất, thiếu gắn kết chặt chẽ theo chuỗi giá trị, dẫn đến tình trạng "được mùa, rớt giá"...

Đáng chú ý, vấn đề truy xuất nguồn gốc nông sản, mặc dù Việt Nam đã có khá đầy đủ khuôn khổ pháp lý nhưng việc thực thi các quy định và đặc biệt là ứng dụng công nghệ trong việc truy xuất, xác thực nguồn gốc đáp ứng các rào cản kỹ thuật của thị trường khó tính như Mỹ, EU còn nhiều hạn chế.

Theo TS. Phạm Duy Khánh - Trung tâm Phát triển Nông thôn, Viện Chiến lược và chính sách (Bộ NN&PTNT), hiện người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến tính minh bạch về nguồn gốc xuất xứ của sản phẩm. Đặc biệt nhiều nước và khu vực đã xây dựng khung pháp lý quy định về truy xuất nguồn gốc. Cụ thể, tại Nhật Bản quy định truy xuất nguồn gốc bắt buộc trên 2 sản phẩm thịt bò từ năm 2003 và gạo từ năm 2011; theo quy định số 178/2002 của Ủy ban châu Âu (EC), 28 quốc gia thành viên tất cả các loại thực phẩm và thức ăn chăn nuôi đều phải truy xuất nguồn gốc.

Tại Việt Nam, mặc dù việc triển khai truy xuất nguồn gốc chuỗi nông sản ở nhiều tỉnh đã xây dựng kế hoạch triển khai áp dụng điện tử “Qrcode” cho sản phẩm nông sản. Tuy nhiên, việc truy xuất nguồn gốc nông sản vẫn còn nhiều hạn chế. Cụ thể: Thông tin truy xuất công bố chưa đầy đủ trong toàn chuỗi; chưa kiểm tra chéo thông tin và kết nối thông tin giữa các tác nhân; không có hệ thống định danh chung cho sản phẩm, tác nhân và vùng sản xuất; thông tin chưa minh bạch và được xác nhận; chưa có quy chuẩn, tiêu chuẩn về tuy xuất nguồn gốc; chưa kết nối đầy đủ với quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc…

Một vấn đề nữa được các chuyên gia đưa ra đó là xu hướng gia tăng bảo hộ của các nước lớn như Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, EU… Việc đàm phán mở cửa thị trường vào các nước ngày càng khó khăn và kéo dài, Các tiêu chuẩn về quản lý chất lượng (truy xuất nguồn gốc) và an toàn thực phẩm của các nước ngày càng thắt chặt hơn. Việt Nam cũng đang chịu cạnh tranh rất gay gắt với nông sản của nhiều nước trong khu vực, nhất là Thái Lan, Đài Loan…

“Hiện nay, một số mặt hàng thủy sản đông lạnh của Việt Nam đã được XK sang Philippines. Tuy nhiên qua khảo sát, các doanh nghiệp tại Philippines hiện nay hầu như không biết các sản phẩm phi lê đông lạnh có nguồn gốc từ Việt Nam”, GS.VS. Trần Đình Long - Chủ Tịch Hội giống cây trồng Việt Nam – cho hay.

GS.VS. Trần Đình Long cho biết thêm, hiện nay, rất nhiều mặt hàng của Việt Nam XK sang Nhật tiêu thụ khá tốt, xoài lại là mặt hàng đang có xu hướng giảm tiêu thụ, mặc dù xoài Việt Nam có chất lượng thơm ngon hơn hẳn. Nguyên nhân khiến xoài Việt Nam không thể cạnh tranh được tại Nhật, đó là khâu bảo quản chưa thể kéo dài, phí vận chuyển còn quá cao dẫn đến giá bán bị đẩy lên cao.

Thúc đẩy sản xuất theo chuỗi

Tại Hội nghị, các chuyên gia, doanh nghiệp và các nhà quản lý đã cùng nhau trao đổi, bàn luận về các giải pháp nhằm thúc đẩy XK nông sản Việt Nam để kim ngạch xuất khẩu ngành nông nghiệp không chỉ đạt con số 40 tỷ USD mà còn cao hơn nữa. GS.VS. Trần Đình Long cho rằng, sản xuất theo chuỗi và đảm bảo chất lượng là ưu tiên hàng đầu. Cạnh đó, cần đẩy mạnh khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ sau thu hoạch nhằm nâng cao giá trị cho nông sản XK.

Để vượt qua các hàng rào kỹ thuật, theo GS.VS Trần Đình Long, cần khuyến khích nông dân, doanh nghiệp, ngoài việc sản xuất theo chuỗi để kiểm soát chất lượng nông sản, các cơ quan chức năng phải nhanh chóng xây dựng và hoàn thiện bộ tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm, kiểm dịch thực vật và tăng cường khả năng đàm phán, thương thảo với các thị trường XK.

Ông Bùi Xuân Hoàng - Công ty Hoàn Vũ Lab - cũng đã chia sẻ kinh nghiệm thành công từ sản phẩm mật ong Việt Nam XK sang thị trường Hoa Kỳ bằng việc sử dụng phương pháp tỷ lệ đồng bị bền để xác thực nguồn gốc thực phẩm. Theo phương pháp này thì sản phẩm XK được phân biệt dựa trên khu vực địa lý, quy trình thực vật, đất và quy trình phân bón và những gian lận pha trộn thực tế (đường mía bổ sung cho mật ong…). Đây được cho là giải pháp giúp giảm chi phí cho DN mật ong khi XK sang thị trường Hoa Kỳ - thị trường đặc biệt khó tính nhất là đối với sản phẩm này…

Đưa ra một số gợi ý giải pháp về truy xuất nguồn gốc nông sản, TS. Phạm Duy Khánh cho rằng, cùng với việc chuẩn hóa thông tin truy xuất và mức độ truy xuất cần tiến tới đồng bộ cơ sở dữ liệu, tăng khả năng tương tác giữa các tác nhân, tăng tính minh bạch và phục vụ quản lý nhà nước. Cạnh đó, cần xây dựng quy định chứng nhận hệ thống truy xuất nguồn gốc đạt chuẩn. Nâng cao vai trò cơ quan nhà nước trong kiểm tra, giám sát truy xuất nguồn gốc.

Về giải pháp giúp minh bạch hóa thông tin, TS. Phạm Duy Khánh cho rằng, cùng với việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ blockchain, tăng cường vai trò, quyền mặc cả của nông dân trong chuỗi thông qua các mô hình liên kết tổ hợp tác/hợp tác xã, cần hỗ trợ xây dựng thử nghiệm hệ thống truy xuất nguồn gốc quốc gia cho từng nhóm sản phẩm XK chiến lược.

Theo các chuyên gia, nông sản Việt Nam là nguồn tài nguyên lớn của Việt Nam và thế giới, XK nông lâm thủy sản đạt 40 tỷ USD chỉ bằng 10% tiềm năng. Để thúc đẩy XK nông sản, để nông sản Việt Nam đi lên, thì toàn thể hệ thống chính trị phải vào cuộc.
TIN LIÊN QUAN
099fac984c608cd308f383785176513ficon_new_other.pngĐầu tư để xuất khẩu nông sản bền vững
099fac984c608cd308f383785176513ficon_new_other.pngXuất khẩu nông sản- Cần chấp nhận luật chơi chung

 


Tác giả: Nguyễn Hạnh
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Tin liên quan
Tìm kiếm

Tìm kiếm